leuke dingen voor de mensen (en de wereld)

Goed nieuws; het gaat steeds beter met de Community Supported Agriculture én de media tonen aandacht voor deze interessante manier van voedselproductie. Deze mooie reportage op Koppen toont de vele voordelen van landbouw die gedragen wordt door lokale gemeenschappen. Het verhaal van het ex-model dat een serieuze carrière shift maakt naar boerin zal wellicht ideeën oproepen bij bedenkers van het programma boer zkt vrouw. Op deze site kan je meer lezen over de bestaande projecten. Als we dit soort landbouw willen ondersteunen kunnen we er maar beter klant van worden.

Nog goed nieuws voor de voedselteams, de schepen van Facility Management (gebouwen dus) van de stad Gent engageert zich om samen met haar collega’s op zoek te gaan naar bijkomende plaatsen om depots voor voedselteams te organiseren. Er zijn wel al 17 teams actief die ongeveer 550 gezinnen bedienen, maar er is tevens een wachtlijst van ruim 130 mensen die in het netwerk willen stappen. Het vinden van een geschikt depot is meestal het grote probleem, daarom heb ik gevraagd om daar werk te maken. Er zijn heel veel gebouwen van de stad, de scholen, OCMW en anderen die niet continu gebruikt worden. Het voedselteam van het Rabot neemt trouwens zijn intrek in de Kerk. Voedselteam leden zullen misschien nog blij verrast worden als ze 2 broden en 5 vissen vinden in hun voedselpakket!

Dat goede ideeën snel hun weg vinden is hier ook te merken aan de introductie van de eerste Give-boxen en ‘ruil-je-boek-kast’ in Gent. Vanuit de buurtwerking zorgen deze initiatieven ervoor dat mensen en spullen elkaar vinden en tegelijk het milieu wat sparen.

De ‘give box’ van de Bloemekenswijk vindt men elke woensdag op de stoep van het buurtcentrum, Frans Van Ryhovelaan 119. De ‘give box’ van de wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham staat in Buurtcentrum ’t Sluizeken, Godshuishammeke 20. Men kan er elke werkdag van 9 tot 12 uur terecht of tijdens activiteiten.  De ‘ruil-je-boek-kast’ van de Rooigemwijk vindt men vanaf vrijdag 28 juni 2013 in Buurtcentrum Rooigem, Linnenstraat 27.

Om de goede flow nog te versterken, een oproep om meteen ook te zorgen voor een beetje meer bos in Vlaanderen. BOS+ is op zoek naar stemmen, veel stemmen. Want per 5.000 stemmen krijgen ze 5.000 euro voor onze bossen. BOS+ wil bossen een duwtje in de rug geven: bomen planten, struikranden aanleggen of poelen herstellen. Alles voor de biodiversiteit in ons bos. Maar daarvoor hebben we hulp nodig. Surf daarom naar www.evoto.be en stem op BOS+. Per stem krijgt BOS+ 1 euro voor het project Business 4 Bos. Waarvoor heel erg bedankt!

5 jaar LIM; de acties

Wat heb ik nu de voorbije vijf jaar zoal gedaan om mijn voetafdruk te verkleinen? Er zijn vooreerst een reeks structurele acties, zoals het installeren van een regenton en compostvat. Het isoleren van de vloer met kurkkorrels, het vervangen van alle verlichting door LED of spaarlampen, het aanschaffen van een kleine superzuinige koelkast. Het installeren van een winterliving met pelletkachel en superisolerend glas en gordijnen was dan weer een belangrijke stap om het gasverbruik terug te dringen. Verder zelfvoorzienend worden voor elektriciteit door de installatie van 2 zonnepanelen en het weg doen van enkele energieverslindende toestellen. Voordeel van al deze acties is dat je ze één keer doet en er dan lange tijd een besparing mee realiseert. Omdat ik doorheen de vijf jaar regelmatig extra van die maatregelen heb genomen is de positieve impact ervan steeds groter geworden.

