Stap 9: geef een feestje

Mijn Low Impact feestje vond plaats op 1 mei, bij de start van mijn 6 maanden loopbaanonderbreking. In de uitnodiging waren volgende suggesties gedaan:

1. Je bent zelf verantwoordelijk voor de manier waarop je komt. Hoe milieuvriendelijker hoe beter. Wie toch met het vliegtuig komt wordt geacht de uitstoot te compenseren via www.compenCO2.be
2. Het is niet de bedoeling om iets mee te brengen. Worden oogluikend toegestaan: een zelfgemaakt drankje of hapje met Low Impact ingrediënten. Absoluut verboden: alle vormen van verpakking.
3. Bezoekers letten erop dat ze de vuilniszakken van de Low Impact Man niet belasten. Wie voor afval zorgt wordt geacht het terug mee te nemen naar huis.
4. De gaskraan en hoofdschakelaar van de elektriciteit staan uit. We rekenen op menselijke warmte en stralende glimlachen. Beurtrolgewijs kan er gedraaid worden aan enkele oplaadbare zaklampen. Wie thuis een glimworm (of oplaadbare zaklamp) heeft mag die meebrengen.



5. Geen elektriciteit, maar wel muziek, een hele reeks instrumenten en enkele muzikanten staan ter beschikking. Een spontane act is niet uit te sluiten.
6. Low Impact Catering = lekker, seizoensgebonden, vleesarm, lokaal en onverpakt.
7. Weinig drinken = minder plassen. Gelukkig kan ook regenwater gehaald worden om het toilet door te spoelen, emmers zijn ter beschikking.
8. Hint: uit grondig onderzoek blijkt dat de ecologische voetafdruk van een uur dansen kleiner is dan die van 1 minuut autorijden.

Dit heeft toen in elk geval een prettig en spontaan feestje opgeleverd. Ik kan me voorstellen dat een aantal van bovenstaande tips niet echt toepasbaar zijn voor de komende feestdagen (het is nu ook iets frisser dan toen). Toch is het mogelijk om een goed feest te hebben met minder afval, minder verspilling en minder gedoe. De belangrijkste ingrediënten daarvoor zijn niet te koop tijdens de koopjesdagen. Het gaat om fantasie en creativiteit, zowel voor het verzinnen van geschenkjes, menu’s en activiteiten. Via deze link, de startpagina voor consuminderen kan je mits wat zoeken zeker ideeën opdoen.

Stap 8: minder afval!

Een gemiddelde Vlaming is goed voor zowat 550 kilogram afval per jaar.Mijn objectief als Low Impact Man is het totaal te beperken tot 45 kilogram, ruim 90 procent minder. Dit lijkt misschien onhaalbaar of zelfs belachelijk weinig, maar het is tot mijn eigen verbazing toch gelukt. Mijn afvalheuveltje ziet er als volgt uit:

• Restafval: 1 kg per maand
• PMD: 0,5 kg per maand
• Papier: 2 kg per maand
• Glas: 4 kg per maand
• Gft en groenafval: gaat naar het compostvat, dit is dus geen afval en wordt zelfs grondstof voor de moestuin

Het totaal van het afval moet worden gedeeld door het aantal gezinsleden en zo kom ik op 45 kilogram per jaar. Het afval dat ik buitenshuis produceer (bijvoorbeeld de verpakking van een stukje chocolade), neem ik zoveel mogelijk mee en zit dus ook in de cijfers. Wat niet is meegeteld, is het groot huisvuil: het gebeurt niet vaak, maar soms zet ik toch iets aan de deur. Naast deze basisfracties houd ik ook kurk apart voor hergebruik. Mijn klein gevaarlijk afval bestaat sporadisch uit een kapotte spaarlamp. Wegwerpbatterijen heb ik niet.
Als iedereen het zo gaat aanpakken, zitten we natuurlijk snel met een grote crisis in de verpakkings- en afvalverwerkingsindustrie. Zo’n drastisch afvaldieet hoeft dus niet, maar een beetje minder moet toch kunnen. De belangrijkste acties daarvoor zijn: geen water uit pmd flessen en geen blikjes. Dus vooral water uit de kraan en andere dranken uit retourflessen. Gaan winkelen met eigen verpakkingsmateriaal (broodzak, tuperware potjes…) Zo veel mogelijk onverpakt kopen (groenten en fruit), individueel verpakte spullen vermijden en waar kan met hergebruik werken (bijvoorbeeld voor de onderhoudsproducten). Voor verpakking van kadootjes gebruik ik reeds eerder gebruikt inpakpapier of gewoon kranten of affiches. Een goede manier om ervoor te zorgen dat je geschenkjes onder de kerstboom opvallen.

