5 jaar LIM; de acties

Wat heb ik nu de voorbije vijf jaar zoal gedaan om mijn voetafdruk te verkleinen? Er zijn vooreerst een reeks structurele acties, zoals het installeren van een regenton en compostvat. Het isoleren van de vloer met kurkkorrels, het vervangen van alle verlichting door LED of spaarlampen, het aanschaffen van een kleine superzuinige koelkast. Het installeren van een winterliving met pelletkachel en superisolerend glas en gordijnen was dan weer een belangrijke stap om het gasverbruik terug te dringen. Verder zelfvoorzienend worden voor elektriciteit door de installatie van 2 zonnepanelen en het weg doen van enkele energieverslindende toestellen. Voordeel van al deze acties is dat je ze één keer doet en er dan lange tijd een besparing mee realiseert. Omdat ik doorheen de vijf jaar regelmatig extra van die maatregelen heb genomen is de positieve impact ervan steeds groter geworden.

Van een andere orde zijn de nieuwe gewoontes. In mijn geval gaat het onder andere om volledig afzweren van vlees en vis en beperken van zuivel, het kiezen voor lokale en seizoensgebonden groenten en drinken van kraantjeswater. Afvalarm winkelen en wat kleren betreft kiezen voor tweedehands hoort daar ook bij. Het volledig overschakelen op openbaar vervoer en fiets (en 2 of 3 keer per jaar gebruik maken van een deelauto) maakt ook een groot verschil. De verwarming lager zetten in op de koudste dagen thermisch ondergoed gebruiken helpt ook. Niet meer vliegen is uiteraard ook zeer belangrijk. Tijdens het eerste jaar ging ik wat gewoontes betreft zelf nog een stapje verder dan vandaag, toen kocht ik geen kranten meer en at geen bananen of chocolade. Ondertussen ben ik iets soepeler geworden (al kies ik dan wel fair-trade), wat ook kan aangezien de impact van de structurele acties is gegroeid.

Tenslotte zijn er ook wel wat acties die eerder symbolisch of educatief zijn, maar niet zo’n grote (of meetbare) impact hebben op de voetafdruk. Denk maar aan de eigen moestuin op de parkeerplaats, het gebruiken van de hooikist, af en toe koken met de zonne-oven, de energiefiets om elektriciteit op te wekken of het gebruiken van leeslampjes met zonnecellen. Vaak zijn het wel die zaken die in de media de grootste aandacht krijgen, en mensen zich nog herinneren uit de TV-reeks.

Over symbolische acties gesproken; nog even een update van het experiment met de oesterzwammen waar ik enkele weken terug over schreef. Het pakket met stro en broedsel om zelf zwammen te kweken werkt prima.

Ondertussen heb ik al drie keer kunnen oogsten (ruim 2 kilogram), en wacht ik nu tot de volgende lading zal verschijnen. (wie meer info wil hierover kan een mail sturen naar: lieven.vanysacker [ad] telenet.be.

En dat is nu het leuke aan Low Impact leven, zelfs na vijf jaar zijn er nog steeds nieuwe dingen te ontdekken en uit te proberen.

5 jaar LIM: de start

1 mei 2008. Het begin van een avontuur waar ik nog regelmatig met verbazing naar terugkijk. Het was de start van een half jaar loopbaanonderbreking, en omdat 6 maanden niksen niet mijn ding is wou ik er een ‘projectje’ van maken. Na jarenlang werken rond de Ecologische Voetafdruk bij Ecolife leek het me een interessant experiment om te onderzoeken of het mogelijk is om te leven binnen de grenzen van 1 planeet. Dat wil zeggen; met een milieu-impact die zowat 75% kleiner is dan die van de gemiddelde Belg.

Omdat een jaar eerder Colin Beavan zijn project als No Impact Man was gestart dacht ik dat de naam Low Impact Man misschien wel geschikt was. Mijn plan was simpel, een jaar lang leven met een zo klein mogelijke voetafdruk. De eerste zes maanden tijdens de loopbaanonderbreking, de volgende zes maanden in combinatie met werken. Ik zou een blog starten over mijn project en mijn stille hoop was ook om in die eerste periode misschien een boek te kunnen schrijven over ecologisch leven.