Van een andere orde zijn de nieuwe gewoontes. In mijn geval gaat het onder andere om volledig afzweren van vlees en vis en beperken van zuivel, het kiezen voor lokale en seizoensgebonden groenten en drinken van kraantjeswater. Afvalarm winkelen en wat kleren betreft kiezen voor tweedehands hoort daar ook bij. Het volledig overschakelen op openbaar vervoer en fiets (en 2 of 3 keer per jaar gebruik maken van een deelauto) maakt ook een groot verschil. De verwarming lager zetten in op de koudste dagen thermisch ondergoed gebruiken helpt ook. Niet meer vliegen is uiteraard ook zeer belangrijk. Tijdens het eerste jaar ging ik wat gewoontes betreft zelf nog een stapje verder dan vandaag, toen kocht ik geen kranten meer en at geen bananen of chocolade. Ondertussen ben ik iets soepeler geworden (al kies ik dan wel fair-trade), wat ook kan aangezien de impact van de structurele acties is gegroeid.

Tenslotte zijn er ook wel wat acties die eerder symbolisch of educatief zijn, maar niet zo’n grote (of meetbare) impact hebben op de voetafdruk. Denk maar aan de eigen moestuin op de parkeerplaats, het gebruiken van de hooikist, af en toe koken met de zonne-oven, de energiefiets om elektriciteit op te wekken of het gebruiken van leeslampjes met zonnecellen. Vaak zijn het wel die zaken die in de media de grootste aandacht krijgen, en mensen zich nog herinneren uit de TV-reeks.

Over symbolische acties gesproken; nog even een update van het experiment met de oesterzwammen waar ik enkele weken terug over schreef. Het pakket met stro en broedsel om zelf zwammen te kweken werkt prima.

Ondertussen heb ik al drie keer kunnen oogsten (ruim 2 kilogram), en wacht ik nu tot de volgende lading zal verschijnen. (wie meer info wil hierover kan een mail sturen naar: lieven.vanysacker [ad] telenet.be.

En dat is nu het leuke aan Low Impact leven, zelfs na vijf jaar zijn er nog steeds nieuwe dingen te ontdekken en uit te proberen.

5 jaar LIM: de start

1 mei 2008. Het begin van een avontuur waar ik nog regelmatig met verbazing naar terugkijk. Het was de start van een half jaar loopbaanonderbreking, en omdat 6 maanden niksen niet mijn ding is wou ik er een ‘projectje’ van maken. Na jarenlang werken rond de Ecologische Voetafdruk bij Ecolife leek het me een interessant experiment om te onderzoeken of het mogelijk is om te leven binnen de grenzen van 1 planeet. Dat wil zeggen; met een milieu-impact die zowat 75% kleiner is dan die van de gemiddelde Belg.

Omdat een jaar eerder Colin Beavan zijn project als No Impact Man was gestart dacht ik dat de naam Low Impact Man misschien wel geschikt was. Mijn plan was simpel, een jaar lang leven met een zo klein mogelijke voetafdruk. De eerste zes maanden tijdens de loopbaanonderbreking, de volgende zes maanden in combinatie met werken. Ik zou een blog starten over mijn project en mijn stille hoop was ook om in die eerste periode misschien een boek te kunnen schrijven over ecologisch leven.

Natuurlijk wisten wel wat mensen over mijn plan, waaronder enkele medewerkers van de VRT waarmee ik samengewerkt had aan de reeks ‘Iedereen Eco’. Ze hadden bij Canvas net wat geld van Hilde Crevits gekregen en zochten naar een idee om een programma rond milieu te maken. Zo kwamen ze bij mij terecht en maakten we de eerste afspraken over wat later het programma ‘Low Impact Man’ zou worden.

Enkele dagen voor de start van mijn project kreeg ik een telefoontje van de Morgen met vraag of ze een interview konden krijgen. Dat vond ik prima, al schrok ik even toen op die 30ste april meteen twee volle pagina’s verschenen.

