over psychologie en milieu


Een paar dagen terug was er een interessante reactie op deze blog van Jan Verbogen (waarvoor dank).  Hij verwijst naar een artikel in the Guardian over de kloof tussen sensibilisering en gedrag. Ondanks de grote hoeveelheden informatie en de vele campagnes over klimaat en milieu van organisaties en overheid blijft de meerderheid van de mensen zich gedragen alsof er niks aan de hand is.

De bijdrage van Rosemary Randall is in dit opzicht wel boeiend. Het volledige artikel in het Engels kan je hier lezen, ik  bespreek er enkele punten van. Randall is psychotherapeute en bekijkt de reactie op de klimaatdreiging dan ook vanuit die hoek.

Ze ziet bijvoorbeeld drie maatschappelijke fenomenen die wellicht iets te maken hebben met de milieuproblemen of de toenemende risico’s op dat vlak. Steeds meer winkelen is een typische geruststellende reactie op berichten dat onze leefmilieu achteruitgaat. Door te gaan kopen en te zien dat iedereen daar volop aan meedpet krijg je het gevoel dat alles nog wel ok is. Randal spreekt zelf van een manisch winkelgedrag, steeds op zoek naar nieuwe dingen en kicks. Dit is ook te merken in het televisie aanbod met een overvloed aan programma’s waar huizen en mensen een make-over krijgen.

Een tweede fenomeen is de samenleving die zoveel mogelijk risico’s wil vermijden. Dit is merkbaar in de overvloed aan regels rond bijvoorbeeld voedselveiligheid, de voorschriften voor iedereen die in de verzorginssector en het onderwijs werkt, het verbieden van alles wat maar enigsinds een risico zou kunnen betekenen. Dit maakt ook dat dokters en welzijnswerker meer en meer tijd besteden aan administratie en registratie omdat de overheid toch maar zeker wil zijn dat alles volgens het boekje gebeurt. Het paradoxale is dat er wat de grote structurele zaken betreft zoals globalisering en vrij maken van wereldeconomie er steeds minder regels zijn. Dit is dus een projectie van een onzekerheidsgevoel van de maatschappij. We kunnen blijkbaar de structurele oorzaken van onzekerheid niet aanpakken, dus gaan we ons volop toeleggen op allerlei kleine regeltjes tot en met het verbieden van flippo’s bij chips.

Het derde fenomeen is de groei van psychopatherapeutische en alternatieve industrie. In onze samenleving is er een continue stijging van het aantal mensen dat hulp nodig heeft. Kinderen met adhd, jongeren met zelfmoordgedachten, volwasssenen met burn-outs en depressies, slaapproblemen, borderline, geweld in het gezin, opvoedingsproblemen, etcetera. Niet alleen het aantal gevallen, maar ook de ernst ervan neemt toe. Volgens Randaal is dit een te verwachten patroon bij een ‘patient’ die de essentie en de ernst van het probleem ontkent. Deze behoefte leidt dan weer tot een enorme groei van een heel aanbod van hulpverleners en stromingen gaande van mindfullness tot oorkaarstherapie.

Een eerste stap is deze  fenomenen niet langer als ‘normaal’ en op zich zelf staande te bekijken, maar met elkaar te verbinden als drie reacties op de steeds groter wordende stroom van informatie over mogelijk komende milieuproblemen die we eigenlijk liever niet willen erkennen.

Verder in het artikel bespreekt ze ook de verschillende manieren waarop we onze relatie met ‘moeder aarde’ invullen. Maar daar zal ik het morgen over hebben…

Volg

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 3.733 other followers