zelf denken (en zelf doen!)


Op 7 oktober wordt de vertaling van het nieuwste boek van Harald Welzer gepresenteerd tijdens een Oikos lezing in de Vooruit. Als er 1 boek is dat je in 2014 echt moet lezen dan zou ik dit graag aanraden (al hoop ik dat je meer dan 1 boek zal lezen). ‘Zelf denken, een leidraad voor verzet’ is een indrukwekkend boek en dat om verschillende redenen.

Welzer die al eerder faam verwierf met ‘Klimaatoorlogen‘ en ‘De toekomst heroveren‘, rekent in dit boek genzelfdenkenadeloos af met ons huidig economisch model dat hij als “extractivisme” omschrijft. Dit staat voor het steeds maar meer plunderen van de hulpbronnen ter meerdere eer en glorie van groei en consumentisme – en met een mogelijke vernietiging van de planeet tot gevolg. Daarbij is hij behoorlijk kritisch voor onszelf, omdat we ondanks de vele kennis over de gevolgen van onze levensstijl vrolijk verder gaan met consumeren en bijgevolg met vernietigen. Als sociaal-psycholoog verklaart hij hoe we erin slagen deze kloof tussen weten en gedrag in stand te houden en hoe we de kernwaarden van het extravisme zo hebben geïnternaliseerd dat we het zelf niet merken.

Zowel de politiek, het verhaal van de groene economie als de milieubewegingen krijgen er flink van langs. De politiek omdat ze geen enkel toekomstverhaal meer brengt en enkel krampachtig bezig is met het behouden van de status quo. De milieubewegingen omdat ze te veel gelooft dat technologie alle problemen zal aanpakken en er ten onrechte van uitgaan dat rapporten en doemverhalen enig verschil zullen maken.  Het verhaal van de groene groei is een zoveelste uiting van extravisme en negeert volledig het enige werkbare alternatief: het reductief paradigma. Welzer omschrijft het als volgt; de concrete utopie heet: beschaving
met minder. Namelijk met minder materiaal, minder energie, minder troep. Wat er daarentegen absoluut meer mag zijn, zijn nieuwsgierigheid, verlangen naar het andere, wensen en dromen: dat zijn de eigenlijke productieve krachten van de toekomst (p. 125)

Toch is dit vooral een positief boek, hij toont aan dat we wél een keuze hebben in richting waar we naar toe gaan, dat we niet hoeven in te stemmen met een vernietigend model. Vanuit een breed historisch en sociologisch kader maakt Welzer duidelijk dat we vooral door het oefenen van nieuwe praktijken en denkbeelden de realiteit kunnen veranderen. Hij gelooft niet in een masterplan, maar wel in de kracht van achtzaamheid, verantwoordelijkheid, veerkracht en verzet. Door onze ‘mentale structuren’ waarin we vast zitten te ontmaskeren ziet hij ontelbare mogelijkheden tot echte verandering.  Hij haalt daarbij een hele reeks Duitse voorbeelden aan van ondernemers en projecten die passen in het reductief paradigma, een lijst die makkelijk kan aangevuld worden met de ontelbare initiatieven die hier ook ontstaan.

Kortom, het ideale boek als je nog eens het gevoel hebt dat de nieuwsberichten zo deprimerend zijn en je de indruk hebt dat alles om zeep is. Cynisme en apathie kunnen ons niet helpen, verbeelding en actie wél.

de laatste tickets


Nog een laatste oproep voor de première voorstellingen van ‘stop met klagen’, volgende week woensdag, donderdag en vrijdag bij de Vieze Gasten in Gent. De voorverkoop loopt goed, dus wie nog overweegt om te komen kan best niet te lang wachten met 2014-09-12 11.31.51reserveren. Voor de Natuurpunt voorstelling op woensdag zijn nog een kleine 20 tickets beschikbaar, reserveren kan via deze link of (voor niet Natuurpunt leden) via een mailtje naar ward.stulens@natuurpunt.be. Voor donderdag en vrijdag kan je via het reservatieformulier van de Vieze Gasten boeken. Vrijdag is bijna uitverkocht, voor donderdag is er nog voldoende plaats.

Wie in Mechelen woont kan morgenavond nog de allerlaatste try-out bijwonen in Sava. Wie in Beernem of omstreken een stekje heeft kan op zondag 28 september in de namiddag fragmenten zien van de nieuwe voorstelling. Daar staat een ‘kookprogramma’ voor de planeet op het programma, met in de voormiddag een exclusief concertje. BKV_promofolder_opendeur_DEF_141246  Om 10.30 sta ik op het podium met de  plaatselijke folkgroep’ Overigens’ om samen met Hilde Flateur en Nic Balthazar enkele klimaatliederen te zingen… Of dit een goede zaak is voor het klimaat laat ik even in het midden.

