ondertussen

Ondertussen wordt in het parlement hard gedebatteerd over de water ellende. Jammer genoeg lijkt het meer op een spelletje ‘zwarte pieten’ dan op een deftig gesprek op zoek naar oplossingen.

Ondertussen is de week van de smaak bezig, honderden activiteiten in het hele land die aandacht vragen voor onze eetcultuur. Ik heb de voorbije maanden geprobeerd er ook wat duurzaamheid in te brengen en heb zonet mijn laatste berichtje geschreven op de moestuinblog.

Ondertussen zijn we aan het uitzoeken of ik op een virtuele manier kan deelnemen aan de klimaatconferentie in Mexico. Namelijk via satelliet (nu maar hopen dat dit niet schadelijker is dan via het vliegtuig), maar als ik op die manier een paar mensen ginderachter op gedachten kan brengen, dan doe ik dat met plezier.

Ondertussen heb ik mijn valies gemaakt (nuja, er zitten vooral boeken in) voor mijn trip naar Zeeland. Bij thuiskomst vrijdag ga ik eerst naar Dranouter om na te denken over volgende festival en erna spoor ik naar Brugge voor de volgende show. Iedereen welkom in de Freinetschool De Tandem, L. Debruynestraat 56, Sint-Kruis. Start 20 uur. (laatste voorstelling in West-Vlaanderen in 2010)

Ondertussen zijn de laatste voorbereidingen getroffen voor het ecologische filmfestival dat nu zaterdag van start gaat in Gent. Zondag is er het grote kern-energiedebat met toch wel enkele kleppers zoals Aviel Verbruggen (milieueconoom aan de Universiteit Antwerpen), Eloi Glorieux (Greenpeace), Frank Deconinck (voorzitter van het Studiecentrum voor Kernenergie te Mol) en Frank van den Heuvel (DELTA, DELTA plant een nieuwe kerncentrale in Borssele). Moderator van dienst is John Vandaele (MO*). Is het je  ook opgevallen dat tegenstanders van kernenergie vreemde voornamen hebben en voorstanders doorgaans Frank heten?? Ik zal er bij zijn, en ik ben geen Frank…

Ondertussen heb ik het magistrale boek ‘Congo, een geschiedenis’ van David Van Reybroeck uitgelezen. Ik voelde me een beetje verweesd toen het plots uit was,  zo erg was ik ondergedompeld in het verhaal. Een echte aanrader dus! Misschien iets om aan Zwarte Piet te vragen.

Ondertussen is de titel bekend van het ‘Human Power’ lichtexperiment wat ik samen met Werner in elkaar ga knutselen voor het Lichtfestival in Gent. Dank zij de installatie ‘Heavy Light/Heavens Light’ zullen op 27, 28 en 29 januari vreemde verschijningen te zien zijn rond de Sint-Baafs Kathedraal. Zonder elektriciteitsverbruik!

Ondertussen heb ik mijn 793ste stukje op deze blog geschreven en ben ik benieuwd naar de 3987ste reactie (wedden dat het Groenhuis zal zijn )

niet naar Mexico

Een internationale week deze keer. Gisteren mocht in Gent aan een Erasmusgroep mijn verhaal vertellen aan jongelui uit Zweden, UK, Duitsland en België. Nu ben ik op weg naar Namen voor een lezing (dit is wel niet het buitenland maar het klinkt wel zo) en donderdag heb ik een show en een lezing in Zeeland.

Het zou natuurlijk nog erger kunnen. Want deze morgen zat in mijn mailox een uitnodiging om een lezing te geven in Cancun. Naar aanleiding van de klimaattop organiseert de Mexicaanse regering een parallel programma met o.a. Al Gore (invited – staat er bij), en dan zouden ze mij daar ook willen om een uurtje te spreken over de impact van bloggen en sociale media in de strijd tegen klimaatverandering.

Ik heb vriendelijk bedankt natuurlijk, want ik geraak nooit op tijd in Mexico op milieuvriendelijke wijze. Trouwens, ze zullen daar in Latijns Amerika wel genoeg mensen hebben die beter dan ik zo’n verhaal kunnen vertellen.

