het belang van transparantie


Een van de redenen waarom nogal wat mensen geen hoge pet ophebben van de politiek zoals die hier wordt bedreven is het gebrek aan transparantie. Het besturen van een stad of een land is in de loop der tijden steeds ingewikkelder geworden waardoor politici nogal eens de neiging hebben te doen alsof het beter is voor de gewone burger om dit helemaal over te laten aan de politiek. Uit eigen ervaring kan ik meedelen dat sommige procedures zo ingewikkeld zijn (zoals de BBC – Beheer en BeleidsCyclus) dat zelfs politici niet meer weten hoe het in elkaar zit. Waardoor de macht meer en meer verschuift naar degene die de regels best kennen.

PACT_politici_grafischDaarom ben ik blij met alle initiatieven die opkomen voor meer transparantie. Zo steun ik graag de Benny Mee Coalitie, een groepering van momenteel 54 organisaties op initiatief van de Wakkere Burger en Ryckevelde, beweging voor Europees burgerschap. Het doel van de beweging: een goede democratie, waarin zowel de burger als de politicus zijn verantwoordelijkheid neemt. Ik heb het pact ondertekend, en jij als als burger kan hetzelfde te doen. Als gemeenteraadslid probeer ik ook duidelijk te communiceren over hoe onze democratie werkt (en wat ik ermee verdien).

Je kan hier het campagnefilmpje bekijken

Op Europees vlak is ook een campagne gestart, politics for people reageert vooral tegen de macht die grote bedrijven uit voedselindustrie, wapenhandel en banken uitoefenen op Europees niveau. Zeer belangrijk volgens mij dat we ook hier als burger onze stem laten horen. Via deze site kan je kandidaten vragen om hier iets aan te doen.

 

in Antwerpen en Gent


Ik kan natuurlijk niet overal tegelijk zijn, maar zaterdag kon ik alweer op twee plaatsen vaststellen hoe de verandering van onderuit volop bezig is.

Zo was er is Gent de paaspicknick van de ‘stadstuin’. Alweer een nieuw initiatief waar buurtbewoners samen met IMG_20140419_115648de stad een stukje groen beheren. Het gaat om een strook langs de oude dokken waar zeker voor drie jaar de mensen van de stadstuin hun gang kunnen gaan. Naast een prachtige bloemenweide is er plaats voor aardappeltorens, een kerstboom-overlevingsveld, kippen, een insectenhotel, een egeltoren en andere creatieve ideeën. Er komt ook een Yurt en op die manier ontstaat een stukje publieke ruimte voor de buurtbewoners. De mensen van de vzw de stadstuin zijn trouwens op zoek naar allerlei plekjes in de stad waar ze nog meer vergelijkbare projecten opzetten.

Later op de dag was ik in Antwerpen, bij het Ecokot. In Borgerhout, vlabij het Ecohuis staat een gebouw met een stukje tuin dat op dezelfde manier door een groep buurtbewoners is omgetoverd tot een soort ‘low tech ecohuis’. Er is een weggeefwinkel, een repaircafé, een gemeenschappelijke moestuin en er worden heel wat activiteiten IMG_20140419_165806georganiseerd. Wellicht zal het project niet zo lang kunnen blijven duren, omdat de stad andere plannen heeft met het pand. Toch is het enthousiasme groot bij de vrijwilligers om hiermee verder te doen.

In de gesprekken in beide steden valt me op hoe Antwerpen en Gent vergeleken worden. In Gent hoor je veel positieve geluiden over hoe de stad dit soort projecten ondersteunt, in Antwerpen overheerst het gevoel dat het bestuur daar weinig op heeft met de initiatieven van onderuit. Dergelijke vergelijkingen missen altijd wat nuance en mijn inschatting is dat de bottom-up verandering overal aan het groeien is. De houding van een lokale overheid speelt daar wel een rol, maar de veerkracht en gedrevenheid van de mensen zelf is misschien nog belangrijker. Dus laat ons geen competitie opzetten over ‘wie het best bezig is’, maar mekaar volop ondersteunen!

allen naar Brussel voor het Groene Boek


groeneboek44Op 27 april, volgende week zondag is het weer zover, de vierde editie van ‘Het Groene Boek’, de plek bij uitstek om inspiratie op te doen over het nieuwe tijdperk waar in stappen.

In het Kaaitheater is er een breed aanbod  al wie begaan is met de transitie naar een sociaalecologische samenleving.

Schrijvers, wetenschappers en denkers uit het middenveld gaan er in gesprek over een duurzame en rechtvaardige toekomst. Naast te luisteren, kan je ook zelf in gesprek gaan aan de Trage Transitietafels.

