geluk en economie

De oproep van Dimitri gisterenavond heeft in elk geval effect gehad. Op de site www.tegendelamp.be staan al tientallen suggesties van mensen die een wens hebben voor de wereld. Soms zijn er ook wel persoonlijke wensen bij, maar in het algemeen toch heel wat mooie ideeën.

Via  Johan (een regelmatige lezer van deze blog ) kreeg ik nog mooie informatie in verband met de relatie tussen welvaart en geluk. Uit een aantal studies blijkt steeds duidelijker dat het verwerven van meer koopkracht en bezit mensen niet perse gelukkiger maakt. Dit is iets wat we allemaal wellicht intuïtief aanvoelen, maar deze studies onderbouwen het idee. Met een alternatieve meetlat (ten opzichte van het BNP) met de naam ISWE wordt de echte welvaart gemeten (rekening houdend met onder andere milieudegradatie en inkomensongelijkheid). Meer over de situatie in ons land kan je hier lezen.

Dergelijke studies sluiten naadloos aan bij de opmerkingen op deze site van onder andere Wonko en Christel die ook pleiten voor om omkering van de huidige klemtoon op steeds meer werken, steeds meer consumeren en steeds meer vervuilen. Een keuze voor minder werken en minder consumeren in combinatie met meer tijd voor jezelf en een beter leefmilieu zou wel eens het geluksgevoel meer ten goede kunnen komen. Misschien moeten we zoals in Buthan in de volgende Vlaamse regering een minister van Geluk hebben. Niet dat de regering verantwoordelijk is voor het individueel geluk, maar een overheid kan wel mee zorgen voor een context waar mensen zich kunnen ontplooien op een sociale en ecologische manier. Ik heb weinig politieke ambities, maar minister van Geluk is misschien het enige aanbod waar ik eens zou over nadenken. Kris Peeters, ik verwacht een telefoontje…

ik wens geen lekke banden meer

Op zondagavond zal Dimitri Leue in het programma van Marcel Van Thilt al iets vertellen over het ecologische toneel stuk tegen de lamp. Hij zal een oproep doen om wensen neer te schrijven op de site.

Vandaag zou ik toch liefst een wens placeren om iets te doen aan de vele kasseien in de stad. Gent mag zich dan wel profileren als fietsstad, er zijn toch een aantal straten, vooral in het centrum, die eerder geschikt zijn voor het wereldkampioenschap cyclocross. Vandaag heb ik er lekke band aan overgehouden na een onvermijdelijke put tussen de kasseien bij het vermijden van een tramspoor. Ik heb me maar meteen lid gemaakt van een pas opgerichte facebookgroep: 10000 Gentenaars willen de kasseien weg.  Voor mij moeten ze niet allemaal weg maar veilig kunnen fietsen is ook niet onbelangrijk.

Op facebook is meteen ook een discussie gestart over wat nu het meest ecologisch is, kasseien of asfalt. Kasseien zijn in elk geval veel duurzamer dan asfalt. Sommige straten gaan al eeuwen mee…(dat is  soms net het probleem ) Asfalt is gemaakt op basis van olie, en vraagt ook heel wat meer energie bij het aanleggen. En tenslotte zijn de kasseien ook waterdoorlatend waardoor ze ook op dit vlak beter scoren. Wellicht is er een tussenoplossing met goed aangelegde fietstroken met klinkers of tegels. En er zijn ook stukken met kasseien die best wel fietsbaar zijn. Misschien is er wel een grote toekomst wat tewerkstelling betreft voor het heraanleggen van straten. Want deze morgen op een lezing voor ACV kreeg ik nogal wat bezorgde bedenkingen. Want als iedereen LIM gaat leven gaan er toch veel jobs verloren. Als ik de vraag nog eens krijg weet ik nu wat antwoorden; de toekomst is aan de kassei-leggers…

leve de weervrouwen

Daarnet is in Brussel de oproep gelanceerd voor de Big Ask Again. Na de geslaagde klimaatklip van Nik Balthazar met meer dan 6000 deelnemers zal het nodig zijn nog wat straffer uit de hoek te komen. Want op politiek vlak blijkt er in ons land weinig te gebeuren op klimaatvlak. Zeker met het ook op de klimaattop in Kopenhagen is het zeer belangrijk dat ook België met een ambitieus programma naar Denemarken gaat afzakken. Daarom dus deze actie op 29 augustus in Oostende.

