nog een beetje geduld

Ik wil er geen soap van maken, maar de definitieve beslissing is nog niet gevallen. Ik heb bijkomende info gevraagd over het scenario van het programma (krijg ik morgen), want de inhoud zelf is natuurlijk wel erg belangrijk. Verder weet ik dat de vlucht naar Manau zeker goed is voor 5,9 ton CO2 (heen en weer), meer dan wat ik in een volledig jaar opgebruik voor alles wat ik doe. En dan zijn er wellicht nog binnenlandse vluchten ook.  Met de boot gaan zou 21 dagen duren, wat in dit geval niet zal lukken, want de opnames zijn gepland vanaf 7 maart, en daar valt niet aan te tornen. De terugreis met de boot?? Dan ga ik teveel andere zaken moeten annuleren en mijn kinderen (e.a.) te veel missen.

Kortom het blijft nog wat dubben. Maar nu het toch over Brazilië hebben nog iets over een toch wel vreemd artikel dat de voorbije dagen in een aantal kranten is verschenen. Daar wordt beweerd dat vleesvervangers nu zelfs schadelijker zijn dan vlees. Ik heb de studie waaruit dit komt niet zelf gelezen, maar dit is in tegenspraak met alles wat ik hierover al heb gelezen.  Zo beweren ze dat overschakelen op tofu en dergelijke meer landbouwgrond (van het regenwoud) zou in beslag nemen!  Wacht even. Het regenwoud wordt nu gekapt voor dierenvoer, en 95% van alle soja wordt gebruikt in veevoeders. En er is minstens 7 kilo graan nodig voor 1 kilo vlees. De vleesproductie zorgt dan nog eens voor uitstoot van methaan en een mestprobleem – wat volgens mij niet echt van soja kan gezegd worden…  Andere studies die ik ken spreken van een impact van vleesvervangers die ongeveer 70% kleiner is dan die van vlees. Ook op  vleeswijzer.nl staan heel wat cijfers en gegevens die duidelijk maken dat de vlees zwaarder weegt op het milieu.

Na het offensief tegen het IPPC rapport lijkt het er wel op dat er nu een offensief is ingezet om vlees te gaan promoten. En de media – altijd in voor een beetje sensatie – nemen met veel plezier dergelijke berichten over. Tijd om een en ander grondig te bestuderen hebben ze meestal niet. Wat niet wil zeggen dat ik nu ter plekke moet gaan om het zelf te gaan controleren, want foto’s van het kappen van het regenwoud vindt je ook op internet.

tussenstand…

(eerst even vorig berichtje lezen mocht je dit nog niet gedaan hebben)

Het is woensdag, ongeveer 14 uur, ik heb nog niet beslist. Ik was deze morgen opgestaan met het idee van neen te zeggen. Vooral na het aandachtig overwegen van pro’s en contra’s en ook wel op basis van de onderliggende verlangens en emoties. Lees hierna de samenvatting van mijn innerlijke overwegingen. Ik gebruik even de terminologie van de transactionele analyse – een manier om te kijken naar de delen die we in onszelf hebben; het kind, de ouder en de volwassene.

Als ik kijk waarom ik dit wel zou doen dan zou ik daarmee vooral mijn kind plezier doen. Stel je voor, naar het Amazonewoud gaan, daar een week lang boeiende dingen ervaren en zien. Toffe mensen ontmoeten, nieuwe gerechten proeven, op zoek gaan naar illegale boskappers; spanning en avontuur om duimen en vingers af te likken. Zo een TV programma levert ook aandacht op, ook iets waar een kind nooit genoeg van kan krijgen. Trouwens als ik zie dat zowel Nic Balthazar, Lieven Scheire als Serge Degheldere hebben meegedaan aan de reeks rond India, dan zegt mijn kind: “als zij mogen, ik dan ook”. Typisch voor kinderen natuurlijk.