Er zijn heel wat boeiende sprekers. Jean-Pascal van Ypersele, Mathias Bienstman, Patrick Meire en schrijfster Laïla Koubaa gaan het gesprek aan over klimaat. Hartmut Rosa, auteur van Social Acceleration. A New Theory of Modernity, deelt zijn inzichten rond de versnelling van ons levenstempo en gaat in gesprek met Riet Ory, die met Femma actie voert voor een 30-uren week. Pieter De Buysser , Anne Provoost en historicus en dramaturg Selm Wenselaers gaan in op de vraag naar meer utopisch denken. Transitie zélf is ook onderwerp van een gesprek tussen onder meer Peter Tom Jones en Agoria-voorzitster Christ’l Joris. Michaël Pas speelt een fragment uit de voorstelling Angst, Dirk Barrez, Evy Puelinckx en Kobe Boussauw en Thomas Vanoutrive stellen hun boek voor. Daarnaast vertoont Jan van den Berg zijn kortfilm Silent Land – When the elephants dance the grass gets beaten.

Een absolute aanrader zijn ook de transitietafels, waar je met deskundigen kan aanschuiven voor gedachtenwisselingen over thema’s als wonen, voedsel, energie, participatie en ook innerlijke transitie. Kortom een niet te missen programma. Zelf ben ik er ook om met Evy Puelinckx en Jan van den Berg in gesprek te gaan over hun respectievelijke boek en film. Het volledige programma kan je hier rustig bekijken.

 

campagnenieuwsbrief #1


 

affiche2014

Kies mee je toekomst

De verkiezingen komen dichterbij,  daarom wil ik graag mijn visie hierover met je delen. Net als bij de gemeenteraadsverkiezingen start ik met een campagnenieuwsbrief. Hier het eerste nummer.

Wat staat er op het spel?
Veel. Want op 25 mei kiezen we zowel een Vlaams, Federaal als Europees parlement. Om met de deur in huis te vallen, ik hoop dat Groen drie maal op je steun kan rekenen. In het stadsbestuur van Gent tonen we dat we het verschil kunnen maken en nieuwe ideeën hebben om onze samenleving een andere richting te doen uitgaan. De essentie van het programma kan je vinden in deze tien-minuten-versie. Wil je het standpunt van Groen kennen over alle maatschappelijke thema’s, bekijk het volledige programma.

Waarom doe ik mee?
Omdat ik ervan overtuigd ben dat we nood hebben aan een grondige verandering. Ik probeer dit zelf  te doen door mijn eigen ecologische voetafdruk te verkleinen en mijn verhaal met zoveel mogelijk mensen te delen. Daarnaast engageer ik me bij organisaties zoals Voedselteams, Lets, Velt, 11-11-11 en anderen. Maar ook via politiek streef ik naar verandering. In de Gentse gemeenteraad is het ons al gelukt om enkele stapjes in de goede richting te zetten (hier  kan je wat meer lezen over mijn inbreng).
Ik sta op de vijftiende plaats voor het Vlaams Parlement. Ik ben enkel theoretisch verkiesbaar, maar ik sta op die lijst om er mee voor te zorgen dat we een derde Vlaamse zetel kunnen in de wacht slepen. Die gaat dan naar Sara Mathieu, mijn gewaardeerde collega in de gemeenteraad.

Wanneer ben ik tevreden? Als Groen een beter resultaat haalt dan vorige keer en als Sara naar het Vlaams parlement mag. Natuurlijk zal ik blij zijn met een goede persoonlijke score, maar dit is van minder belang.

Hoe kan je helpen?

    • Praat over de verkiezingen in je omgeving. Bekijk de programma’s van alle partijen en informeer je over de inzet van de verkiezingen.
    • Als je de campagne van Groen wil steunen, neem contact op met het dichtstbijzijnde Groen secretariaat 
    • Als je mijn campagne wil steunen dan kan je me het meeste helpen met mailadressen van mensen die in Oost-Vlaanderen wonen. Je kan ze zelf een mail sturen met deze link om in te schrijven op de nieuwsbrief.

PS1: Heb je toevallig nog een van mijn mini-affiches van vorige campagne liggen? Kijk hier hoe je die opnieuw kan gebruiken.

PS2: Op 13 mei (20u) geef ik een try-out van mijn nieuwe voorstelling ‘stop met klagen’ in het Groen salon (Kortrijksepoortstraat 272, Gent). Iedereen welkom, en de gerecycleerde mini-affiches zullen er klaar liggen.

