een week zonder koelkast

De eerste volle week zonder koelkast is achter de rug. Het ging behoorlijk, maar ook omdat het niet bijzonder warm en de kinderen niet bij mij waren. Deze week zijn ze terug hier en wordt het wellicht wat moeilijker.

Ik heb trouwens nog een hele reeks tips gevonden rond het vermijden van het verspillen van voedsel. De tips komen van een campagne van Toppits (een fabrikant van huishoudfolie), er zitten er nog enkele bij die ik nog niet kende. (die over vlees en diepvriezen heb ik weggelaten)

A. Toppits : Tips & Tricks voor het beter plannen van jouw maaltijden.
• Ga nooit shoppen met een lege maag!
Dit zorgt ervoor dat je meer zal kopen dan je eigenlijk nodig hebt.
• Plan maaltijden rond eten dat je al in huis hebt.
Met andere woorden: alvorens naar de winkel te gaan, check je ijskast, diepvriezer en kasten om te zien wat je nog hebt. Wees creatief – een heerlijke maaltijd kan bereid worden met slechts 4 ingrediënten. Stel een winkellijstje op en voeg daar enkele ingrediënten aan toe die je kan gebruiken in combinatie met eten dat je nog in huis hebt. Heel belangrijk … hou je aan het lijstje als je in de supermarkt bent .
• Wees eerlijk als je de maaltijden plant.
Iedereen wilt dagelijks vers en gezond koken op, maar de realiteit is vaak dat er dagen zijn dat je te moe bent om een geweldige maaltijd op tafel te toveren. Bereid je voor op deze dagen, met enkele snel klaargemaakte maaltijden die ingrediënten bevatten met een langere levensduur. Dit zal je geweten sussen.
• Ga meer dan één keer per week winkelen.
Als je niet graag al je maaltijden op voorhand plant, is meer dan één keer winkelen wel een oplossing.Onthoud wel : check eerst welk eten je nog in huis hebt en koop enkel ingrediënten die hiermee te combineren zijn.
• Hou een voedseldagboek bij.
Hou een lijstje bij (eventueel dmv van een bord aan de koelkast of een kladblok in de keuken) en noteer hierop uw etensresten, op deze manier weet je nog wat je in huis hebt. Als het op is, schrap je het van de lijst. Heel handig om bij te houden wat je op voorraad hebt en het bespaart je tijd alvorens naar de supermarkt te gaan.
• Koop verse groenten en fruit
Ga altijd op zoek naar verse groenten en vers fruit. Heel vaak kan je zelf je hoeveelheid inpakken, en hoef je dus niet meer te kopen dan je nodig hebt.
• Check vervaldata
Om te voorkomen dat je eten koopt dat bijna zijn vervaldatum bereikt heeft, kan je de datum checken wanneer je nog in de winkel bent. Als je gaat winkelen is de enige belangrijke datum de vervaldatum. De “best te gebruiken voor” datum is slechts een leidraad. Zelfs al is een product zijn “best te gebruiken voor” datum gepasseerd, dan is het vaak nog eetbaar. Vertrouw altijd je neus, als je nagaat of je eten al dan niet moet weggooien.
• Ga eten kopen met cash geld.
Het kan moeilijk klinken, maar het werkt. We zijn heel impulsieve kopers, dus het kan handig zijn om je bankkaart thuis te laten. Op deze manier moet je bewuster nadenken over hoeveel geld je uitgeeft en beperk je je vaker tot zaken die je echt nodig hebt.
• Terug naar vroeger
Een alternatieve oplossing voor het bewaren van fruit en groenten op een meer traditionele wijze :in de kelder. Kelders hebben de perfecte temperatuur en kunnen producten veel langer vershouden, zelfs als het seizoen voorbij is. Dus maak er werk van om die kelder eindelijk te ontdoen van allerlei nutteloze dingen en in ruil daarvor krijg je vers fruit het hele jaar door : zeker de moeite waard.