Druk weekend op komst

Ik maak even van de gelegenheid gebruik om een en ander aan te kondigen. Wel allemaal in het Gentse, maar indien nodig kan je daar geraken zonder vliegtuig (en auto) natuurlijk.

Zaterdag 13u30; open transitiedag in Gent, waar de start zal gegeven worden van wellicht een zeer boeiend proces om van Gent de eerste transitiestad in Vlaanderen te maken. Meer info.

Ook zaterdag: mini-optreden van een gelegenheidsbandje ten voordele van Music For Life. Dit om 18u30 in Café Troya, Zuidstationstraat 22. Vlakbij het glazen huis. Ik zal er de (elektrische) piano bespelen. Maar om energie te besparen probeer ik zo weinig mogelijk noten te verspillen.

Zondag organiseren de Oost-Vlaamse mini-ondernemingen hun eigen kerstmarkt. Dit in het Vleeshuis op de Groentenmarkt (je hoort  het, zowel vleeseters als vegetariërs welkom). Vanaf 11 uur, zelf ben ik er ook vanaf een 14uur om mijn ploegje van 7WE te ondersteunen.

Stap 7: weg met het vliegtuig

In de uitzending (afl.1) is PdW erg kritisch over de reis met de boot naar Zweden. Ook al omdat het met een boot is volgeladen met auto’s. Op één punt heeft hij gelijk, een fietsvakantie of kampeervakantie dicht bij huis zal inderdaad een nog kleinere voetafdruk hebben. Maar precies omdat ik wou uitzoeken of op reis gaan met een kleine voetafdruk nog mogelijk is ben ik met de kinderen naar Zweden gegaan. En daarbij was de keuze om de boot te gebruiken zeker de beste. De tabel hier toont wat de milieu-impact is van de verschillende manieren om ter plaatste te geraken. Daarbij wordt rekening gehouden met brandstofverbruik, maar ook productie van brandstof, bouw van auto’s, schepen, wegen en (lucht) havens.

En misschien lijken sommige acties die ik doe voor sommigen wat extreem, volgens mij is het nog extremer (en ook totaal onverantwoord) om een weekend naar New York te vliegen om te gaan shoppen. Maar ook andere weekendtrips en tussendoorvakanties met het vliegtuig zijn rampzalig voor je voetafdruk. Het is een pijnlijke boodschap, en ik word er niet populair door, maar we zullen in de toekomst gewoon minder moeten vliegen. De impact van het groeiende vliegverkeer dreigt alle maatregelen die we nemen op vlak van isolatie, voeding en mobiliteit te niet te doen. Wie op zoek is naar een straf voornemen voor nieuwjaar kan hiermee alvast scoren: een jaar zonder vliegen. In de blogpagina van het boek kan je een hele reeks tips vinden rond vakantie met een lage voetafdruk. Wie wil zien hoe het zit met het groeiend aantal vliegtuigen moet hier eens naar kijken: op deze link kan je zien hoeveel vluchten er in 24 uur wereldwijd plaatsvinden.

Gisteren kreeg ik nog een mail met een passend onderschrift:

cheap fligths, cheap lifes… make planes history

Stap 6: de hooikist

De hooikist wordt in de eerste aflevering met engelengezang ontvangen, maar dat lijkt me wat overdreven. Een goede snelkookpan zorgt voor eenzelfde energiebesparing en is toch iets handiger. Maar voor wie toch wil weten hoe de hooikist werkt, graag een toelichting.
Het principe is eenvoudig: zodra je aardappelen of rijst aan de kook zijn, hoef je geen extra energie toe te voegen. Door de kookpot in een zeer goed geïsoleerde doos of box te plaatsen gaat het kookproces nog een hele tijd door. In de kist laat je de tijd het werk doen in plaats van elektriciteit of gas. Bijvoorbeeld, je zet ’s morgens bij het ontbijt even de aardappelen op het vuur. Zodra ze aan de kook zijn, plaats je de pot in de hooikist. Als je ’s avonds thuiskomt na een zware werkdag, zijn de aardappelen klaar om te serveren.
Je kunt zelf een hooikist maken van een houten kist of een doos, op de foto het model van Jan Juffermans, gemaakt van een oud televisietoestel. Het belangrijkste is dat alle wanden (ook bodem en deksel) goed geïsoleerd zijn. Dat hoeft uiteraard niet met hooi, maar kan met ander isolatiemateriaal dat je nog hebt liggen. Met een lap stof kun je de binnenkant mooi afwerken. Wie alvorens aan het knutselen te slaan eerst een overtuigend bewijs wil hebben; draai je warme kookpot eens in enkele dekens en verstop hem gewoon in je bed. Het effect is hetzelfde. In Nederland zijn kant en klare hooikisten te koop (132,9 euro!), maar misschien is een zelfgemaakt exemplaar onder de kerstboom toch wel een bijzonder origineel kado.