Een andere datum die je best nu al in je agenda schrijft is 5 december. Op die dag vertrekken de delegaties naar de klimaatonderhandeling en zal de klimaat coalitie een grote manifestatie organiseren in Brussel. De top van Kopenhagen is letterlijk van levensbelang voor het klimaat. Want als er dan geen sluitend akkoord komt ziet het er niet goed uit. Dus zeg het voort, als burger is het onze plicht alles te doen wat we kunnen om dit probleem aan te pakken.

over wortelgroepen en ecoplannen

Het internet blijft een bron van nieuwe ideeën en initiatieven in verband met duurzaam consumeren. De voorbije dagen is onder andere via Facebook het hele idee van Carrotmobbing onder de aandacht gekomen. Het concept is redelijk simpel. Als je wil dat handelaars ecologischer gaan werken, dan is het beste middel daartoe waarschijnlijk ‘omzet’. Dit is dus de wortel. Bij een Carrot mobbing project engageert een grote groep mensen zich om ergens te gaan kopen (op een afgesproken moment). Dan wordt er onderhandeld met een aantal winkels. Wat willen ze in ruil geven voor een grote groep (nieuwe) klanten? Ze moeten dus aangeven hoeveel van de winst van die verkoop ze willen besteden aan energie-efficiëntie in de winkel. Dit kan tot 20% gaan. Het initiatief komt uit de VS en er is een oproep om ook in Vlaanderen een eerste actie te organiseren. Ik ga alvast eens mijn Gentse contacten aanspreken om te zien of we hier kunnen doen. Meer info op facebook of op de Vlaamse Carrotmobbingblog.

Hier kan je ook een filmpje bekijken: Carrotmob Makes It Rain from carrotmob.

Ook pas gelanceerd: een nieuwe site met alle duurzame winkels en zaken van Oost-Vlaanderen gebundeld. Op ecoplan.be kan je op een handige manier op zoek gaan naar een vegetarisch restaurant, een biokapper, ecologische kinderspullen of markten. Zeker eens een kijkje gaan nemen.

Tenslotte nog een spectaculair bericht van de LIM-moeder. Deze week zijn de caloriemeters in haar appartement gemeten en het voorbije jaar verbruikte ze 50% minder dan het jaar ervoor. Zo zoon, zo moeder zeker?

de juiste weg

Zo, terug van twee dagen vergaderen met het hele team op een boot met zicht op de windmolens van Nieuwpoort. Veel interessante ideeën besproken die zich de volgende maanden en jaren misschien zullen vertaling vinden in nieuwe projecten en campagnes.

We hebben bijvoorbeeld nagedacht over de toekomst van de milieubeweging en hoe we moeten omgaan met de komende veranderingen. Heeft de huidige aanpak van alle milieucampagnes wel genoeg impact? Bereiken we niet te veel dezelfde mensen? Hebben we wel een visie op wat soort economie we willen? Nog groei, enkel groene groei, of misschien geen groei meer? Geven soms niet wat een te naïve boodschap door te zeggen dat als mensen gaan wassen op 30° en met de fiets naar de winkel gaan we daarmee de milieuproblemen nog wel oplossen? Veel vragen dus over strategie en aanpak.

Wellicht ga ik daarover binnenkort ook eens van gedachten  kunnen wisselen met een aantal collega’s. Nu vrijdag lanceert Nic Balthazar een vervolg op de ‘The Big Ask’ campagne. Op de lancering zullen we er allemaal zijn, Serge Degheldere, Sabine Haegedoorn, Tom Kestens, Jill Peeters en Nic Balthazar. Een aantal van de Bewuste Vlamingen die proberen het klimaatthema hoog op de agenda te zetten (daarnaast zijn er nog heel wat anderen mee bezig, maar die komen minder in the picture). Ik zou erg graag eens met deze club opgesloten worden in een boot, met als opdracht; bedenk nu samen een haalbare en uitvoerbare strategie om met de hele samenleving de nodige veranderingen waar te maken. Ik ken alvast een boot in Nieuwpoort die daarvoor geschikt zou zijn.

van Dikkele naar Diksmuide

Het voorbije weekend ben ik op enkele plaatsten het LIM verhaal gaan brengen. Zaterdagavond ben ik naar Dikkele gefietst, een prachtig dorpje zo’n twintig kilometer van Gent, in de buurt van Zwalm. De lezing ging door in het kerkje, de enige openbare ruimte in het dorp met 180 inwoners. Dikkele zou perfect zelfvoorzienend kunnen zijn wat voeding betreft, en ik zag er zelfs een paard met kar rijden. Een mooie plek dus voor leven met minder olie. Keerzijde van het romantische beeld is dat op dit ogenblik de meeste gezinnen die er wonen twee auto’s hebben om in de stad te kunnen gaan werken. Wat dat betreft zullen stijgende olieprijzen daar goed voelbaar zijn.