Daarnaast zijn er ook een reeks tips voor het thuis bewaren van voedsel (in de koelkast)

B. Toppits : Tips & Tricks om voedsel thuis te beware
Vind de juiste plaats in de koelkast.
Het bewaren in de koelkast wordt pas helemaal effectief als al het voedsel zijn juiste plaats krijgt. Afhankelijk van de plaats in de koelkast, varieert de temperatuur van ongeveer 2°c (onderaan de koelkast) tot 10-14°c (zijkant van de koelkastdeur).
Drankjes houden van de binnenkant van de deur.

Dit is het warmste gedeelte van de koelkast en dat moet gebruikt worden voor producten die weinig koeling nodig hebben : drank, ketchup, mosterd, … .
Zuivelproducten verkiezen het midden.
Zuivelproducten zoals kaas, yoghurt en zelfs eieren voelen zich het meest thuis op de middelste plank van de koelkast waar de temperatuur rond de 4°C tot 6 °C is.
Bescherm moeilijkere producten. Groenten en fruit zijn altijd een beetje speciaal. Zij kunnen niet te koud maar ook niet te warm bewaard worden. Als het in de koelkast te koud is, dan kunnen ze bevriezen, maar hou je ze uit de koelkast dan kunnen er door de warmte bacteriën groeien. Daarom heeft een koelkast vaak special groenten en fruitlades onderaan. Dit garandeert ten alle tijde fris en vers fruit..
Voeg de juiste hoeveelheid vocht toe.
Om kruiden en groenten, zoals asperges, vers en knapperig te houden moet je de uiteinden af te snijden en ze rechtop in een glas zetten. Dit glas moet voorzien zijn van ongeveer 1cm water.
Hou het fruit in het oog.
Eén stukje slecht fruit is genoeg om de rest te besmetten. Verwijder het slechte stuk onmiddellijk uit de koelkast. Maar smijt het niet weg, snij het slechte stukje eruit en gebruik de rest van het fruit in een fruitsalade of bij je ontbijtgranen.

 

eet meer bedreigde vis!

De Vlam doet het weer. Net als vorig jaar met de Zeeduivel slagen ze er in een vis te gaan promoten die niet op een duurzame manier wordt gevangen. Met de campagne “vis van het jaar” wil het Vlaams Centrum voor Visserijmarketing – een onderdeel van Vlam- de consument aansporen om een bepaalde soort vis meer te gaan consumeren.

Dat het deze keer Pladijs (of ook wel schol) is geworden zal niet verbazen, want  ”er is dit jaar een uitzonderlijk groot pladijsbestand is in onze zee. De vissers mogen ook uitzonderlijk veel pladijs opvissen, zo’n 6.000 ton. Dat is zo’n 20 procent meer dan wat vorig jaar werd opgevist.”  Het klinkt dan ook niet zo bedreigend als we er wat meer zouden van eten. Maar als je op goedevis.nl pladijs invoert, dan krijg je volgende informatie.

Op de site kan je lezen dat alle pladijs uit de Noordzee komt en bij de eerste twee soorten (oranje keuze) de manier van vissen behoorlijk is (maar nog steeds tweede keuze) en bij de derde soort (rood) sprake is van onduurzame visvangst. Dus dat er bij deze methode met boomkor veel schade is aan de bodem is én er veel energie wordt gebruikt.

Als je ‘schol’ invoert dan zie je dat er ook twee soorten zijn die een betere quotering krijgen. Daar worden vistechnieken gebruikt die minder schadelijk zijn.

Jammer genoeg lees je bij de mededeling rond de vis van het jaar nergens wat meer info over de gevolgen van de vismethode, en vooral over hoe je als consument kan weten op welke manier je vis gevangen wordt. En zo is het waarschijnlijk dat de toenemende consumptie van deze bekroonde vis door deze campagne zorgt voor bijkomende schade aan de Noordzee. Maar goed dit is geen initiatief van een centrum voor duurzaam vissen, maar van een centrum voor marketing. En dan weet je welke belangen er het meest doorwegen.