Nu ook online

Goed nieuws voor wie geen TV heeft; de eerste aflevering van LIM is nu ook online te bekijken via volgende link. Wie geen TV heeft én geen internet is wellicht zelf een echt Low Impact Mens en zal niet meer zoveel bijleren van mijn avonturen. Maar er wordt gewerkt aan een theaterversie!

Eigen groenten eerst!

De volgende weken zullen we weer langs alle kanten om ons oren geslagen worden met  reclame voor de meest exotische en bijzondere producten die we voor de komende kerstdagen in huis moeten halen. En zonder het goed te beseffen zal de kerst- en nieuwjaarstafel voor heel wat extra voetafdruk (en kilo’s) zorgen. Vanwaar komt toch die behoefte om bij ‘speciale gelegenheden’  beroep te doen op nieuw-zeelandse lamsbout met Keniaanse boontjes en een glas wijn uit Chili?

Daarom wat meer info over hoe je kan kiezen voor lokale en seizoensgebonden producten en zo met een gerust geweten de benen onder tafel kan schuiven. Kies  bijvoorbeeld voor (bio)seizoensgroenten (een overzicht vind je op www.groentekalender.be ) beperk je vleesconsumptie en kies voor bio- en/of hoevevlees.  Ga indien mogelijk voor fair-trade.  Er zijn ook boerenmarkten  en hoeveproducten vindt je via www.fermweb.be of www.hoeveproducten.be, en bioverkooppunten op www.biodichtbijhuis.be. En dan zijn er nog de voedselteams: www.voedselteams.be. Voor streekproducten kan je hier terecht: http://www.straffestreek.be/ of http://www.streekproduct.be/ (met dank aan Gert)

Ecolife en Wervel hebben samen wat rekenwerk gedaan rond kerstmenu’s. Voor de sympathisanten van ‘denk globaal, eet lokaal’  alleszins een hart onder de riem: je voetafdruk is tot 65% kleiner als je kiest voor lokale, seizoensgebonden maaltijden. 94 m² heb je nodig met 4 personen om te kunnen genieten van aspergeroomsoep, gevulde kalkoen en aardbeientaart. 34 m² heb je nodig als je je met z’n vieren laat verleiden door heerlijke pompoensoep, groentetaart met een vers winterslaatje en appeltaart als toetje. De details van de berekeningen kan je op de site van Ecolife vinden, evenals de recepten. Op de site van www.wervel.be kan je ook terecht voor een boeiend dossier mét achtergrondinfo. Je kan er ook de aardbeienposter en het speciale kerstdossier bestellen. Wie de vegetarische toer op wil kan gaan is bij www.vegetarisme.be op het goede adres. Zeg niet dat je van niks wist!

Stap 5: koop eens wat minder

Eerst even eraan herinneren; vanavond de tweede aflevering op Canvas, om 21u10. Deze keer gaat het over voeding, met onder andere een paar bijzonder veelzeggende grimassen van de kinderen bij de kookexperimenten.

Vandaag iets meer over stap vijf van mijn experiment; niks nieuw kopen. Of beter gezegd uitzoeken of het gaat om niks nieuw te kopen.  En na ruim zeven maanden kan ik melden dat dit vrij makkelijk lukt. Ik wel een uitzondering gemaakt voor tandpasta en wc-papier, maar voor de rest heb ik weinig nieuwe dingen gekocht. Ik som even op: 1 paar loopschoenen, 1 spaarlamp, een reparatiestetje voor de fiets,  een stevig fietsslot, 4 herlaadbare batterijen, een zwarte kookpan (voor de solar cooker), enkele boeken (omwille van een lopend abbonnement op een boekenclub dat ondertussen is opgezegd), 1  inktcartridge voor de printer, 1 dvd in de uitverkoop, een tiental keer een krant, een nietjesloze nietjesmachine, isolatiemateriaal voor de woning en niet te vergeten natuurlijk: een tsoepke voor het bad. Dat is het wat nieuwe spullen betreft.