De ouder in mij reageert anders. Hola, daar gaat je reputatie als Low Impact man zodra je in dat vliegtuig stapt. En dan moet je je agenda herschikken en de kinderen iets langer niet zien. Je zal ook een aantal mensen ontgoochelen omdat je lezingen moet afzeggen. Trouwens het zal ook hard werken zijn, en wie weet loop je zelf risico’s met die boskappers,  je kan er zelfs door een slang gebeten worden. De grootste schrik bij mijn ouder is wel; wat zullen andere  mensen daarvan zeggen…

Zoals al duidelijk is, het is goed om naar je ouder en kind te luisteren, maar uiteindelijk neem je dat soort beslissingen best als volwassene. En ik begrijp de goesting van mijn kind en de terughoudendheid van mijn ouder. Wat ik nu ook al weet, is dat de vraag alleen al me heel wat heeft opgeleverd. Een heleboel reacties op deze blog, waarvoor ik echt dankbaar ben. Goede argumenten in beide richtingen. Tevens weet ik nu al dat ik beide beslissingen kan nemen. Ik zou kunnen gaan zonder dat ik me echt schuldig voel en me teveel zorgen maak over wat andere mensen denken. Maar ik zou ook kunnen thuisblijven zonder dat mijn kind in opstand komt of ik zonder ik daar eeuwig spijt van zal hebben.  Dus ik heb nu al het gevoel dat beide beslissingen goed zijn.

Waarom ik toch nog wat twijfel in tegenstelling tot deze morgen? Redelijk wat mensen die me aanmoedigen om het te doen, en zo toch mijn verhaal aan een groter publiek te brengen. Ik wil nog twee dingen checken: even met mijn echte kinderen overleggen wat zij ervan denken, en dan nog eens bellen met de programmamakers. Als ze garanties geven dat alle uitstoot van de hele reis wordt gecompenseerd op een goede manier én ik mag bij de opnames mijn eigen mening zeggen (dus niet perse wat in hun script staat) dan wordt de kans dat ik ga groter.

Maar er kan nog veel gebeuren in een mensenhoofd in enkele uren… Ik hou jullie op de hoogte!

help…

Nu zit ik toch wel even met kanjer van een dilemma… Daarnet een telefoon gekregen van Canvas of ik wil meewerken aan een programma met de titel ‘Brazilië voor beginners’. Blijkbaar is er al zo’n reeks geweest rond China en eentje over India. Er worden per land tien afleveringen gemaakt rond diverse thema’s, en telkens nemen ze dan een ‘deskundige Vlaming’ mee die de nodige commentaar moet geven.

Een aflevering gaat dus over ecologie en daar zou ik kunnen aan meewerken. De bedoeling is onder andere de kaalkap van het regenwoud te gaan bekijken, gesprekken te hebben met inheemse groepen en milieuactivisten. Ongetwijfeld een boeiend programma, alleen is de enige manier om tijdig in Brazilië te raken natuurlijk het vliegtuig. Met de boot zal niet meer lukken want de opnames daar beginnen op 6 maart. En natuurlijk willen de makers de uitstoot verbonden aan de reis helemaal compenseren via Gold Standard compensatie projecten.

Tja, wat doe je dan. Ik die overal ga vertellen dat we minder zullen moeten vliegen en dat compensatie toch niet helemaal de oplossing is (want dit wil zeggen: wie kan betalen mag vervuilen). Ik die vind dat als we dan toch verre continenten bezoeken dat we daar veel tijd moeten voor nemen zou dan een week naar Brazilië gaan?  Anderzijds is het dan weer een unieke kans om een van de mooiste plekken van de wereld te zien (en er nog voor betaald worden ook), en misschien ook een kans om mijn verhaal aan een breder publiek te vertellen.

Voor woensdagavond moet ik beslissen… Ik weet het echt nog niet, en zal uiteindelijk zelf de knoop moeten doorhakken. Maar zoals bij andere moeilijke beslissingen vind ik het altijd interessant om de mening van mijn trouwe bloglezers te horen. Dus laat maar komen, de bedenkingen…

veerkracht

Een paar dagen terug kreeg ik boekje in handen gestopt over ‘veerkracht’. Ik heb het in twee dagen uitgelezen (ook omdat ik een tijd langer in de trein heb gezeten dan voorzien omwille van het treinongeluk deze morgen). Het boekje heet ‘vergroot de veerkracht in jezelf en je team’ en en is geschreven door Liselotte Beaijart en Anton Stellamans. (Lannoo, ISBN 978 90 209 8329 6)