Boeddhisme en ecologie

Het blijft me toch verbazen hoeveel ‘werelden’ er zijn. Gisterenavond ben ik naar de lokalen van “Zensangha” gegaan om te luisteren naar de lezing over ‘Healing Ecology: a buddhist perspective on the eco-crisis’ door David Loy Sensei.

Bij aankomst werd ik vriendelijk ontvangen en kreeg ik een korte rondleiding in de voormalige melkerij waar nu medidatieruimtes zijn ingericht. En zoals elke plek zijn eigen codes heeft is dat ook hier het geval.  Geen deelnemerslijsten, geen toegangsgeld (wel een vrijwillige bijdrage achteraf) geen bar, wel water a volonté.  Schoenen uit, elkaar begroeten met de ‘namaste’ groet en  kussens op de grond  om te luisteren. Gelukkig waren er ook wat stoelen voor mensen als ik die het niet gewoon zijn om 2 uur op de grond te zitten luisteren. Een vijftig tal aanwezigen, een zeer rustige en hartelijke sfeer toch wel anders dan bij de typische lezingen. Wat me ook opviel, ik was een van de enigen met een notitie-boekje.

De inhoud dan. Het is zo goed als onmogelijk om de toch wel diepgaande gedachtengang van de lezing weer te geven. Af en toe werden er ook Boedhistische termen gebruikt die ik niet helemaal begrijp. Toch een poging om wat toelichting te geven. De volledige tekst van de lezing is echter ook hier te vinden.

De kern van het verhaal is dat er een grote parrallel is tussen de persoonlijke situatie waarin we zitten en die van de biosfeer.  Volgens het Boedhisme is het ‘zelf’ een constructie die we van kindsaf aan opbouwen en die ervoor zorgt dat er een gevoel van afscheiding van de wereld ontstaat. Dit zorgt voor angst en onrust (en bijvoorbeeld een onstilbare honger naar consumptie). Deze angst maakt ook dat we verward zijn over wie we zijn en wat de zin in van het leven. En pogingen om er iets aan te doen (status verwerven, macht opbouwen, rijkdom,…) maken het vaak erger.  Aangezien het ‘zelf’ een constructie is kunnen we er ons ook niet van ontdoen. De weg naar de ‘awakening’ is dan ook het bewustworden van deze situatie en het besef van niet-dualiteit waardoor we in staat zijn om anderen te helpen.

En hoe zit het met de wereld? Ook de menselijke beschaving is een constructie gebaseerd op een aantal aannames waardoor er een collectief gevoel van afscheiding ontstaat wat dan weer collectieve angst veroorzaakt. Daarbij wees hij vooral om de obsessie die in onze samenleving bestaat rond groei, vooruitgang en controle. Deze angst veroorzaakt verwarring over de rol van de mensheid, en zogenaamde oplossingen bijvoorbeeld van technische aard maken het probleem alweer groter. Hij verwerpt ook het idee dat we ‘terug naar de natuur moeten’, want we zijn nog altijd helemaal een deel van de natuur. Het besef van deze eenheid (of interdependentie) is hetgene wat ons kan bevrijden en ervoor kan zorgen dat we de biosfeer gaan herstellen.

Zo samengevat klinkt het wellicht abstract, maar het basisidee bevalt me wel en heb ik ook in andere vormen en plaatsen zien opduiken. Zolang we niet tenvolle beseffen dat we 100% deel zijn ons ecosysteem blijven we het mishandelen. De transitie die we nodig hebben op vele vlakken kan enkel als er ook sprake is van een innerlijke transitie.

Er waren natuurlijk heel wat vragen, vaak vanuit de drang om iets te doen. Hier had David Loy geen pasklaar antwoord voor. Het Boeddhisme vraagt om steeds goed te doen, zelfs al weten we niet of het uiteindelijk zal helpen.  Hij gaf aan dat het inderdaad kan dat de mensheid het niet zal overleven, maar in dit geval is het ook omdat ze het niet waard is om te overleven. We moeten ons niet te veel bezighouden met de vraag of we optimistisch of pessimistisch moeten zijn, de essentie is om zo veel mogelijk de goede dingen te doen.