Verder kon ik me behelpen met de kringwinkel, het ruilen van spullen via de letsgroep, het uitlenen of gebruiken van materiaal van andere mensen. Kranten lees ik online of in de bib, en boeken zijn er daar meer dan ik ooit zal kunnen lezen. Kortom, het is perfect mogelijk om goed te leven en toch niet mee te doen met de hoogmis van kopen en consumeren. Mijn bijdrage aan de groei van het Bruto Nationaal Product zal daardoor wel beperkt zijn, maar ik lig meer wakker van de sociale ongelijkheid en ecologische problemen dan van het BNP. Nog een voordeel: omdat ik minder nodig heb kan ik nu rondkomen met een halftijdse job en heb ik meer tijd voor de dingen die echt belangrijk zijn.  Tenslotte moet ik me niet mengen in het Solden-gevecht en heb ik geen last van keuzestress. 

Wie denkt dat we altijd maar meer moeten kopen en consumeren om de economie draaiende te houden zou ik willen uitnodigen volgend filmpje eens te bekijken (nu met ondertiteling). In ‘The Story of Stuff’ wordt duidelijk wat de gevolgen zijn van onze koopjesdrang. Dus als iemand je straks vraagt: wat wil je onder de kerstboom en je kan zeggen, “niks ik heb alles wat ik nodig heb”, dan ben je een tevreden mens. (en tevreden mensen leven langer, echt waar)

Stap 4: weg met de auto?

Er rijden in ons land zowat 5 miljoen wagens rond, en die bollen gemiddeld 15000 kilometer per jaar. Naast de milieuschade die dit tot gevolg heeft betalen we ook een hoge menselijk tol met 1000 doden en 7000 zwaargewonden per jaar. En de verwachting is dat er het aantal auto’s en aantal gereden kilometer zal blijven stijgen. Nog meer files, meer fijn stof, meer CO2, meer wegen, en meer gevloek achter het stuur…

Zelf heb ik sinds 1 mei een kleine 300 kilometer met de auto (mee)gereden. Ik zal het dus maar meteen toegeven, helemaal zonder auto leven is me niet gelukt. Voor de meeste verplaatsingen kan ik met de voeten, de fiets, de bus, de tram of de trein ter plaatse geraken. Voor de zeldzame grotere boodschappen kan ik een aanhangkar of bakfiets van vrienden gebruiken. Een auto blijft nodig voor vervoer van zeer omvangrijke spullen (zoals isolatiemateriaal) of verplaatsingen naar plekken waar het openbaar vervoer onvoldoende is. Maar verder lukt het prima om zonder auto te leven, zoals trouwens 23 procent van de Belgische gezinnen doet!

Er zijn heel wat acties mogelijk die onze mobiliteitsvoetafdruk kunnen verkleinen. Voor de vele ritjes van minder dan vijf kilometer is een alternatief makkelijk te bedenken. Verder kan je met meer mensen samen rijden, je autoverplaatsingen verstandig plannen, kiezen voor een kleinere (zuiniger auto) en een rustige rijstijl (ecodriving ). Als je verhuisplannen hebt kan je maar best rekening houden met beschikbaarheid van openbaar vervoer, want tijdens je loopbaan leg je de afstand van huis naar werk ongeveer 15 000 keer af . Op meer en meer plaatsen kan je deelnemen aan autodelen (www.autodelen.net en www.cambio.be ) een zeer goede manier om mobiel te zijn en veel geld te besparen.

 In afwachting van écht milieuvriendelijke wagens of beter nog: snel en comfortabel openbaar vervoer kan je dus vandaag al starten om je mobiliteit te vergroenen. Elke uitgespaarde liter diesel of benzine telt.

Zondag rustdag

Normaal schrijf ik op zondag geen berichtjes op de blog. LIM-leven is ook een beetje rustig leven, dus elke dag mailen en bloggen hoeft ook niet. Deze namiddag ga wel ik op de kerstmarkt van Lochristi de gasten van 7WE bezoeken.

(en zo moet het er nu ongeveer uitzien in Kolarbyn, onze vakantiebestemming van deze zomer)

Ter info: wil je automatisch de LIM berichtjes in je mailbox ontvangen, klik dan even hieronder en laat je mailadres achter.

Subscribe to Lowimpactman’s Weblog by Email