technofix of technofictie


Bij mijn lezingen vraag ik tegenwoordig aan het publiek waar men het meest in gelooft als het erop aankomt om de ecologische crisis waar we mee te maken hebben aan te pakken. Zoals wellicht te verwachten scoort de politiek niet hoog en het geloof in de bedrijven is ook niet bijzonder. Opvallend is dat bijna iedereen ervan overtuigd is dat techniek de planeet kan redden.

Zelf geloof ik ook dat techniek een deel van de oplossing kan zijn, maar soms sta ik toch verbaasd van het vooruitgangsgeloof dat zo diep geworteld zit in onze hoofden.  Het is blijkbaar bijzonder moeilijk om te aanvaarden dat de levensstandaard die we nu hebben niet haalbaar is, en dus houden we krampachtig vast aan de idee dat er nieuwe technische oplossingen zullen komen. Techniek, mechanisering en computerisering hebben ons leven ongelooflijk vereenvoudigd – ik zit zelf ook achter een laptop op dit moment – maar zorgt voor een gigantische stijging van het energie- en grondstoffenverbruik en is dus mee een deel van het probleem. Technologie wordt goedkoper en veralgemeend, waardoor we nu een veelvoud van toestellen hebben. Als de rest van de wereld hetzelfde patroon volgt (wat de tendens is) dan is het echt niet haalbaar. Als er overal evenveel auto’s zijn als bij ons dan spreken we over 4 miljard wagens – nu zijn het er 900 miljoen. Met 4 miljard auto’s is de aarde binnen de kortste keren naar de maan, ook als het elektrische auto’s zouden zijn.  Ik citeer even Rudy Dhont in het pas verschenen ‘De Grondwet’. Technologie zit eerder aan de probleemkant dan aan de oplossingskant. Of hoe de technofix- of technofictie  dus vrolijk voorbij lijkt te wandelen aan het energievraagstuk. (p. 47)

Maar kunnen we het energieprobleem dan niet oplossen met techniek? Ik ben toevallig nog een bijzonder interessant boek aan het lezen ‘State of the World 2010′ waarin o.a. staat: als we de energie die we de volgende 25 jaar zullen nodig hebben op hernieuwbare wijze willen produceren, dan moeten we elke seconde 200 vierkante meter zonnepanelen installeren, elke seconde 100 vierkante meter thermische zonnepanelen aanleggen en elk uur 24 windturbines van 3 Megawatt plaatsen en dit non-stop gedurende 25 jaar. Dit zou een gigantische inzet van energie en materialen vergen – en de uitstoot van broeikasgassen doen toenemen op een moment dat ze moeten verminderen – en de ecologische voetafdruk van de mensheid op korte termijn aanzienlijk verhogen.(p.7)

Conclusie… onze levensstijl is niet houdbaar en niet veralgemeenbaar. Wie zo naïf is te geloven dat er een technisch wondermiddel is zou wel eens bedrogen uit kunnen komen. Het drastisch verminderen van ons energieverbruik zal -of we het nu leuk vinden of niet- staat er aan te komen. Wie slim is begint daar vandaag mee…

Leesvoer:

De Grondwet: veranderkracht van lokale gemeenschappen in het licht van duurzame ontwikkeling. Johan De Vriendt (red.) uitgegeven door Socius. ISSN 1780-3578

State of the world 2010, Transforming Cultures, from consumerism of sustainablility, The Worldwatch institute, ISBN 978-0-393-33726-6

Volg

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 3.772 other followers