Veerkracht is een centraal begrip in de transitiebeweging en gaat over de mate waarin mensen en samenlevingen in staat zijn om te gaan met schokken en veranderingen. De hypothese is dat we die veerkracht nog hard zullen nodig hebben gezien de  toenemende impact van de milieuproblemen (zoals de opwarming van de aarde en het op geraken van goedkope olie).  Als men bekijkt hoe veerkrachtige mensen handelen dan blijken volgende elementen steeds terug te keren:

- ze accepteren de gebeurtenissen, waarbij ze niet weglopen van angsten en anderen niet te lijf gaan als er iets misloopt,

- ze trekken lessen uit wat gebeurt en zoeken een nieuwe zingeving voor het vervolg van hun leven,

- ze kunnen zich verbinden met de hulpbronnen die hun kracht, vreugde en hoop geven,

- ze gaan handelen, zijn in staat een bladzijde om te slaan en aan oplossingen te werken.

Waar we op dit moment staan met de samenleving is redelijk duidelijk. De meerderheid van de mensen is nog niet echt bezig met het erkennen van de problemen die er zijn, laat staan opnemen van verantwoordelijkheid of zoeken naar een nieuwe zingeving. Onze samenleving is ook erg kwetsbaar omwille van de grote afhankelijkheid van heel veel goedkope energie. Als er drie dagen geen vrachtwagens rijden zijn er geen voedingsmiddelen meer in de supermarkt, als we een uur zonder elektriciteit zitten dan valt de hele economie stil. En bij een flinke sneeuwbui hebben we bijna 1000 kilometer file.

Toch is het een positief boek dat heel wat eenvoudige tips om je eigen veerkracht te vergroten. (eentje ervan is MINDER HEBBEN, omdat minder hebben meer ruimte en vrijheid creëert.) Zou nog wel eens heel goed van pas kunnen komen de volgende jaren…

met de bus in Almere

Tijd om even terug te blikken op de voorbije week. Met maar liefst 13 lezingen (en in totaal zowat 700 toehoorders) ook voor mij een beetje van het goede teveel. Ik moet nog een leren doseren wat betreft het ingaan op vragen die komen. De volgende weken wordt het tempo wat rustiger. En maar goed ook, want er is ook nog werk te doen voor het klimaatbudget project enzo.

Een bijzondere ervaring deze week was in elk geval de kennismaking met Almere. Alemere is een fascinerende stad. Op een plek waar 40 jaar geleden nog vijf meter zeewater stond is nu een hele stad gebouwd met zo’n 180 000 inwoners. Er staan geen gebouwen of bomen die ouder zijn dan 35 jaar en het is dus een voorbeeld van hoe men enkele decennia geleden dacht over de ideale stad. Blijkbaar groeit ook het aantal Nederlanders gestaag en is het plan om de stad nog eens te laten verdubbelen tegen 2020…

Positieve zaken zijn bijvoorbeeld de stadsverwarming en de unieke busbaan.  Zo zijn er doorheen de hele stad aparte busbanen waar geen enkel ander verkeer mogelijk is. De bussen komen ongeveer om de 10 minuten zodat je nooit lang moet wachten. Langs de buslijnen zijn er heel wat oversteekplaatsen met stoplichten. Zodra een bus eraan komt springen de lichten meteen op groen zodat de bus steeds voorrang heeft. Best een goed systeem, al is het bij momenten in de bus wel wat wennen. Zo zie je de bus aan hoge snelheid naar een rood licht rijden, en pas vlak als de bus aan het licht is wordt het groen.

Verder is het toch een beetje ontgoochelend hoe men in de jaren zeventig over de ideale stad dacht. Niet veel groen, weinig creativiteit (allemaal dezelfde huizen en appartementen), zeer weinig kleur in zo’n stad. Dan is een organisch gegroeide stad als Gent met zijn soms chaotische (en soms lelijke) ruimtelijke ordening toch wel meer op mensenmaat dan een op de tekentafel geplande stad. Als ze Almere nog eens opnieuw moeten bouwen (als de stijging van de zeespiegel niet meer te stoppen is bijvoorbeeld) kan het wel beter en duurzamer. Al mogen de busbanen terug voorzien worden.

bonjour en goeiedag

Vandaag dus dikke truiendag. Ik heb zo de indruk dat er weer op heel wat plaatsen acties worden georganiseerd om mensen bewust te maken van ons overmatig energieverbruik. Zelf doe ik er niet echt aan mee, omdat de temperatuur hier in huis nog verlagen (het is hier zelden meer dan 17 graden) wat overdreven zou zijn.