PS3: Benieuwd naar de volgende nieuwsbrief? Schrijf je  hier in.

de tips van Frank zullen ons niet vooruit helpen


U hebt ze ook wel gezien of gelezen, de tips van Frank om het klimaat te redden. Ik heb er toch een paar bedenkingen bij en deze zijn vandaag te lezen in De Standaard.

Of hieronder natuurlijk.

Het derde deel van het VN-klimaatrapport lijkt voor een sprankeltje hoop te zorgen.  Terwijl het vorige deel een quasi totale ondergang voorspelde is de boodschap nu dat het nog niet te laat is om de grootste klimaatrampen te voorkomen. En dus wordt Frank De Boosere – gelukkig niet in zijn fluo-groene pakje – op de kijker losgelaten met tips om het klimaat te redden. Hoe goedbedoeld ook, deze tips zullen ons niet vooruithelpen. Integendeel.

Uiteraard is het een goede zaak als we minder auto rijden, ons huis isoleren en minder vlees eten. Alleen wordt de indruk gewekt dat er geen doortastend klimaatbeleid nodig is als we maar een douche nemen in de plaats van een bad.  De noodzakelijke ommezwaai kan alleen gemaakt worden als er moedige politici zijn die lastige maatregelen nemen. Het invoeren van een koolstoftaks zou meteen alles met een grote klimaatimpact een pak duurder maken. Maar als je ziet hoe onze ministers als knipmessen buigen voor de luchtvaartmaatschappijen om vliegreizen nog goedkoper te maken is duidelijk dat het uitzetten van je stand-by knop weinig zoden aan de dijk zet.

Een tweede probleem met de tips is dat ze de indruk wekken dat we rustig verder kunnen blijven doen.  We behouden onze levensstijl, maar proberen het op een minder vervuilende manier. Als we de uitdaging op een rechtvaardige manier willen aanpakken zullen wij (de in rijkdom levende Westerlingen) een paar dingen moeten opgeven. Er zijn systemische veranderingen nodig; ons mobiliteitsmodel, ons voedsel-en energiesysteem zijn allen gebouwd op de beschikbaarheid van fossiele brandstoffen.  Uiteindelijk zal ons economisch model, gebaseerd op groei en consumptie, moeten herdacht worden. Zo’n tip is natuurlijk moeilijker uit te voeren dan lokale groenten kopen.

Ten derde vertelt Frank bij elke tip, met pretlichtjes in zijn ogen, dat “we daar heel veel geld kunnen mee besparen!”. Is ‘geld’ dan het ultieme doel? Er zijn genoeg voorbeelden van mensen die met de opbrengst van de zonnepanelen een extra city-trip maken. Frank gaat er van uit dat mensen vooral consumenten zijn, en enkel hun gedrag veranderen als ze er financieel wel bij varen. Zou het niet kunnen dat net deze manier van denken de oorzaak is van de huidige sociale en ecologische shit. Afstappen van ‘geld’ als grote drijfveer zal meer opbrengen dan met een herbruikbare tas gaan winkelen.

Andermans tips afbreken is te makkelijk, daarom graag enkele nieuwe tips.

1. Evalueer je eigen leven.

Wat is echt belangrijk?  Nog harder werken, meer verdienen en meer overbodige spullen kopen en je status verhogen? Als dit je ultieme doel is, veel succes,  al bestaat de kans dat je nooit tevreden zal zijn. Maar misschien heb je andere ambities, wil je iets bijdragen aan de samenleving,  hecht je veel belang aan vrienden en familie, kies je voor een rustiger en soberder leven? Hoe groot de maatschappelijke druk ook is, je kan zelf keuzes maken. Bijvoorbeeld om niet mee te doen in de ratrace naar meer.

 2. Verander de economie.

opinieDSBen je niet tevreden over hoe banken en multinationals de planeet regeren? Wordt aandeelhouder in de nieuwe  economie gebaseerd op respect voor mens en milieu. Steeds meer burgers engageren zich in een coöperatieve bedrijf rond energie, voedsel of geld. Bij elke aankoop kan heb je de kans de economie te beïnvloeden. Hoeveel reclame je dagelijks in de strot geramd krijgt, je kan altijd zelf kiezen om geen producten te kopen van vervuilende en uitbuitende bedrijven.

3. Doe aan politiek.

Ik kan best begrijpen dat veel mensen het gehad hebben met ons huidige politiek bedrijf. Maar aan de kant blijven staan en zagen over politici levert bitter weinig op. Er zijn veel manieren om aan politiek te doen. Sluit je aan bij een van de vele actiegroepen, teken petities, stel vragen, wees kritisch, wordt actief in een partij, richt je eigen partij op, organiseer volksraadplegingen of schrijf opiniestukken. Hoe groot het wantrouwen ook is, je kan altijd kiezen om je stem te laten horen.