Maar ik moet toegeven, zo’n uitnodiging krijgen streelt het ego (daarom kan ik het niet laten dit hier even te vermelden).  Moraal van het verhaal: proberen goed te leven met een kleine ecologische voetafdruk kan verrassende gevolgen hebben…

Ps dit bericht schrijf ik vanuit de trein, want al ben ik een voorstander van Low Tech oplossingen, aan een aantal high-tech snufjes kan ik ook niet weerstaan. En geef toe, als je enkele uren op de trein zit dan is zo’n internet-verbinding toch wel handig. Al is het maar om te kunnen volgen hoe het zit met de vertragingen en aansluitingen van de treinen. Want het is weer prijs met de NMBS deze morgen…

onrechtvaardige regen

Zoals ongeveer iedereen heb ik de voorbije dagen ook de gevolgen van de wateroverlast gevolgd. Behalve enkele keren een kletsnat pak overgehouden aan fietsen in de regen heb ik er zelf geen last van ondervonden, en de regentonnen zijn voller dan ooit.
Om een stukje te schrijven voor de site van MO* ben ik gisteren eens gaan kijken hoe het eigenlijk zit met overstromingsrampen in 2010. Het lijstje is indrukwekkend (je kan het hier nalezen, en bij Groenhuis is een nog veel langere lijst te lezen) en de toename is zo duidelijk dat het geen toeval kan zijn. Rampen die te maken hebben met wateroverlast en droogte hebben te maken met het weer, en ons weer wordt beïnvloed door klimaatverandering. Wetenschappers blijven erg voorzichtig om dit soort conclusies te trekken, maar als de voorbije 40 jaar dit soort rampen met 400% is gestegen kan je moeilijk van toeval spreken.

De politieke reacties is echter onrustwekkend. De minister van leefmilieu geeft wel toe dat er fouten zijn gemaakt in de ruimtelijke ordening. En dat we in het vervolg daar wel rekening mee moeten houden. Maar verder is haar conclusie dat we ‘hier moeten leren mee leven’. Iets doen om de fouten van het verleden recht te zetten?  De strijd tegen de opwarming van de aarde in een hogere versnelling zetten? Niks van dit alles, we moeten er gewoon rekening mee houden dat dit nog kan gebeuren en zorgen dat we genoeg zandzakjes in huis heb.

En hoe erg het ook is voor mensen die zijn getroffen, er is een rampenfonds, de verzekeringen komen tussen, er is opvang voor wie uit zijn huis moet. De vele miljoenen mensen die dit jaar in het Zuiden al zijn getroffen door nog veel ergere watersnood kunnen daar allemaal niet op rekenen.  En zij hebben erg weinig bijgedragen aan de opwarming van de aarde. Het is natuurlijk niet de regen die onrechtvaardig is, het is ons beleid, ons maatschappelijke model…

niet gewonnen

Zo, ondertussen heb ik ergens gelezen dat het programma ‘Low Impact Man’ net niet gewonnen heeft bij de uitreiking van de International Media Excellence Awards in Londen. Niemand heeft mij iets laten weten maar op een site van Kempenactueel (!) las ik dan toch het volgende:

Ook het Ketnet-programma Karrewiet in Haïti, het Radio 1-stuk State of the Union en het Canvas-programma Low impact man waren genomineerd voor de AIB International Media Excellence Awards, maar zij konden hun nominaties niet verzilveren. In de categorie Best Coverage of Climate Change, een publieksprijs, werd Low impact man nipt tweede na Earth Rescue Operation van Phoenix Satellite Television.

Al goed dat mijn geluk daar niet van afhangt. En bedankt aan iedereen die gestemd heeft! Volgende verkiezingen beter?

En nu ga ik de straat op om postkaarten, potloden en chocomelkpoeder voor 11-11-11 te gaan verkopen. Het ondersteunen van de landbouw in Centraal Afrika lijkt me iets belangrijker dan een of andere opgepepte mediaprijs…

een ongemakkelijke geschiedenis

Met veel plezier hoorde ik dat David Van Reybroek nog een prijs heeft gekregen voor zijn boek  ’Congo, een geschiedenis’. Ik heb het boek een paar weken terug uit de bibliotheek meegenomen en ben onder indruk van zowel de schrijfstijl als de hoeveelheid gegevens en bronnen die erin verwerkt zijn.