Er kwamen zo’n zeventig mensen naar de lezing die werd afgerond op het dorpsplein met live muziek, een jenever en een MSC maatje. Omdat gastvrijheid ook zijn waarde heeft heb ik dus voor het eerst in heel lang een stukje vis gegeten. En het was best lekker.

Zondag was ik in Diksmuide waar ter gelegenheid van de internationale dag van de wind een groot mobiliteitsfeest is georganiseerd door Beauvent. Deze coöperatieve zorgt niet enkel voor hernieuwbare energie maar is in de Westhoek een motor voor bewustwording. Op hun beurs stonden schitterende ligfietsen, elektrische auto’s, wagens op ppo en aardgas en zelf een heuse zonne-zeilwagen. Daar zie je toch dat er reeds heel wat alternatieven worden uitgedacht die ons in de toekomst zeker nog van pas zullen komen.

Straks vertrek ik opnieuw naar de kust, deze keer naar Nieuwpoort waar we ons twee dagen terugtrekken met het team van Ecolife. Bedoeling is voor de vakantie begint nog eens goed na te denken over de toekomst van Ecolife in een veranderende wereld.

olie en mensenrechten

De voorbije dagen hebben we een en ander kunnen horen in het nieuws over de situatie in Peru. Daar is een bloedige strijd aan de gang tussen inheemse groepen en het leger. De reden van het conflict: olie.

De Peruviaanse regering heeft namelijk een wetgeving doorgedrukt die toelaat dat winningsbedrijven en grootschalige landbouwbedrijven het Amazone regenwoud snel mogen vernietigen.

Inheemse mensen hebben twee maanden vreedzaam geprotesteerd voor hun wetmatige inspraak in decreten die zullen bijdragen aan de verwoesting van de ecologie en bevolking van het Amazonewoud, en rampzalig zijn voor het wereldwijde klimaat. Maar vorig weekeinde reageerde President Garcia: door speciale troepen te sturen om de protesten te onderdrukken met geweld, en door de betogers als terroristen te bestempelen. Deze inheemse groepen staan op de frontlinie bij de strijd om onze aarde te beschermen.

Meer dan 70 procent van het Peruviaanse Amazone-woud ligt nu voor het grijpen. Reusachtige olie- en gasbedrijven, zoals het Engels-Franse Perenco en het Noord Amerikaanse ConocoPhilips en Talisman Energy, hebben al toegezegd meerdere miljarden te investeren in die regio.

Al tientallen jaren hebben de inheemse bevolkingen toegekeken terwijl winningsindustrieën het regenwoud verwoesten, een cruciale rijkdom voor ons allemaal (sommige klimaat wetenschappers noemen het Amazonegebied de “longen van de aarde” – door de opname van koolstof ).

De protesten in Peru zijn grootste en meest wanhopige ooit, We kunnen het ons niet veroorloven om hen te laten mislukken. Wie ervan overtuigd is dat belangen van mensen boven belangen van oliemaatschappijen gaan kan hier een internationale petitie ondertekenen. Wie graag het volledige persdossier met foto”s inkijkt kan via deze link alle info vinden.

doe LIM en win

Deze namiddag wordt in Nederland de ‘Low Impact prijs 2009′ uitgereikt! Tijdens een evenement van de club http://www.dewereldredden.nlzal de prijs worden toegekend aan de eerste die zich ertoe verbindt om gedurende 14 dagen LIM te leven. De Wereld Redden is een organisatie die allerlei gekke en inspirerende filmpjes online zet met tips om iets te doen om de wereld te redden. Hieronder bijvoorbeeld het filmpje rond vakantie.

Deze zomer kunnen de jeugbewegingen uit het Leuvense trouwens meedoen aan een wedstrijd voor het beste Low Impact kamp. Om maar te zeggen, ik had nooit gedacht dat LIM een inspiratie zou zijn voor wedstrijden. Nu nog wachten op een LIM-kraslot van de Loterij!

Blijkbaar is er ook in Australië een LIM wedstrijd aan de gang, in ‘Eco House Challenge’ proberen twee gezinnen hun voetafdruk te verkleinen. Te bekijken op Eén, elke werkdag deze week om 16u30.