4. Doe het zelf, doe het samen.

Je eigen oesterzwammen kweken,  een compostbak in elkaar timmeren, tandpasta maken, je eigen benen gebruiken voor je verplaatsingen, zelf nadenken,  vegetarisch broodbeleg maken of je dak met eigen handen isoleren. Niks is beter voor je zelfvertrouwen en je ecologische voetafdruk dan concreet bezig zijn. Als je dit samen met anderen gaat doen wordt het nog leuker. Er is een groeiende beweging van groepen die zich organiseren om samen voedselteams op te zetten, een eigen lokale munt te runnen of auto’s te delen. Een speelstraat of buurtfeestje organiseren, met de wijk appelsap persen of een stukje natuurgebied beheren zorgt voor meer goed gevoel dan drie dagen Disneyland. Hoe hopeloos de toestand ook lijkt, je kan kiezen om vandaag met anderen aan verandering te werken.

5. Stop met klagen, start met dromen.

Er zijn zoveel uitdagingen en bedreigingen, er zijn zoveel bedrijven, politici en burgers die schandalige dingen doen. Het punt is alleen, door daarover te klagen verandert er niks, hooguit zal je jezelf moreel een beetje beter voelen. Daarom ben ik grote fan van deze spreuk van onze Chinese vriend Confusius: “het is beter een kaars aan te steken dan te klagen over de duisternis”. En bij het kaarslicht kunnen we dan dromen over een ander project, gebaseerd op andere uitgangspunten en  waarden. Want er is wel een alternatief, zelfs al is het nog niet duidelijk hoe het er moet uitzien.  De belangrijkste knop die we moeten omdraaien is niet die van de thermostaat maar die in ons hoofd.

 

de opstand tegen de klimaatchaos?


In vergelijking met Parijs-Roubaix is het maar klein nieuws natuurlijk, maar het derde klimaatrapport is dit weekend publiek gemaakt. De inhoud van het rapport is al langer bekend en kan samengevat worden in één zin: we kunnen de klimaatchaos nog vermijden als er snel en drastisch wordt opgetreden. Vanaf nu. Als.

Het ziet er echter niet naar uit dat dit rapport, net zoals de vele voorgaande studies, veel effect zal hebben. Daarom toch even stilstaan bij de vraag waarom we zo weinig reageren en hoe het toch anders zou kunnen.

Rutger Bregman (van het interessante boek Geschiedenis van de vooruitgang), denkt dat er geen opstand komt tegen de gang van zaken omdat we het nog te goed hebben. In zijn column wijst hij op het individualisme en onze ouder wordende hersenen die toch liever voor de status quo kiezen. Met andere woorden, apathie leidt tot de ondergang.

Archbishop-Tutu-mediumEen stuk strijdbaarder is de oproep van Desmund Tutu, in MO* kan je lezen hoe hij oproept voor een strijd vergelijkbaar met de strijd tegen apartheid. Daarbij moeten we vervuilende bedrijven aanpakken, banken die investeren in fossiele brandstoffen de rug toekeren, onze politieke leiders keer op keer op hun verantwoordelijkheid wijzen, onze lokale besturen onder druk zetten en volop kiezen voor hernieuwbare energie.

Volgens Tutu is er wereldwijd een groeiende beweging van mensen en groepen die daarvoor gaan. Wel, in deze ben ik toch geneigd om deze man van 83 te geloven en mee op te roepen voor de opstand. Een eerste stap zou kunnen zijn om op 25 mei enkel te stemmen voor partijen met een drastisch en geloofwaardig klimaatplan.

 

“we spelen met vuur”


Ik herneem even de titel die gebruikt wordt in Tertio, het u allen bekende Christelijk opninieweekblad. Naar aanleiding van de verkiezingen brengen ze dossiers over een aantal belangrijke thema’s, waaronder economie. Uiteraard vind ik het wel fijn dat ze naast Geert Noels, Marcel Cloet en Peter Tom Jones ook mijn mening hebben gevraagd over het boek ‘econoshock’ van Geert.

Onder de titel ‘we hebben innerlijke verandering nodig’, is volgend interview verschenen.