Aujourd’hui je suis dans le programme  ‘Sans ChiChi’ sur la Une (10u45). Je ne sais s’il y a beaucoup de spectateurs ce moment mais en tout cas bienvenue au Francophones sur ma site. Je m’excuse parce que mon blog est totalement en Néerlandais. Je n’ai pas le temps ni les capacités pour faire aussi un blog en Français. (je pense dans les lignes que j’ai écrit ici il y a déjà plusieurs erreurs)

Le message principale de mon projet c’est de montrer que c’est possible d’avoir une bonne qualité de vie avec un impact sur la planète modeste. Je suis convainqu que je ne suis pas du tout le seul qui fait ca, et qu’il ya de plus en plus des gens qui se rendent compte. Utiliser moins d’énergie, acheter moins des choses, se déplacer sans voiture ni avion, bien isoler la maison, prendre énergie verte ecterera.  (Dans l’édition du ‘Libre Belgique’ de ce lundi il y a un grand article sur mon projet.)

Ik hoop dat mijn voormalige leerkrachten Frans bovenstaande niet te lezen krijgen, want ik moet toegeven dat ik toendertijd niet altijd zo aandachtig was tijdens de les. Ik zat toen al te dromen van een dikke truiendag op school natuurlijk.

leve de jeugd

De hele week heb ik al kinderen en jongeren gezien (straks nog een groep van 250 in KAIII in Gent), en zo kom ik ook wel een en ander te weten over wat ze aan het doen zijn.

Neem nu Nikki en Alex, twee jongeren uit Almere die gestart zijn met een project om ervoor te zorgen dat er een earthship wordt gebouwd naast de school. Het mooie is dat dit project gegroeid is omdat Horst Van Woesem, een overleden Bio-leerkracht van de school, ooit had geopperd dat het mooi zou zijn zo’n Earthship te bouwen. Een groepje leerlingen heeft dit idee nu opgenomen en probeert het effectief te realiseren. Daarbij moeten ze heel wat informatie verzamelen over materialen en technieken, zijn ze de hele rimram van mogelijke vergunningen aan het afwerken en zijn ze geld aan het verzamelen voor hun plan. Tegen dat ze afgestudeerd zijn zou de droom werkelijkheid moeten zijn, dus in de loop van 2012. Dan zal het Earthship gebruikt worden als leslokaal. Geef toe, twee zestienjarigen die daar de schouders onder zetten, dit is bewonderenswaardig.

Twee andere dapperen zijn Niels en Bernd, ze zijn iets ouder (23 en 24) en vertrekken vandaag op hun klimaattrip. Tijdens hun wereldreis die ze helemaal met het openbaar vervoer afleggen willen ze op zoek gaan naar de concrete gevolgen van de opwarming van de aarde. Ze gaan onder andere naar Tibet, Bangladesh en de Malediven om zelf te kijken wat er gebeurt. Hun avontuur is te volgen via Facebook en op een site. Achteraf komt er ook een boek. Als we er nog een paar van die soort kunnen vinden, dan geloof ik wel dat het nog goed komt!

berichten uit Almere

Zo, net terug van Almere voor toch wel een heftige reeks van 7 lezingen in 25 uur. Het is ook een beetje mijn eigen schuld, want toen ik de vraag kreeg om naar de Helen Parkhurst school te gaan had ik laten weten dat dit voor mij wel kon, maar als ik zo’n verplaatsing maak het zinvoller is om meer dan 1 groep te zien. Het zijn er dus zeven geworden, twee klassen uit de lagere school, vier groepen middelbare school studenten en dan een avondactiviteit.  In de lokale pers was terecht te lezen dat de opkomst daar erg laag was, maar in zo’n geval zeg ik steeds: ‘Don’t count the numbers’.