Maar er natuurlijk veel meer te doen. Zo kan je op 25 september in Gent terecht voor een interessante gespreksavond over de milieu-impact van elektronische toestellen. Mensen van de Fairphone, Electronic Watch en anderen zullen ingaan om de sociale en ecologische aspecten van deze snufjes. En nog veel belangrijker dan dit alles is het komende actieweekend rond klimaat, waarbij zowel Avaaz als 350.org oproepen om massaal de straat op te gaan. Tijd om er eens een lap op te geven.

de grondwerken


Ik ben niet van plan een bouwblog te starten, maar af en toe een stand van zaken van de werken aan ons cohousingsproject kan wel natuurlijk. De voorbije weken zijn er nogal wat zeer grote machines op onze grond terecht komen voor activiteiten als 2014-09-03 19.38.57het afbreken van enkele garages, het weggraven van historisch vervuilde grond, het boren van schroefpalen en het plaatsen en verankeren van een Berlinder wand.

Een beetje veel jargon in één zin, maar dat heb ik alvast geleerd, bouwen heeft een eigen terminologie. Schroefpalen zijn betonnen palen die zo’n 8 meter diep zitten en het fundament voor het gebouw moeten vormen. Een Berliner wand is poëtische benaming voor een metalen ondergrondse afscheiding tussen het voetpad en het bouwperceel, met als doel te vermijden dat het voetpad inzakt eenmaal de kelder wordt uitgegraven. De volgende weken zullen een aantal pompen grondwater wegpompen zodat dan kan gestart worden met het uitgraven en gieten van de kelder.

Tot hiertoe weinig ecologisch allemaal en vooral op basis van fossiele brandstoffen…Blijkbaar zijn dat soort ingrepen tegenwoordig standaard voor grote gebouwen. We hebben lang zitten puzzelen of ons gebouw ook in houtskelet of massiefhoutbouw zou kunnen worden gezet.. Zowel technische als financiële redenen hebben ons doen kiezen voor een klassieke massiefbouw. Er zijn ook heel veel regels en eisen rond veiligheid zodat je niet zomaar eender wat mag bouwen. Uiteindelijk zullen het wel 8 energiezuinige, compacte units worden in een autoloos cohousing project.

De voorbije weken hebben we voor aantal kleinere kwesties zoals het opruimen van de grond, verzagen en wegvoeren van hout wel beroep gedaan op netwerken zoals Freecycle en Lets. Toch een beetje man- en vrouwkracht ook dus.

op de fiets


Dit en volgend weekend zijn er heel wat redenen om de fiets te nemen. In kader van de week van de mobiliteit zijn er op heel veel plaatsen autoloze zondagen. Antwerpen en Gent hebben nu zondag hun autovrije dag, veel andere steden volgende week. cargofietsbierAan de Dampoort, een van de lastige verkeersknopen in Gent zal het plein tijdelijk ingenomen worden door bewoners. In Kortrijk kan je terecht voor een Belgische kampioenschap Cargo fietsen met een boeiend randprogramma.

Zo’n autoloze zondag met alles er op en er aan is meer dan een symbolisch moment. Het maakt mogelijk om even te proeven van hoe een stad op maat van mensen aanvoelt. Het is een voorsmaakje van een onvermijdelijke toekomst waar niet langer de auto de scepter zwaait.

Naar aanleiding van de week van mobiliteit en de Climate Express organiseert illustrator nDurlie een wedstrijd! Iedereen mag een selfie sturen hoe hij of zij op ecologische manier op weg is deze week. De 4 besten worden geïllustreerd op kerstkaartjes. Daarvan gaat de opbrengst dit jaar naar de Climate Express, een organisatie die mensen mobiliseert om hun stem te laten horen bij de klimaat top! I Meer info: http://facebook.com/nDurliepage.

Wie vandaag al op stap gaat in Gent passeert best ook eens op de Kouter (Cultuurmarkt in kader van duurzaamheid) en onder de stadshal: Eco Urban Arts Craft!  Je ziet het, een andere wereld is niet alleen mogelijk, je kan die overal zien groeien.

vervoersarmoede


Wat voor velen vanzelfsprekend is; zich van punt A naar B begeven zonder al te veel problemen is jammer genoeg niet voor iedereen zo makkelijk. Een steeds grotere groep mensen doet het zonder auto (een kwart van de gezinnen), is niet altijd zo goed te been (vergrijzing nietwaar) en kan minder en minder terecht bij het openbaar vervoer.

Daarom geef ik graag wat aandacht aan de kersverse campagne ‘Ikgeraakerniet’. Deze campagne wil vervoersarmoede bij kansarmen in de kijker zetten, en is een initiatief van Mobiel21 samen met Welzijnschakels en het Netwerk tegen armoede. Dit filmpje maakt het probleem duidelijk.