Ik zit nog in het eerste stuk van het boek, de periode tot 1921, en daar valt al meteen op hoe de geschiedenis van Congo verweven is met onze vraag naar grondstoffen en energie. Net als de handel in ivoor begint achteruit te lopen omdat het grootste deel van olifanten is gedood, is er een Schotse veearts, John Dunlop, die de rubberband bedenkt (1888).  Zijn uitvinding is een gigantisch succes en de hele wereld wil rubber, en die komt veelvuldig voor in Congo.  Dus moeten alle dorpen een bepaalde hoeveelheid rubber oogsten en afgeven aan de bezetter (toen nog Leopold II himself). Ze werden er niet voor betaald, integendeel, de straffen voor wie niet genoeg rubber kon leveren waren afschuwelijk.

Vanaf 1910 (Congo is ondertussen overgedragen aan België) begint de rubbermarkt in elkaar te zakken, maar stijgt de vraag naar koper, mede omwille van de toenemende bewapening in Europa. En wat blijkt, de Congolese ondergrond blijkt vol te zitten van koper en een boel andere grondstoffen zoals diamant, goud, kobalt, tin, uranium en steenkool. Deze grondstoffen werden door de lokale bevolking met veel zweet en tranen onder dwang gewonnen. De winsten vloeiden naar België.

Een geschiedenis die tot op vandaag verder gaat. Tijdens de koude oorlog is het uranium van Congo gebruikt om kernwapens te maken, tijdens de eerste oliecrisis kon Congo alternatieve energie leveren, en in het gsm-tijdperk is het een belangrijke bron voor coltan. Zowat de hele wereld heeft al geprofiteerd van de rijke ondergrond, behalve de Congolezen zelf. Het is een van de enige landen ter wereld waar de levenstandaard nu slechter is dan veertig jaar geleden.

Natuurlijk kunnen we de schuld in de schoenen schuiven van Moboetoe en de corruptie, maar wie het boek van David Van Reybroek leest  krijgt een veel genuanceerder beeld en zal merken dat onze rijkdom onlosmakelijk verbonden is met de armoede van velen.

(en morgen ga ik nog maar eens met 11.11.11 de straat op om te pogen een deel van mistoestanden goed te maken…)

film en televisie

Vandaag maak ik graag vollen bak reclame voor de tweede editie van ‘de groene loper’, het ecologisch en sociaal Filmfestival dat binnenkort weer van start gaat in Gent. Geen glamour en glitter met filmdiva’s, limousines en beken champagne maar een reeks aantrekkelijke films die diverse ecologische en sociale uitdagingen scherp stellen. Het festival loopt van 20 tot 27 november in de Centrale. (zie verder voor de praktische info)

Vandaag zal in Londen bekend gemaakt worden welk programma nu de prijs gewonnen heeft als ‘Best Coverage of Climate Change’. Tot vervelens toe hebben jullie hier de oproepen gelezen om zelf ook je stem uit te brengen. Ik heb geen idee of het programma Low Impact Man uiteindelijk gewonnen heeft. Het was in elk geval een nek aan nek race tot op het laatste. Ik heb geen uitnodiging ontvangen om naar Londen te gaan, en ik vrees dat zo’n gala-toestand (over het klimaat dan nog) iets voor mij zou zijn… Als ik iets te weten kom over de uitslag laat ik het in elk geval weten…

Hieronder alvast een mooie trailer van het festival, starring Annelies Verbeke (met toch enige film-diva allure). Je kan het volledig programma met alle films en trailer hier bekijken. Ik zal er zelf ook bij zijn bij de start op 20 november en bij de laatste film op 26 november. Dan mag ik onze burgervader aan de tand voelen over hoe de stad Gent zich denkt voor te bereiden op de mogelijke gevolgen van de klimaatverandering. Om de sfeer aan te voelen gaan we voor het gesprek met onze voeten in een zwembadje zitten. Kwestie van dit alvast gewoon te worden.