Bij de ongeveer 250 kinderen en jongeren was het erg leuk (ja, ik heb mijn taalgebruik al wat aangepast, want daar in Nederland is alles leuk en/of lekker). Ze waren goed voorbereid, hadden heel wat vragen en leken me ook wel gemotiveerd om zelf iets te doen. De middelbare school waar ik was is trouwens veel bezig met duurzaamheid. Er staan windturbines op het dak, er zijn plannen om een Earthship te bouwen (waarover later meer) en binnenkort krijgen ze als eerste school in Nederland een groene vlag. Ze zijn ook bezig met diverse projecten rond energiebesparing. Ik ben dus best tevreden van mijn uitstapje. Over de fascinerende stad Almere en hun prachtig bussysteem schrijf ik een van de volgende dagen nog wat meer.

En terwijl ik probeer ten Noorden van Vlaanderen ook wat mensen aan te porren blijkt tot mijn verbazing dat de voorpagina van La Libre Belgique het over mij heeft. Binnenin een groot artikel over wat ik allemaal doe (en met de juiste nuances en toelichting) en dan een mooie kop. De boodschap  ’Low Impact Leven: Yes We Can’.

Al die aandacht doet wel wat te kort aan de vele mensen die ook al jaren bezig zijn met goed leven met een hele kleine voetafdruk. Ik kom trouwens regelmatig mensen tegen die wellicht meer Low Impact zijn dan ikzelf. In Aalter een man die leeft zonder elektriciteit, in Gent een vrouw die de eigen verwarming niet moet opzetten omdat een verwarmingsbuis die door haar appartement loopt voldoende warmte afgeeft. In Boom doet een school een Low Impact week en op facebook is trouwens net een nieuwe groep gestart van mensen die zelf in actie willen schieten om iets te doen aan het klimaatprobleem, én een groep mensen die actie voeren om iedereen te laten omschakelen naar groene stroom. Ook op de Ecopop beurs heel wat mensen, verenigingen en bedrijven gezien die goed bezig zijn. Op zo’n momenten wordt ik wel wat optimistisch. En voor al degenen die klagen over alles wat er mis loopt is er nog deze mooie spreuk van Confusius:

Het is beter een kaars aan te steken dan te klagen over het donker…

nog twee boompjes erbij

Op Eco-pop heb ik toch gezondigd tegen mijn eigen principe om niks nieuw te kopen. Voor het eerst sinds lang heb ik nog een nieuw kledingstuk gekocht: een T-shirt van VBV.  Deze T-shirts zijn niet alleen mooi, maar ook nog eens van biologisch katoen en vooral, met de opbrengst gaat de Vereniging voor Bos in Vlaanderen twee bomen planten. Deze bomen horen dan bij de 1 miljoen bomen die ze er in Vlaanderen bij willen.

Dat er meer bomen en bossen nodig zijn is wel duidelijk. Bossen zijn van levensbelang voor de biodiversiteit, voor het vruchtbaar houden van grond en spelen een belangrijke rol in het opnemen van CO2 uit de lucht. Ondanks de vele mooie beleidsverklaringen en plannen is Vlaanderen een land waar meer bos verdwijnt dan er bij komt!  De Vlaamse regering heeft zich voorgenomen om 796 hectaren per jaar extra aan te leggen, in 2008 is dit niet gehaald, in tegendeel er zijn nog eens 156 hectaren gekapt…  Wat we zelf doen, doen we beter kraaien onze politici in koor, maar als het over bossen gaat klopt dit toch niet.

Trouwens het gaat niet enkel over bossen in Vlaanderen, maar ook in de tropische zone’s is het behoud van bos zeer belangrijk.  In een artikel op de site van Mo* kan je lezen dat op dit ogenblik 17 tot 18% van het Amazone woud is verdwenen. Eenmaal we de 20% voorbij zijn dan zou het wel eens heel snel kunnen gaan met de aftakeling van het grootste regenwoud waarover we beschikken. Dan wordt er minder regen aangemaakt, komen er meer bosbranden en gaan we in de richting van een woestijn… Dus mensen kopen en planten maar die bomen!

op missie naar Nederland

Maandag en dinsdag ben ik in het Nederlandse Almere. Daar hebben ze een heel programma voor me  uitgewerkt met het bezoek van diverse scholen en een lezing voor een nieuwe politieke partij. Deze “Klimaat en Omgevings Partij Almere (KOP)” wil in samenwerking met de bewoners van Almere bewijzen dat een leefbare, economisch veerkrachtige en schone (eco-)stad kan gerealiseerd worden.