Help mee het probleem bekend te maken en op de politieke agenda te zetten. Zeker nu de Vlaamse regering die zich wil inzetten voor ‘vertrouwen, verbinden en vooruitgaan‘ beslist heeft dat de Lijn de volgende 5 jaar opnieuw 6% moet besparen. Het ziet er naar uit dat voor mensen in vervoerarmoede er weinig kans is op vooruitgang…

van kartonnen dozen en biefstukken


De vakantie als gemeenteraadslid (inderdaad, twee maanden geen commissies of gemeenteraden) zit erop, en we zijn dus gestart met de zittingen. Voor mij is naast de commissie milieu ook degene waar FM (Facility Management) aan bod komt erg belangrijk omdat zowel het aankoopbeleid, het wagenpark als de stedelijke gebouwen aan bod komen. Dus geef ik graag even mee waar de verkozenen des volks allemaal mee bezig zijn.

Gisterenavond heb ik een vraag gesteld over kartonnen dozen (flauw grapje; deze vraag had beter door Stephanie D’hose gesteld kunnen worden).  Zo kan ik melden dat er in 2013 door de stad Gent 4955 karttonnen verhuisdozen zijn gekocht (en nog 380 speciale kartonnen dozen voor computers). Een beperkt aantal van die dozen wordt een tweede keer gebruikt, maar elk jaar opnieuw worden nieuwe aangekocht. Zeker omdat de volgende jaren nog heel wat verhuisbewegingen gepland zijn wou ik eens weten of er niet kon overgeschakeld worden op herbruikbare exemplaren. Schepen Martine De Regge wist te melden dat dit inderdaad een mogelijke optie is, en men gaat onderzoeken of hier meer ecologische oplossingen mogelijk zijn.

Daarnaast heb ik een vraag gesteld over het wagenpark van de stad (toch zo’n 550 voertuigen) en welk beleid er gevoerd wordt om het aantal te verminderen en de duurzaamheid te verhogen. Daaruit blijkt dat er toch verschillende acties op stapel staan om het aantal auto’s te verminderen en over te stappen naar meer milieuvriendelijke exemplaren. Doel is in elk geval dat het totaal brandstofverbruik in 2018 toch 15% lager is dan 2012.

Tenslotte was er de rubriek ‘droge voeding, kassa 4′, want er stonden bestekken op de agenda voor de aankoop van brood en taarten, groenten, fruit en vlees. Over de aankoop van vlees had ik vorig jaar al wat geschreven, het gaat hierbij over de ingrediënten die nodig zijn om de leerlingen van de hotelschool te leren koken; Verandering gaat traag, maar toch is in tegenstelling tot vorig jaar een stapje vooruit gezet. Zo zal voor groenten en fruit 20% van de aankoop bio zijn en bij het vlees 10%. De bedoeling is vooral ervaring op te doen met ‘de markt’ en zo de komende jaren het aandeel duurzame voeding sietanschotelstelselmatig te kunnen verhogen.  Tegelijk worden ook vleesvervangers voorzien zodat de koks in spé ook leren hoe ze kunnen omgaan met tofu, seitan en andere alternatieven. Ik suggereerde ook om de portie vlees systematisch te verminderen (waardoor er financiële ruimte komt voor duurzamer voeding), en ook die keuze staat op de agenda.

Het zou allemaal misschien wat radicaler en sneller mogen gaan, maar u ziet beste lezer/kiezer, ik probeer jullie stem zo nuttig mogelijk in te zetten.

laat je niet inpakken


De eerste verpakkingsvrije winkel in Antwerpen is gestart, in Gent proberen we op andere manier iets te doen aan de verpakkingsbergen. Zo is een Gents voorstel om statiegeld te heffen op blikjes en pet-flessen alvast opgenomen in het Vlaamse regeerakkoord (“te onderzoeken”), de stad werkt volop aan de lancering van een ‘overschot doos‘ en burgers doen ook hun duit in het (herbruikbare) zakje met de campagne ‘mij pak je niet in’.

mijpakjenietinDaarbij gaan mensen op zoek naar plaatsen waar ze hun verpakkingen van thuis kunnen meenemen. Met de broodzak naar de bakker, met de pot naar de frituur of de bokaal naar naar de winkel. Op deze kaart kan je alvast een aantal van de zaken vinden die eraan mee doen. Op deze facebookgroep kan je de ervaringen van dappere burgers bekijken.

Komende zaterdag houden de mij-pak-je-niet inners een verpakkingsvrije picknick en op 20 september nemen ze natuurlijk deel aan het grote ‘niets is verloren’ festival. Er worden trouwens nog vrijwilligers gezocht die een handje willen meehelpen aan de ‘feed the 5000′, waarbij 5000 maaltijden zullen gemaakt worden van voedselresten en ‘afval’. Aanmelden kan hier.

De Gentse cultuursector zal komende zaterdag ook zijn meest ecologische been voorzetten op de jaarlijkse cultuurmarkt. Wie twijfelt over de gevolgen van het gebruik van plastic kan nog steeds in het Design museum terecht. Hoe dramatischer de berichten in de media, hoe groter de daadkracht bij het publiek? Laat je dus niet inpakken door de slechte vooruitzichten, maar zorg er zelf mee voor dat ze geen werkelijkheid worden.

 

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 4.940 andere volgers