25 april 2015: de heropbouw (met vuile handen)

Het leven begint stilaan terug zijn normale gang te hernemen. Ongeveer dertigduizend inwoners van de kuststreek hebben een nieuwe plek gevonden in het binnenland. De rest van de vluchtelingen is kunnen terugkeren naar de eigen woning. Het grote probleem is dat de verzekeringsmaatschappijen onmogelijk de schade van de storm kunnen uitbetalen. De meeste huishoudens hebben maar zo’n 20% van de geleden schade kunnen recupereren. De staat, die ook in moeilijke papieren zit, heeft er nog eens 10% bovenop gedaan. Ondanks behoorlijk wat solidariteit zijn er honderdduizenden mensen die op 5 januari een groot deel van hun bezit zijn kwijtgeraakt.

Tegelijk zijn er nog tienduizenden Nederlanders die tijdelijk in ons land verblijven. Daar is de schade nog veel groter en moeten bijna 1 miljoen mensen een andere woonplaats vinden. Bangladesh heeft aangeboden om 10 000 Nederlanders op te nemen, maar om een of andere reden komen ze liever naar hier. Omwille van de nood aan woningen heeft de Nederlandse regering een groot programma opgezet om Adobe huizen te bouwen.  Het  basisprincipe is om daarbij te vertrekken van de materialen die voorhanden zijn. Klei, leem, stro en hout zijn de belangrijkste bouwmaterialen.

Een honderdtal specialisten uit Iran, Ghana en Burkina Fasso zijn enkele weken geleden gestart met het organiseren van workshops. De overheid heeft de bouwvoorschriften aangepast en iedereen die zonder woning zit een stukje grond toegewezen.

Er zijn een tiental mensen nodig om in 2 weken tijd een huis te bouwen. Omdat de toekomstige bewoners zelf meehelpen om het eigen huis te bouwen blijkt dit voor een grote dynamiek en zelfvertrouwen te zorgen. Huis per huis wordt gemaakt door een groep toekomstige buren die tijdens het bouwen meteen elkaar leren kennen en waarderen. Het is ook opvallend dat Nederlanders van Noord-Afrikaanse herkomst erg getalenteerd zijn in deze bouwstijlen. Hun bijdrage wordt dan ook zeer gewaardeerd.

De huizen zijn natuurlijk minder luxueus dan we gewoon zijn, maar ze zijn wel bijzonder stevig en de binnenlucht is een stuk gezonder. In augustus plant de Nederlandse overheid nog eens tweeduizend basiswoningen uit stro, die volgens dezelfde principes van zelfbouw worden opgetrokken. Deze woningen zijn zeer goed geïsoleerd en krijgen standaard enkele zonnepanelen. Vanuit België zijn alvast duizenden strijkijzers naar Nederland gebracht om de huisjes te kunnen verwarmen. Zelf hoop ik ooit een eigen autonoom strobalen huisje te kunnen bouwen, maar hier laten de bouwvoorschriften dit (nog) niet toe.

De enkele wijken die af zijn tonen plots ook een heel ander Nederland. De huisjes zijn telkens wat verschillend, en de meeste bewoners gebruiken natuurlijke pigmenten om ze van kleur te voorzien. Er zijn geen garages voorzien (wie heeft er nog zijn eigen auto tegenwoordig), en mensen vinden elkaar vaak op straat. Nederland ziet er plots een stukje vrolijker en exotischer uit dan voordien.

8 augustus 2015: 55 jaar

Vandaag wordt ik 55 jaar, dat begint al te tellen. Vanavond is er een klein feestje voor de familie, de vrienden en enkele buren. Zoals ondertussen algemeen gangbaar is zullen mensen geen cadeautjes meebrengen, maar gewoon iets om te eten of te drinken. We zullen verhalen vertellen over vroeger, wellicht wat muziek maken en met een glas wijn naar de sterrenhemel kijken. Ik verheug me al op de lekkere zelfgemaakte gerechten die mijn gasten zullen meebrengen.

Ik heb meestal de gewoonte op mijn verjaardag eens terug te kijken naar het voorbije jaar, en het was een bewogen jaar. Jaren geleden schreef ik op deze blog over mogelijke scenario’s van een collapse en de risico’s zoals voorzien door het Wereld Economisch Forum. Ondertussen blijken we middenin de periode van verandering te zitten. Wat nu wereldwijd aan het gebeuren is door niemand voorspelt. En ook de volgende jaren zal de enige zekerheid zijn dat we in onzekerheid leven.

Ik ben blij en dankbaar dat mijn gezondheid nog prima is – ik loop nog elke week mijn 20 kilometer – en dat het goed gaat met mijn kinderen. Ik woon nog altijd op dezelfde plek, en ben dankzij de zonneboiler, zonnepaneel, de isolatie, de tegelkachel en kleine windmolen redelijk onafhankelijk voor energie. Ik verdien nog altijd mijn boterham (soms letterlijk) als zelfstandige. Het is allemaal bescheiden maar ik ben al een tijdje gewoon om goed te leven met minder. Op een pensioen reken ik niet echt meer, maar het heeft geen zin me zorgen te maken over de toestand binnen 10 jaar, als niemand weet hoe het binnen enkele maanden zal zijn.

Toen ik ben geboren waren er 3 miljard mensen op de planeet. Nu zijn het er iets meer dan 7 miljard. De voorspellingen dat de bevolking zal blijven groeien tot 9 miljard of meer worden nu bijgesteld. De combinatie van klimaatverandering, nieuwe epidemieën, oorlogen en hongersnood waar we nu mee te maken hebben blijkt een flinke rem te zijn op de bevolkingsgroei. Het is dan ook moeilijk om optimistisch te zijn in deze tijden. Toch merk ik dat de omstandigheden ons dwingen om anders om te gaan met elkaar en de planeet. Er is nog een lange weg te gaan, de hindernissen zijn gigantisch, maar ik geloof dat we op termijn in een duurzame en rechtvaardige samenleving terecht zullen komen. Of ik dit zelf nog zal meemaken is onzeker. Daarvoor zullen nog een reeks verjaardagen nodig zijn…