Natuurlijk wisten wel wat mensen over mijn plan, waaronder enkele medewerkers van de VRT waarmee ik samengewerkt had aan de reeks ‘Iedereen Eco’. Ze hadden bij Canvas net wat geld van Hilde Crevits gekregen en zochten naar een idee om een programma rond milieu te maken. Zo kwamen ze bij mij terecht en maakten we de eerste afspraken over wat later het programma ‘Low Impact Man’ zou worden.

Enkele dagen voor de start van mijn project kreeg ik een telefoontje van de Morgen met vraag of ze een interview konden krijgen. Dat vond ik prima, al schrok ik even toen op die 30ste april meteen twee volle pagina’s verschenen.

Toen zat het spel op de wagen. Ik moest meteen naar Peeters en Pichal en op het startfeestje van 1 mei waren TV ploegen van Canvas, Karrewiet en Energy.tv, naast journalisten van Radio 2 en het Nieuwsblad. De volgende dagen kwam het VTM journaal langs, was ik op Studio Brussel, Radio Nostalgie en Q-muziek, met op zondag nog de Zevende dag. En dan ben ik ongeveer gestopt om de media-belangstelling bij te houden.

Ik het altijd wat absurd gevonden dat er zoveel aandacht was voor iemand die met zijn kinderen gewoon ecologisch probeert te leven. Er zijn tenslotte nog heel wat mensen die leven met een extreem kleine ecologische voetafdruk. Ik vermoed dat het de combinatie is van een interessant idee met de juiste tijdsgeest en het toevallige feit dat Canvas net wat subsidies kreeg en bij mij terecht kwam. Dit gaf me ook een kans – en een verantwoordelijkheid- om daar iets zinvol mee te doen.

De voorbije vijf jaar hebben mijn leven helemaal veranderd, en de volgende dagen ga ik hier wat terugkijken op deze periode. Met anekdotes, cijfers, reacties en overpeinzingen.

Hier kan je nog eens het filmpje bekijken van de start van dit experiment. De cijfers van de voetafdruk zijn ondertussen wel al wat verouderd.

groeten uit Transitië

In deze tijden van economische en ecologische ‘omwenteling’ is er pas een nieuw handboek verschenen voor wie zelf aan de slag wenst te gaan. Met Groeten uit Transitië zijn Eva Peeters, Mme Zsaesa, Kristien Hens, Dorien Knockaert en Joke Rous net op tijd om de vele mensen die op zoek zijn naar alternatieven een hoop info te bieden.

Gisteren was ik op de boekvoorstelling, met veel volk en ambiance. Een hoop interessante mensen kwamen vertellen hoe het leven er uit ziet van iemand niet meer meedoet met de race naar steeds meer spullen en bezit. Het boek bevat prachtige foto’s en tekeningen, achtergrond info en flink wat humor.

Er staan heel wat recepten in, niet enkel voor veggieburgers, maar ook voor het maken van een boodschappentas van een oud T-shirt of het in elkaar toveren van je eigen shampoo. Er zitten hoofdstukken in rond tuinieren en koken, maar ook wonen, mobiliteit en aankopen komen aan bod. Telkens gaan de auteurs op zoek naar concrete voorbeelden en alternatieven.

Hoogdravende pleidooien worden vermeden maar toch neemt het boek duidelijke standpunten in over bijvoorbeeld het eten van vlees of het nemen van een vliegtuig. Zelfs behoorlijk moeilijke thema’s als complementaire munten en werktijdverkorting krijgen een plaatsje. Voor mensen die veel met deze thema’s bezig zijn is het niet allemaal nieuw, maar het boek mikt dan ook op een breder publiek.

Het lijkt me dan ook een ideaal geschenk voor de collega of schoonzus die af en toe meewarig kijken als je weer een veggie-schotel bestelt of een kringloopwinkel kostuum aanhebt. Het boek biedt inspiratie en toont hoe het leven er uit zou kunnen zien binnen het nieuwe ‘paradigma’, zonder dat woord te gebruiken.