Wat mij betreft zeker een boeiende avond, die misschien meer vragen dan antwoorden oplevert. En misschien wat ongewone inzichten voor wie bezig is met  de praktische kant van ecologische leven. Daarom des te meer reden om daar ook stil te staan bij. De belangrijkste knop die we moeten omdraaien is niet die van de thermostaat, maar een knop in ons hoofd.

Oja, omdat Boeddha naar het schijnt veel gevoel voor humor had is volgend filmpje ook wel leuk. De mop is ‘een Boeddhist komt binnen in een pizzeria en vraagt: ‘maak me één met alles’. En kijk dan hoe de Daila Lama daarop reageert.

een dagje wereldverbeteren

Vandaag een zeer gevarieerde dag, met om te starten een voorstelling voor een veertigtal personeelsleden van de stad Antwerpen. De voorbije maanden hebben ze deelgenomen aan het project “Werkklimaat!” met als bedoeling 8% te besparen op gas en elektriciteit in de stadsgebouwen waar ze werken. Voorwaar geen simpele zaak als je beseft dat onze openbare gebouwen doorgaans zeer slecht scoren als het gaat over energieprestatie.

Op de middag volgt een gesprek met een studiebureau om na te denken over een aangepaste vorm van milieu-audit voor de culturele sector. Dit in kader van een project ‘jonge sla’ waar ik bij betrokken ben. We gaan daarbij op zoek naar aangepaste instrumenten voor de zeer diverse sector van de podiumkunsten. Boeiend trouwens om met de artiesten en kunstorganisaties samen te werken.

De derde etappe is een overleg met Ovam en Dranouter, om te kijken wat er nog gedaan kan worden om het festival nog duurzamer te maken. Net als vorig jaar zal ik meewerken aan het uitwerken van een aantal acties die de voetafdruk moeten verkleinen. Daarover zal je hier nog wel meer kunnen lezen binnenkort.

En om af te ronden vanavond ga ik luisteren naar  David Loy (professor filosofie en zenleraar) die het zal hebben over over  “Healing ecology: a buddhist perspective on the eco-crisis”. Wie weet komt die wel vertellen dat drukke dagen als deze beter te vermijden zijn? In elk geval kan ik alleen maar dankbaar zijn voor al die mooie projecten waar ik bij betrokken wordt. De wereld wat groener maken is best een leuke job (en een knelpuntberoep).

goed om weten

Een paar interessante sites/

Voor aankomende of jonge ouders is er nu de fairtrade babyplanner. Een website met een heleboel informatie over hoe je een baby zo ecologische mogelijk kan grootbrengen. Info over voeding, over luiers, over babyborrels, kortom mocht die site al bestaan hebben zo’n 15 jaar geleden, dan had ik veel gebruik van gemaakt.

Informatie over groenten en tuinieren kan je vinden op vergeten groenten.  Er zijn heel wat weetjes te vinden over allerlei groenten, fruit en kruiden waardoor je zelf aan de slag kan. Er zijn heel wat recepten te vinden voor wie met groenten aan de slag wil.

Ook uit Nederland is er een site voor de groeiende groep mensen die af en toe eens vlees wil laten: ik ben flexitarier.  Een mooie site met veel advies en tips voor wie het eens met wat minder vlees wil proberen. Volgend filmpje maakt bijvoorbeeld op een eenvoudige manier duidelijk waarom we het beter met wat minder dierlijke eiwitten doen.

Tenslotte verdient ook het  Nudge de nodige aandacht. Nudge is een organisatie die een duurzame samenleving sneller dichterbij wil brengen op een economisch verantwoorde manier. Om consumenten-initiatieven te versnellen zoeken wij de samenwerking met onderwijs, wetenschap, overheid en het bedrijfsleven. En voor duurzame initiatieven vanuit overheden of ondernemers zoeken we consumenten die deze producten of diensten een kans willen geven. Zo kan je zien dat er al bijna 14 000 Nederlanders zich via Nudge engageren om iet te doen.