Voor Low Impact Man Steven Vromman legt Econoshock 2.0 te veel de nadruk op technologische oplossingen en komt de noodzakelijke innerlijke verandering te oppervlakkig aan bod. « Geert Noels heeft wel de verdienste dat hij – als econoom – een paar heilige concepten uit de klassieke economie in vraag stelt. »

Is er volgens u een hiërarchie in de schokken ?

Het energieprobleem zal zich het eerst voelbaar manifesteren. Gas en olie zijn zo intensief en geconcentreerd met ons leven verweven dat ze niet zomaar te vervangen zijn. De verwoede pogingen om schaliegas te winnen en zo voor een nieuwe energiebron te zorgen, lopen op niets uit : de opbrengst is niet zo groot als verwacht en de gevolgen voor de stabiliteit van de ondergrond zijn ook problematisch.

Momenteel ben ik Uit de olie van Jeremy Leggett aan het lezen. Zijn verwachting is dat we tegen volgend jaar op een crash afstevenen. Op korte termijn zullen de energieprijzen enorm stijgen. Wellicht is de energieschok de grootste schok omdat de bronnen uiteindelijk op zeer korte termijn een natuurlijke grens bereiken.

Is het klimaatprobleem dan minder groot dan wordt aangenomen ?

De klimaatschok zullen we pas over 50 à 70 jaar echt voelen. Het is dus essentieel dat we nu de waarheid onder ogen zien. Als we eerlijk zijn, weten we dat de ingeslagen weg niet vol te houden is. De voorbije 40 jaar waren uitzonderlijk op materieel gebied. Tegelijk ben ik ook hoopvol over de toekomst. Het materiële hoogtepunt heeft ook voor stress, depressies en armoede gezorgd. We krijgen nu de kans om daar een antwoord op te geven.

Momenteel gaat onze maatschappij door een louterend rouwproces : rondom ons zien we mensen het probleem ontkennen, boos worden, marchanderen (we zullen wat minder met de auto rijden en de lampen vervangen door spaarlampen), boos worden en de moed verliezen. Uiteindelijk zullen we met zijn allen de situatie moeten aanvaarden.

Sommige mensen zien nu al in dat het zo niet verder kan. Zij willen het met minder doen. Trager werken. Die groep is niet groot, maar wel groeiend. Zeker in de grote steden vind je autodelen, LETS-groepen of repaircafés.  De context zal ons wel dwingen om het anders aan te pakken. Dan kan wat van onderuit komt, versneld worden. In Griekenland zie je na het uitbreken van de crisis ruilgroepen ontstaan en ateliers voor handenarbeid.

Kan technologie ons dan niet helpen om de problemen op te lossen ?

Ik ben zeker niet tegen technologie, maar we kopen er ons alleen uitstel mee. Zelfs technologieën die op het eerste zicht de oplossing aanreiken, blijken achteraf geen lang leven beschoren. Kijk maar naar biobrandstof. Dat werd als dé oplossing voorgesteld, maar uiteindelijk stelt het ons voor een nieuw probleem : is het wel verantwoord om voedsel te gebruiken voor onze mobiliteit, terwijl zoveel mensen nog honger lijden?

We hebben te veel vertrouwen in de technologie, maar stellen onze manier van leven niet fundamenteel in vraag. Op energievlak is er zo veel tijd, onderzoek én geld verloren gegaan. Men wilde absoluut de niet-hernieuwbare energieën efficiënter maken. Waren we 30 jaar geleden begonnen met de noodzakelijke investeringen in onderzoek en infrastructuur, dan waren we er nu wellicht al uit.

Moeten de oplossingen van onderuit komen? Of moeten de beleidsdragers de oplossingen opleggen?

Radicale beslissingen zullen we in eerste instantie niet van politici moeten verwachten. Het systeem zal zichzelf niet veranderen. Het zal zichzelf integendeel proberen in stand te houden. Doorheen de geschiedenis zien we dat grote veranderingen altijd van onderuit komen. Naarmate die beweging groeit, wordt het politiek wel interessant om het veranderingsproces te ondersteunen.

De fundamentele omslag zal echter in de hoofden van de mensen moeten gebeuren. Toen ik in 2008 als Low Impact Man begon, was ik in de eerste plaats bezig met tips rond gedragsverandering. Vrij snel besefte ik dat gedragsverandering de schokken enkel kan uitstellen en de impact wat kan verkleinen.

In het hele veranderingsproces is zingeving en spiritualiteit minstens even belangrijk. Veel mensen staan er wel open voor, maar hebben er tegelijk wat schrik voor. In de bedrijfswereld begint men stilaan de noodzaak te zien: als economen het belang van verbondenheid en mededogen beginnen in te zien, wordt het interessant.

 

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 4.577 andere volgers