energie en energie

Een redelijk rustige vakantieweek is achter de rug en terwijl het buiten kouder wordt zit ik hier gezellig in ons ‘winterverblijf’ bij de warmte van de pelletkachel. Hij mag dan wel op hernieuwbare energie draaien, ik probeer er zuinig mee om te gaan. De eerste twee weken heb ik ongeveer 40 kilogram pellets gebruikt. Omdat de ruimte een pak kleiner is volstaat het enkele keren per dag de kachel een uur te doen branden om voldoende warmte te hebben. De centrale verwarming staat helemaal uit (behalve als de kinderen een douche of bad willen nemen)

Het is niet makkelijk om daar een mooie foto van te maken, maar dit geeft alvast een idee…de verwarmde ruimte is 3,8 op 3,8 meter.

De (ecologische) gordijnen van het ‘winterverblijf” zijn trouwens gestikt door een letser (zie lets gent). Gisteren heb ik nogmaals een beroep moeten doen op dit netwerk om een virusprobleem op te lossen. Een telefoonje volstond om een ervaren IT hier te krijgen om het virus te verwijderen. En dit voor de prijs van 80 stropkes (dat is onze lokale munteenheid, we rekenen 40 stropkes per uur).

Ik zal nu wel eens een paar dingen moeten gaan doen om mijn stropkes-saldo in evenwicht te krijgen.

Vandaag in mijn mailbox gevonden: de aankondiging van een nieuwe MO* paper over  het einde van het olietijdperk. Ik heb dit document nog niet gelezen maar MO* kennende zal het een goede analyse bevatten. Je kan het hier zelf downloaden.

Voor wie liever naar de filmversie kijkt… het ziet er naar uit dat we die ook krijgen. Via Johan (een andere bloglezer) kreeg ik de tip over een Duitse film die op komst is. Deze film heeft het over hoe de ineenstorting van onze energie-samenleving er uit zou kunnen zien. Ik hoop dat de film ook hier te zien zal zijn.

Ondertussen hoor ik op het nieuws dat discussie is over de impact van het overschakelen op bio-brandstoffen. Deze morgen meldt BBL dat productie van biodiesel nog meer CO2 in de lucht zal brengen. Een paar uur later zeggen de woordvoerder van de bedrijven dat dit niet het geval is…  Ondertussen protesteren duizenden mensen in Duitsland tegen het transport van nucleair afval.

Boeiende energie-tijden, dit is het minste wat je kan zeggen…

geluk en positivisme

Vandaag ben ik op de boekenbeurs gaan luisteren naar Leo Bormans. Zijn naam duikt regelmatig op in de media vooral omwille van zijn recente boek ‘Geluk‘. Het idee is eenvoudig, je vraagt aan 100 experten en deskundigen om in 1000 woorden te omschrijven wat geluk is. Het resultaat is een mooi boek met wijsheid uit alle regio’s uit de wereld. Leo Bormans toert ook het Vlaamse land rond met zijn verhaal over geluk. Het is altijd interessant om eens een collega aan het werk te zien natuurlijk.

Hoewel hij het over een heel ander thema heeft blijkt dat zijn verhaal sterke overeenkomsten vertoont met dat van mij. Vooral als het gaat over onze dwang naar consumeren in de ijdele hoop dat dit ons dan gelukkiger zou kunnen maken. Met veel humor en anekdotes klaagt hij enerzijds de manipulatie van de reclame aan en benadrukt hij het belang van optimisme. Een recept voor geluk is er niet natuurlijk maar ik vermoed dat de meeste mensen in de zaal vrolijker naar buiten komen dan ze naar binnen zijn gekomen.

Het toeval (nuja…) wil dat ik tegelijk het boek van Tim Jackson aan het lezen ben: ‘welvaart zonder groei’. Een stevige analyse van de effecten van ons model gebaseerd op economische groei. Dat die groei niet eindig kan doorgaan weten we al een tijdje, maar hij slaagt er wel in om dit zeer grondig te onderbouwen. Interessant is dat hij ook ingaat op de psychologische en culturele kant van het consumeren en het dus niet louter een economisch boek is. Hij komt tot de conclusie dat 40, 50 van groei er niet in geslaagd is om te zorgen voor meer welvaart te zorgen. Het geluk is niet toegenomen.