In de UK heb je bijvoorbeeld het LILI initiatief. Dit staat voor Low Impact Living Initiative. Daar kan je opnieuw een heleboel tips en links vinden rond ecologisch leven.

Om maar te zeggen, wie er wil aan beginnen, informatie is er genoeg!

kuiken te huur

Tja, een jaar na de verkiezingen en nog geen regering. Dit is nu echt niet wat ik in gedachten had toen ik vorig jaar op de lijst stond van Groen! Maar ik ga deze keer niet meedoen met het geklaag over onze politici.  Nu het model helemaal vast loopt komt er misschien ruimte voor nieuwe en totaal andere initiatieven (zoals de G1000)

Het leven met de koelkast verloopt tot hiertoe prima, mede omdat het niet zo bijzonder warm is natuurlijk. Wat ik al vastgesteld heb is dat een van de neveneffecten is dat je automatisch een beetje veganistischer gaat eten. Want boter, melk, yoghurt of kaas kan je moeilijk lang bewaren zonder frigo. Dus koop ik het voorlopig niet. Een nadeel is dan misschien wel dat je op zoek gaat naar kleinere verpakkingen en dit dan weer een negatief effect heeft op de vuilniszak.

Ik wacht in elk geval op meer zon, zowel voor mijn zonnepaneel als voor het koelkast experiment.

Ps: dat er verandering bezig is blijkt wel uit vele kleine details. In kader van de stadslandbouw en zelfvoorziening kan je nu al appartementen huren met inbegrip van pluimvee. Of een Antree ook een beest is weet ik niet precies. Ofwel kruising tussen een mier en een ree of misschien een deel van een Entrecote?

leve de G1000

Ik hier een hele tijd geleden als eens de lof gezongen voor David Van Reybroek omwille van zijn meesterwerk ‘Congo’ maar nu ben ik nog meer fan geworden. Tijdens mijn lange rit in de file naar Antwerpen heb ik op radio 1 de toelichting gehoord over zijn nieuw initiatief de ‘G1000′.

Het is een goed doordacht project rond participatieve democratie, en misschien wel het antwoord op de politieke impasse. Samen met een groep mensen wil hij een doorsnede van de Belgische bevolking samenbrengen en met die groep nadenken over wat nu echt de prioriteiten zijn. Het is een beetje vergelijkbaar met wat ze in IJsland aan het doen zijn en waar ik in januari al eens voor gepleit heb. Als ik de site van G1000 bekijk dan merk ik dat de groep mensen die het project uitwerkt zeer goed heeft nagedacht om een werkbare formule te vinden.

Het manifest (dat ik meteen getekend heb) maakt duidelijk wat de uitgangspunten zijn van deze burgertop. In het filmpje hieronder kan je de uitleg nog eens horen. Wat ook bijzonder is aan het project is dat men dit doet zonder sponsoring of overheidsgeld. De organisatoren gaan ervan uit dat ze het bedrag nodig om dit te organiseren kunnen verzamelen via het principe van ‘crowdfunding’, waarbij iedereen die het project wil ondersteunen een bijdrage kan leveren. Ik heb dus ook 25 euro gestort.

Kortom op vele vlakken een hoopvol en boeiend experiment. Ik hoop dat de commentatoren in de pers enzo even het wantrouwen en cynisme achterwege laten. De G1000 kan zowel wat methode als inhoud betreft een belangrijke stap zijn om te leren over hoe we de samenleving beter kunnen organiseren.

 

muurvast

Zo, ik heb het voorbeeld van Alexander De Croo gevolgd en de stekker uitgetrokken, van mijn frigo wel te verstaan. Daarmee start een nieuw experimentje. Eén gevolg zal in elk geval zijn dat ik iets meer naar de winkel zal moeten, want ik kan nu zo goed als niks lang bewaren. Alvast al bedankt voor de tips die ik kreeg…ik hou jullie op de hoogte.

