klimaatoorlogen

Ik zal de week maar eens beginnen met minder vrolijk nieuws. Ik heb de voorbije dagen het boek ‘Klimaatoorlogen’ van Harald Welzer gelezen. Eigenlijk gaat dit boek niet zozeer over de klimaatverandering, maar vooral over de psychologie van mensen en volkeren in cisissituaties waarbij het gaat om overleven. Met heel veel historische voorbeelden en heldere argumenten maakt Welzer duidelijk dat als het erop aan komt een stabiele situatie snel kan omslaan als gevolg van schaarste of een natuurramp. Zijn voorspelling is dan ook dat we een toekomst tegemoet gaan met veel conflicten en geweld. Daarbij verwacht hij dat de rijke landen steeds meer geweld zullen inzetten om de toenemende vloed van klimaatvluchtelingen te stoppen. Voorwaar geen aantrekkelijk vooruitzicht.

Over de kansen die we hebben om tijdig het tij te keren is hij ook niet optimistisch. De bestaande  techniek en  de nieuwe verwachte technieken zijn steeds gebaseerd op de beperkte hulpbronnen en zorgen voor nieuwe problemen. Het individueel gedrag (zoals het Low Impact initatief waar hij in een interview met de Morgen naar verwijst) aanpassen staat volgens hem niet in verhouding tot de complexiteit van het probleem. Hij gelooft (en daar volg ik hem zeker) dat de oorsprong van het probleem in het economisch principe van groei door hulpbronnengebruik.  Waar de echte verandering wel zou moeten plaats vinden is op het internationale niveau, waar bindende afspraken nodig zijn rond emissiebeperking, en waar de rijke landen massaal zouden moeten investeren om de gevolgen van de klimaatverandering te compenseren. Maar ook dit zal niet gebeuren op korte termijn, en de problemen zullen zich wel op korte termijn aandienen.

Ik heb een aantal stukken twee maal gelezen op zoek naar een iets positiever geluid. En uiteindelijk gelooft hij toch dat een culturele omslag, een radicale mentaliteitswijziging misschien wel het enige redmiddel is. Hij heeft het over het belang van empowerment waarbij mensen samen op zoek gaan naar het herdefiniëren van een goede samenleving. Allemaal een beetje vaag, maar uiteindelijk dezelfde conclusie als dat andere merkwaardige boek: “de aarde heeft koorts“. Ook daar geloven de auteurs dat een verandering mogelijk is als we met velen en radicaal anders gaan denken over het goede leven.