Een ideaal boek om te lezen op je composttoilet, en mocht je dit niet hebben, in het boek leer je meteen hoe je zo’n toilet kan maken. Hup naar de boekhandel dus om jezelf of iemand anders goed voor te bereiden op de veranderingen die op komst zijn.

een week Turkije voor 129 euro

Ik ben al sinds de start een trouwe lezer en fan van MO*.   Het maandblad en de site bieden een brede waaier van kritische artikels, diepgaande interviews en interessante initiatieven. Met zijn scherpe analyses levert hoofdredacteur Gie Goris al jarenlang een bijdrage aan het debat, waarvoor hij onlangs nog de prijs “Journalist voor de Vrede” voor 2012 kreeg  toegekend door Het Humanistisch Vredesberaad.

Ik  was dan ook heel blij toen het dubbeldikke jubileumnummer in de bus viel. Mijn enthousiasme daalde merkelijk toen ik een bijhorende envelop met een brief, een folder, een voordeelbon én een naamkaartje ontdekte. Als trouwe lezer van MO* kan ik namelijk gebruik maken van een uitzonderlijke aanbieding! Een 8-daagse rondreis door Turkije voor 129 euro, vluchten inbegrepen. Pardon? Voor die prijs zullen de buschauffeurs die het gezelschap rondrijden met hun loon zelf niet op reis kunnen. De dienstmeisjes die in de luxehotels de bedden opmaken en het ‘royaal ontbijtbuffet’ opdienen zullen zich wel geen abonnement op om het even welk magazine kunnen veroorloven.

Kortom, dit soort toerisme staat garant voor sociale wantoestanden zoals je ze regelmatig in MO* kan lezen. De ecologische impact is al even vernietigend. De vliegreis is per persoon goed voor 1630 kilo CO2, daarbovenop komen zo’n 1000 kilometer rondrijden met een tourbus, minstens nog eens 100 kg CO2 per persoon. Dit kan toch moeilijk het  ecologische en sociale geschenk zijn wat een trouwe lezer van MO* magazine verwacht bij een jubileum. Ik heb al even contact gehad met de redactie hierover en daar begrijpen ze ook wel dat niet zo fraai is. Het jammere is dat MO* het financieel niet makkelijk heeft en moeilijk advertentie inkomsten kan missen.

Ik begrijp al te goed dat kwaliteitsjournalistiek geld kost, en het niet makkelijk is voldoende financiers en adverteerders te vinden. Maar als we echt moeten leren denken in een nieuw paradigma kan je moeilijk wantoestanden aanklagen gefinancierd door activiteiten die wantoestanden creëren.  Misschien is dit een goed moment om eens na te denken over andere financieringsmechanismen. Als lezer ben ik best bereid om wat meer te betalen voor kwalitatieve journalistiek, maar stuur me aub geen aanbiedingen meer die het probleem alleen maar vergroten. Ik hoop dan ook dat de kritische MO* lezers dit aanbod massaal negeren.

dromen, fietsen en lopen

Vandaag wordt het een hele dag campagnevoeren in de stad. In de voormiddag een fietstocht samen met kartelpartner Sp.a doorheen Sint-Amandsberg en na de middag deur aan deur met mensen gaan babbelen. Tegen de vooravond sluiten we dan af met een gezamenlijk campagne aperitief. De intensiteit van het campagne voeren laat trouwens vreemde sporen na. Deze morgen werd ik wakker in een droom waar – op een nogal ongewone manier- de verkiezingsresultaten werden meegedeeld.

Niet veel tijd dus om achter de computer te zitten. Daarom laat ik je graag mee dromen van hoe een stad er uit zou kunnen zien. Een filmpje over een prachtig eco-kunst initiatief in Neustadt (de Kunsthofpassage) en een reportage over Lyon, dat er in geslaagd is een heuse fietsstad te worden.