De echte winst bij Low Impact leven zit natuurlijk in de kwaliteit van je leven. Gezonder leven, goedkoper leven, sociaal leven en weten dat je minder beslag legt op de planeet. In de kersverse film ‘Transitie’ kan je mooi zien wat gebeurt als groepen mensen kiezen om LIM te leven. De volgende dagen hier online te bekijken. (klik op het oog en wacht 30 seconden, film is in het Engels zonder ondertitels)

Oja, voor wie liever klank heeft dan beelden; op de site van taalbad.be kan je een interview met mij beluisteren…

objectieve informatie

Al drie mensen stuurden me een bericht door met als spectaculaire titel: Bescherm het milieu: neem het vliegtuig. Daarbij gaat het om een onderzoek uitgevoerd door New Scientist. (het artikel erover in Knack kan je hier lezen). De inhoud van het onderzoek is niet zo nieuw, er zijn inderdaad gevallen dat de uitstoot per kilometer met het vliegtuig lager is dan een kilometer met de auto. Ook een trein en een bus gebruiken energie en zorgen voor uitstoot. De effectieve impact is telkens afhankelijk van de bezettingsgraad en het efficiëntie van het voertuig.  Door de berekening dan steeds om te zetten per kilometer krijg je natuurlijk een vertekend beeld. Want met een vliegtuig zit je heel snel aan duizenden kilometer. Los daarvan is er in het artikel nergens een verklaring voor de spectaculaire titel. Want zelfs al zijn sommige vliegreizen minder vervuilend dan een vergelijkbare auto rit, je beschermt het milieu toch niet door het vliegtuig te nemen? Eigenlijk zegt het onderzoek; auto’s, vliegtuigen en ook bussen en treinen zijn vervuilend, het één al wat meer dan het ander. Punt. De enige manier om het milieu te beschermen als het over mobiliteit gaat is dus deze vervoersmiddelen NIET te gebruiken. Of maak ik een denkfout?

Het artikel, en vooral de manier van presenteren is echter tekenend voor een groeiende soort wanhoop. Het is zoals een alcoholist triomfantelijk zou uitpakken met een studie die zegt dat ammoniak drinken slechter is dan alcohol en daaruit concludeert: ‘bescherm je gezondheid, drink meer alcohol’. 

Het is duidelijk dat we heel onze manier van verplaatsen zullen moeten herzien. Voor de groeiende impact van het vliegen bestaat er geen goede oplossing. Zeker als je weet dat tot hiertoe slechts 5% van de wereldbevolking ooit in een vliegtuig heeft gezeten. Als iedereen de kans krijgt (en etisch gezien moet iedereen dezelfde kansen krijgen) dan is de planeet al na 1 jaar vliegen gewoon om zeep. Met zo’n vooruitzichten doen energieverslaafde industriën er alles aan om de werkelijkheid te negeren. In de sociale wetenschappen noemen ze dit cognitieve dissonantie. Je weet dat het fout is maar blijft argumenten zoeken om ermee door te gaan. In de psychiatrie noemen ze dit waanvoorstellingen. 

Jammer genoeg nemen media dit soort dingen al te graag over zonder enige duiding en onthouden de mensen enkel de titel. Ik ben er zeker van dat ik binnenkort op lezingen mensen tegenkom die bij hoog en laag zullen beweren dat vliegen goed is voor het milieu…

meer film op komst

Het blijft interessante films regenen. De schitterende film HOME is nog maar net uit en daar komt een nieuwe prent over het visverhaal. Waar meat the truth ons confronteert met de gevolgen van vleesconsumptie doet ‘The end of the line’ hetzelfde met het visverhaal.  In de film blijkt onder andere dat ondertussen 88% van de Europese visbestanden overbevist worden. Of de film hier in de zalen zal komen is nog afwachten. (ik kan wel verklappen dat er in Gent plannen zijn voor een Ecologisch filmfestival in het najaar, daar kan de film misschien wel een plaatsje krijgen)

Tonijn is op dit moment dusdanig bedreigt dat de grootste Japanse Tonijnproducent (Mitchubichi) massaal Tonijn aan het vangen en invriezen is omdat de verwachting is dat ze die binnen enkele jaren met grote winsten zullen kunnen verkopen, omdat de tonijn dan zeer zeldzaam is geworden. Of anders gezegd, investeer in een uitstervende diersoort, een zekere belegging! Goed bezig zou ik zo zeggen.

(wie op zoek is naar verantwoorde vis kan hier eens kijken: www.goedevis.nl )