Misschien niet allemaal nieuw voor veel lezers van deze blog, maar toch goed om te merken dat vanuit steeds hoeken ons huidig model in vraag wordt gesteld. Pas als we het grootste deel van de mensen tot dit inzicht komt is er echt ruimte voor verandering. Dus laat ik dit maar zien als positieve signalen!

(hieronder een ietwat Amerikaans filmpje over Leo Borgman)

 

 

zondag in Antwerpen

Bij deze geef ik graag nog wat informatie over een boek-activiteit van komende zondag. Ecopower en Ecolife organiseren namelijk een klimaathappening rond het boek ‘we hebben maar één planeet’.

Zowel Tinne (illustraties) als Ilona en ikzelf (teksten) zijn er aanwezig voor drie workshops:

• Workshop jongeren (10-14 j.): met Tinne Van den Bossche, die het boek illustreerde. Een leuke, speelse ontmoeting die heel concreet wordt zonder met het vingertje te kijven.
• Workshop volwassenen: met de LowImpactMan. ‘Goed leven binnen de grenzen van één planeet’, hoe doe je dat? Steven spreekt ook over de manier waarop jongeren hém inspireerden: wat kunnen we leren van (onze) kinderen? Verrassende tips en leuke anekdotes.
• Workshop begeleiders: door Ilona Plichart, wereld- en boekenvrouw. Hoe ga je als leerkracht op school of als begeleider in de jeugdbeweging aan de slag met dit boek? Hoe past dat in de eindtermen? Met meteen toepasbare lessuggesties en werkvormen.

Praktisch

In zaal Rubens, Statiestraat 175 in 2600 Berchem. Op 111 stappen van het station Antwerpen-Berchem. Neem de achteruitgang bij perron 10, ga de Statiestraat recht voor je in, even verder op de linkerkant.

10.00u: onthaal.
(Treinen uit Gent, Leuven en Hasselt komen aan rond 10.10u)
10.30u-12.15u: workshops
12.15u-13.00u: een broodje ecosmos en een drankje.
Inschrijven
Via Ecopower: info@ecopower.be – 03 287 37 79.
Via Ecolife vzw: www.ecolife.be/lowimpactboek.be – 016 22 21 03.

 

boekenbeurs

Voor de derde keer op rij zal ik op de boekenbeurs aanwezigheid. Vandaag maandag zal ik samen met Tinne en Ilona ons kinderboek ‘signeren’ zoals dat heet van 12u tot 15u op de stand van Van Halewyck.

Ik ga er steeds heen met een dubbel gevoel. Om daar in een rij met auteurs te zitten wachten tot iemand komt om het boek te laten signeren is een beetje zielig. Voor veel auteurs wil dat vooral zeggen veel zitten wachten en ondertussen de gigantische rijen zien staan bij Piet Huysentruyts of Goedele Liekens van deze wereld. Wél leuk is een praatje maken met een zeldzame lezer die een praatje komt maken. En nog leuker is zelf rondlopen – liefst bij de kleinere stands – en zorgvuldig de Piets en Goedele’s ontwijkend om te kijken wat er nog allemaal gepubliceerd wordt.

En dat is natuurlijk het moeilijkste want er zijn altijd wel enkele boeken te vinden die de moeite zijn om te lezen. Omdat ik een leescultuur echt wel belangrijk vind mogen mijn kinderen op de beurs altijd 1 boek kopen. Met als gevolg dat ze uren kunnen ronddolen en vergelijken en kijken, wat ze graag doen trouwens. Zelf sta ik me dan ook toe om een boek te kopen.

Verder is zo’n boekenbeurs ook een gigantisch commerciële bedoening, waarbij ik toch niet altijd begrijp waarom mensen met tienduizenden tegelijk altijd maar kookboeken kopen en nauwelijks geïnteresseerd zijn in de vele soms bijzondere interessante boeken die er verschijnen. De thema’s die mij meest boeien hebben vaak te maken met klimaat, milieu, en nog meer in het bijzonder boeken rond systemen, de toekomst, mogelijke oplossingen en alternatieven. Daarvoor zal ik niet in de file moeten staan.