Zondag ben ik niet bezig met de verkiezingen, dan ga ik namelijk meelopen in de marathon van Oostende. Mijn plan was om deel te nemen in Gent (zoals de vorige jaren), maar deze keer hebben ze de marathon afgelast. En omdat ik al maanden met de voorbereiding bezig ben heb ik dan maar voor Oostende gekozen. Mijn verwachtingen zijn niet zo hoog gespannen, want de laatste weken wat er iets te weinig tijd om veel te lopen. Maar meedoen en uitlopen is natuurlijk het belangrijkste. (het zal trouwens mijn 10de marathon zijn, je mag even aan me denken tussen 10 en 14uur)

 

verslag uit de toekomst

Het is een inspirerende avond geworden gisteren. Zo’n 120 mensen waren aanwezig om te luisteren en kijken (en proeven) van en naar boeiende dromen en voorstellen. Een verslag van de 10 verschillende sprekers kan je hier niet verwachten (ik probeer wel binnenkort nog enkele van de teksten te publiceren).

Dus hou ik het bij een willekeurige reeks beelden uit 2030 die in mijn hoofd zijn blijven hangen.

Zo is er in het voltooide stadsbos een plek waar je ochtends vroeg reeën kan zien. In elke wijk is er een Hergebruik Centrum waar buurtbewoners naar toekomen met afval waar er via vergisting energie wordt gemaakt om de champignonserres te verwarmen. Voor liefhebbers van klassieke muziek zijn er in 2030 technofuiven in de vroegere parkeergarages (een doordenkertje). Op festivals worden mensen betaald om te plassen want van de stikstof van de urine kan gebruikt worden als meststof. Er is veel meer plaats in de stad want gemiddeld is er nog 1 wagen per 5 inwoners (nu 1 per 2).

Gent is niet langer Europees recordhouder van het aantal hondentoiletten (met 105 stuks in 2012) , maar kreeg een prijs voor zijn visionair sanitair beleid. Het aantal ondernemers is verdubbeld ten opzichte van 2012, en hun uitgangspunt is niet langer concurrentie maar ‘sharing’. Gent is een koploper in een netwerk van honderden groene steden die erin slagen het internationaal beleid te verduurzamen. In en rond de stad wordt spelt geteeld, vlees is zo goed als volledig van het menu verdwenen net als geraffineerde suikers en exotische voeding. Er groeien weer korstmossen in de stad wat erop wijst dat de lucht veel zuiverder is. Mensen hebben minder last van oogproblemen omdat het vele groen in de stad de beste therapie voor de ogen is. Er zijn winkels waar je lokale producten zonder verpakking kan kopen, je brengt je eigen recipiënten mee en betaalt een vaste prijs per gewicht.

Nieuwe applicaties maken dat alles zowat alles op een snelle en slimme manier gedeeld wordt. Er is een vierdagen week ingevoerd, iedereen krijgt een basisinkomen (deels in lokale munt). Heel wat burgers zetten zich in via een gemeenschapsdienst, zowel in de stadsboerderijen als bij het begeleiden van nieuwkomers. Een grootschalig programma voor ‘actief’ woningen (die meer energie opleveren dan ze gebruiken) heeft heel veel jonge mensen een job en opleiding geboden. De stad Gent heeft de Lijn overgenomen en zorgt nu voor aantrekkelijk openbaar vervoer. Er zijn geen zebrapaden meer want de ruimte is zo ingericht dat er geen conflicten meer zijn tussen verschillende weggebruikers. De rijkste 100 Gentenaars betalen nu wél belastingen (en zijn trouwens een stuk minder rijk). Er zijn senioren speeltuinen (enkel 65 plus), en naar het schijnt is er een wilde zalm gevangen in de Coupure. En niet te vergeten, kunst is krachtiger dan politiek en religie.

Klinkt misschien een allemaal een beetje verwarrend, maar de mensen die erbij waren zullen het beamen. het zijn dit soort ideeën die ons energie geven om vandaag met alle macht onze toekomst in handen te nemen. (op de tweede foto: Indian Summer die een prachtige set brachten)

terug thuis

Zo, mooie liedjes duren niet lang, en zo is onze korte vakantie in Nederland al achter de rug. Wie precies wil weten waar we ons bevonden kan hier eens klikken. Ons vlot ligt aan de oever van de ‘Oude Tonge-benedensas -Steenbergen’, op het grondgebied van de gemeente De Heen. Het is nog Noord-Brabant maar op de grens met Zeeland.