Ik laat jullie even meelezen met enkele punten van hun programma

1) De KOP vindt dat het crisisbestendig maken van de economie alleen op lokaal niveau kan gebeuren. Dus een economisch actieplan maken waar rekening wordt gehouden met het milieu, de klimaat-problematiek en de leefomgeving.
2) De inwoners worden bij alle stappen betrokken in deze Groene Revolutie naar een crisisbestendige gezonde lokale economie en samenleving in Almere (d.m.v. dialoog, overleg, burgerinbreng van duurzame ideeën en inspraak).
3) Alle gemeentelijke afdelingen en beleidsvelden moeten klimaat- en milieuvriendelijk te werk gaan. Alle beleidsactiviteiten en werkzaamheden worden aan strenge duurzaamheidscriteria getoetst.
4) De Gemeente moet al haar eigen aankopen en aanbestedingen 100% duurzaam doen. Dit betekent o.a. zoveel mogelijk gebruik maken van lokale diensten en producten.
5) De KOP vindt dat de gemeente NU een voorbeeldfunctie moet gaan vervullen met energiebesparing en opwekking van eigen schone energie in en rondom haar eigen gebouwen.
6) Energiebesparende maatregelen voor alle woningen en gebouwen worden ondersteund door de Gemeente. De KOP wil belemmeringen weghalen en simpele regels opstellen.
7) Opwekking van schone energie in en nabij de eigen wijk voor en door de bewoners. Al dit soort klimaatvriendelijke initiatieven worden door de gemeente ondersteund. Eigen schone energie in de wijk bespaart op de energierekening van iedereen. Dit creëert meer banen en draagt bij aan een belangrijke reductie van klimaat- onvriendelijke broeikasgassen.
8) Zongerichte verkaveling en zo energiezuinig mogelijk bouwen bij alle nieuwbouwprojecten. Dit betekent gebruik maken van gratis passieve zonne-energie.
9) Een loket voor gratis advies en hulp bij energiemaatregelen en regelingen.
10) Bij openbaar vervoer binnen de gemeente wordt een goedkoper daltarief ingevoerd (binnen bestaande contracten).
11) Stimuleren van de aanleg van een lokale infrastructuur voor elektrische voertuigen. Verbeteren en uitbreiding van veilige fietspaden.
12) Het behoud van bestaande groenstroken en stadsparken en de natuurwaarde daarvan verhogen. Dus geen bebouwing in bestaand groen.
13) Promoten van voedsel(productie) uit de lokale omgeving. Bijvoorbeeld door een (biologische) boerenmarkt in het Stadshart. Meer ruimte reserveren voor stadsboerderijen en volkstuinen.
14) Realiseren van lagere afvalophaalkosten voor inwoners door betere scheidings- systemen van afval. Groen biogas uit ons eigen afval.
15) Een betere koppeling van de lokale arbeidsmarkt en bedrijven.
16) De oplossing van de bereikbaarheid van Almere is simpel. Goedkope pendelbussen tussen bijvoorbeeld Almere en Amsterdam. Ook wil de KOP zoveel mogelijk werkgelegenheid creëren in de eigen stad en directe omgeving.
17) Een betere benutting van lokale jongerencentra en dubbel gebruik van schoolgebouwen (na schooltijd). Opnieuw meer aandacht voor jongeren en een breder aanbod van uitgaansmogelijkheden actief stimuleren.
18) Wijkveiligheid bevorderen: door o.a. inzet van een wijkagent op straat. Wijkteams instellen met een eigen budget en met ambtelijk ondersteuning. Energiezuinige openbare verlichting (LED) toepassen.
19) Scholen:
a. Een beter binnenklimaat en tegelijkertijd energie besparen. De energiebesparing dekt de kosten van de klimaatverbetering.
b. De gemeente levert lesmateriaal op het gebied van budgetteren, klimaat, energiebesparing en de leefomgeving. De jeugd heeft de toekomst.
20) Meer waardering voor lokaal vrijwilligerswerk.

Best een aantal interessante punten. Ik ben in elk geval benieuwd hoe de reacties op mijn verhaal zullen zijn bij onze Noorderburen… Mijn belevenissen zal je de volgende dagen in elk geval hier kunnen volgen.

PS: als alles goed gaat kan je vanaf maandag morgen ook een column van me lezen op www.mo.be/maandag.