Zoals jullie weten rij ik normaal gezien niet met de auto, maar gisteren heb ik nog eens een uitzondering moeten maken. Voor de opening van de -overigens prachtige- nieuwe kringloopwinkel in Merksem ging ik een paar energiefietsen meenemen om daar ter plekke te demonstreren. En die fietsen met toebehoren meenemen lukt voorlopig niet met de trein. Dank zij autopia kon ik echter makkelijk een deelauto regelen (een zeer interessant systeem voor particulier autodelen trouwens).

Om de afstand van 63 kilometer te overbruggen was ik vertrokken om 16u30 met als doel aan te komen rond 18u of 18u30. De eerste dertig minuten gingen bijzonder vlot, de problemen begonnen echter bij de windmolens van Haasdonk. Daar kwam ik aan rond 17uur. En toen bleek alles stil te staan (behalve de windmolens). Rijen vol vrachtwagens en auto’s die elk om beurt een metertje verder konden rijden. In al mijn naïviteit dacht ik dat het een tijdelijk probleem was (ergens een ongeluk, of een probleem bij de flessenhals aan de Kennedytunnel. Maar nee, dit is blijkbaar de gewone structurele file. Het duurde meer dan een uur om het stukje van 8 kilometer te overbruggen tot aan de Antwerpse ring.

Maar na de tunnel was het nog niet gedaan, de file bleef duren, tot aan de afrit van het sportpaleis. Toen ik aankwam aan de Kringloopwinkel was het 19u20. Dus 2u50 minuten ofte een gemiddelde snelheid van 22 kilometer per uur. Ik moet zeggen dat die uren in de auto me toch wel deden beseffen hoe onwezenlijk het is te  te weten dat er mensen die dagelijks een paar uur in de file staan en het nog normaal vinden ook. Hoe kunnen mensen dit opbrengen? Waarom zoeken ze geen job dichter bij huis of nemen ze de trein niet. Daar heb je ook wel eens een vertraging, maar dan nog is het pakker sneller dan met de auto…

Met de fiets is ook een optie (al kan ook dat wel eens tegenvallen)

 

 

pot-in-pot

Ik beslist om de tip van Peter in verband met de frigo eens toe te passen. Eens uitproberen of het lukt om even zonder koelkast te leven. Ik ga eerst de volgende dagen de koelkast zo goed mogelijk leeg eten en dan wil ik het experiment starten. Aangezien ik voor 17 juli moet proberen nog – 10,5 kWh te produceren is dat mijn streefdoel.

Ik verklaar me nader. Ik heb mijn zonnepaneeltje op het dak gezet op 10 juli vorig jaar, de teller stond toen op 11561,5 kWh. Tijdens de winter is de teller omhoog gegaan tot maximum 11592,6 kWh en de voorbije zonnige maanden is mijn teller al flink aan het zakken en zit ik nu aan 11572,0 kWh. Maar het mindere weer én het koelkast probleem zorgt ervoor dat de teller de voorbije dagen niet meer zakt. Dus ga ik de koelkast net zo lang uitzetten tot ik op 11561,5 kWh zit. Dan kan ik ook zeggen dat alle stroom die ik het voorbije jaar nodig heb gehad van het zonnepaneel komt.

Om me wat voor te bereiden heb ik alvast 8 euro geïnvesteerd om de zogenaamde pot-in-pot frigo te maken. Ik herinner me nog dat mijn collega Collin Beavan dit ook had uitgeprobeerd tijdens zijn No Impact experiment en dat dit niet echt lukte op zijn appartement in New York.

Als ik echter wat meer lees over deze techniek dan is het geen echte koelkast maar eerder een manier om groenten iets frisser te bewaren. Als ik pot binnen zet (in de zon, om de verdamping te bevorderen) is het verschil tussen binnen en buiten de pot nauwelijks 3 graden. Als de pot buiten staat lukt het om 5 graden te koelen. Maar ik denk dat het nog beter kan door te zorgen dat de ruimte tussen beide potten groter is en er meer vochtig zand kan gebruikt worden.

Misschien zijn er nog een paar manieren om voedsel zonder koelkast te bewaren. Tips zijn natuurlijk welkom…

 

17 juni

Even een teaser voor iets waar ik ook mee te maken heb… rarara