En wat doet een mens op zo’n vlot aan het water? Regelmatig een duik nemen in het frisse water, wat vooral een zalige manier is om ‘s morgens de dag te beginnen. Verder hebben we flink wat afstanden afgelegd in de Canadese Kano – wat ik nu nog aan de spieren van mijn schouders voel. Niet alleen voor enkele uitstapjes maar ook voor het toiletbezoek moesten we met de kano een vijfhonderd meter peddelen.

Veel gelezen ook en wat ik ben blij dat ik twee kinderen heb die urenlang kunnen zitten lezen. Samen hadden we 5 boeken bij en we hebben er elk minstens 2 van gelezen. Tussendoor ook gewoon op ons vlot gezeten en gekeken. Naar de overkant. Naar de futen, zwaluwen, blauwe reigers, waterhoenen, valken, buizerds, spreeuwen, meeuwen en andere vogels die zich in de lucht en het water lieten bewonderen. Geluisterd ook naar de stilte, misschien wel het belangrijkste verschil met het ‘dagelijks leven’. En dat stilte een belangrijk en schaars goed is begin ik steeds meer te geloven.

We hebben ook wat uitstapjes gedaan natuurlijk, met de fiets, te voet en met de kano. We moesten af en toe naar de Albert Hein om wat eten in te slaan. Maar alles heel erg op het gemak. Het koken gaat trouwens ook heel traag als je toch een half uur moet rekenen om wat water aan de kook te krijgen op zo’n gaspitje. Geen probleem, want ondertussen kan je kijken naar de rimpelingen op het water, die trouwens heel wat verschillende patronen kennen. Als de nacht valt lijkt het water zo glad als een spiegel.

Veel stelt het allemaal niet voor, naar de sterren kijken, leven op het ritme van de natuur – al heb ik de Iphone elke dag een half uurtje opgezet om een foto op mijn blog te zetten en te kijken of we nog een medaille hadden gewonnen. Door weg te zijn van de ‘wereld’ kom je vanzelf tot vertragen en verstillen. Waar ik zelf deugd van had was de nabijheid van de kinderen (zelfs al waren we met zijn drieën gewoon aan het lezen) en het aanscherpen van de zintuigen, de lichamelijke ervaringen van het zwemmen het peddelen, de zon, de wind. Op zo’n moment voel je dat een mens meer is dan een hoofd vol gedachten en verlangens… nu dit gevoel nog wat vasthouden voor de goed gevulde weken en maanden die er aan komen.

Onze stek in De Heen

wij zijn weg…

Zo, de rugzakken zijn klaar, de frigo is leeg (en uitgezet natuurlijk), de reisweg uitgestippeld (bussen en treinen uiteraard). De rest van de week zullen we doorbrengen op en rond het water. Omdat het vakantie is ben ik niet van plan te bloggen, al zou het wel kunnen dat ik zo eens een fotootje ga posten, kwestie van niks vermoedende bezoekers aan deze blog toch iets te laten zien.

Ps: langs deze weg ook al bedankt voor de vele virtuele taarten, bloemen, en andere verjaardagswensen die ik ontvangen heb (vooral via Facebook). En zeker ook voor de enthousiaste ziel die deze wiki pagina heeft aangemaakt. Ben ik wel een beetje trots op.

in de Westhoek

Vanaf vandaag ben ik terug op Dranouter te vinden. Voor het derde jaar op rij, en deze keer met de LIM-mobiel. Ook dit jaar doet het festival enkele extra inspanningen om de milieu-impact te beperken. Zo staat er al een week lang een mobiele windmolen die instaat voor een deel van de stroom tijdens de opbouw. Verder worden festivalgangers die met de fiets komen beloond met een gratis extra concert op een geheime – enkel per fiets te bereiken- locatie. Door doorgedreven sorteren kan er zowel met het organisch afval als met het restafval nog extra energie opgewekt.

Op het festival is het mijn taak om het publiek te stimuleren om zelf zo milieu-vriendelijk mogelijk te feesten. Daarnaast ga ik met de vele leveranciers bekijken hoe het lukt om het Charter dat vorig jaar is ondertekend ook kan toegepast worden in de praktijk. Maar deze drie dagen zijn niet enkel werken, de kinderen zijn er ook bij, en tussendoor heb ik zeker tijd om een paar concertjes mee te pikken. Of ik regelmatig kan bloggen is nog wat af te wachten.