Toen zat het spel op de wagen. Ik moest meteen naar Peeters en Pichal en op het startfeestje van 1 mei waren TV ploegen van Canvas, Karrewiet en Energy.tv, naast journalisten van Radio 2 en het Nieuwsblad. De volgende dagen kwam het VTM journaal langs, was ik op Studio Brussel, Radio Nostalgie en Q-muziek, met op zondag nog de Zevende dag. En dan ben ik ongeveer gestopt om de media-belangstelling bij te houden.

Ik het altijd wat absurd gevonden dat er zoveel aandacht was voor iemand die met zijn kinderen gewoon ecologisch probeert te leven. Er zijn tenslotte nog heel wat mensen die leven met een extreem kleine ecologische voetafdruk. Ik vermoed dat het de combinatie is van een interessant idee met de juiste tijdsgeest en het toevallige feit dat Canvas net wat subsidies kreeg en bij mij terecht kwam. Dit gaf me ook een kans – en een verantwoordelijkheid- om daar iets zinvol mee te doen.

De voorbije vijf jaar hebben mijn leven helemaal veranderd, en de volgende dagen ga ik hier wat terugkijken op deze periode. Met anekdotes, cijfers, reacties en overpeinzingen.

Hier kan je nog eens het filmpje bekijken van de start van dit experiment. De cijfers van de voetafdruk zijn ondertussen wel al wat verouderd.

ode aan de cannabis

Weinige interessante punten op de commissie algemene zaken gisteren. Het vragenuurtje bestaat er traditiegetrouw uit vragen van vooral NV-A, CD&V en het Vlaams Belang die allerlei echte of vermeende problemen aankaarten rond overlast, inbraken, bedelarij, de Syrië strijders, criminaliteit, niet opgehaald huisvuil, imagoschade bij de politie, drugs en cannabisplantages. Als je deze aanklachten op een rijtje hoort dan lijkt het wel of Gent gevaarlijker is dan een mix van de achterbuurten van Mexico city en Grozny.

De burgemeester repliceert dan met een lijstje met de exacte cijfers en gegevens waaruit blijkt dat er inderdaad feiten zijn, dat die ook degelijk worden opgevolgd door de politie en andere bevoegde diensten. Maar doen als we hier leven in een poel van verderf is natuurlijk wat overdreven. Het is natuurlijk de taak van de oppositie om zaken aan te klagen, maar deze vertoning levert niet veel op. Dezelfde klachten worden de hele tijd herhaald en de enige voorstellen die er komen zijn gericht op meer repressie, hardere aanpak enzovoort enzoverder.

In andere commissies zijn er wel eens positieve voorstellen van de oppositie en soms is het dan jammer dat het politieke spel gespeeld moet worden. Ik zou er weinig moeite mee hebben om een goed voorstel van een partij uit de minderheid goed te keuren, maar blijkbaar is dit not-done. Al merk ik dat de burgemeester toch ook al een paar punten heeft teruggetrokken om rekening te houden met bijkomende vragen van de oppositie.

De vraag over de zogenaamde cannabisplantages in Gent doet me er aan denken dat er een interessante campagne van Wervel loopt rond cannabis (ook wel hemp of hennep genoemd). Het is namelijk onvoorstelbaar welke mogelijkheden dit plantje te bieden heeft. De vezels zijn geschikt voor isolatiemateriaal, je kan er ecologisch papier van maken, het is een prima grondstof voor textiel en lingerie. Hennep kan gebruikt worden om verzorgingsproducten te maken en er bestaan koekjes, drankjes en burgers op basis van hennep. Tenslotte is het ideaal om veevoeder en stalstro te maken, met een veel betere duurzaamheidsbalans dan bijvoorbeeld soja. Je kan er zelfs composieten mee maken die plastiek vervangen.

Kortom, misschien kan de oppositie eens voorstellen om – wettelijke toegelaten – teelt van Hemp door Gentse boeren te stimuleren. Zo’n voorstel wil ik wel steunen. ( wel goed weten wat het verschil is tussen Hemp en Marihuana!)

de eerste stapjes

Zo, dit weekend ben ik er eindelijk aan begonnen, de parkeermoestuin 2013. Nu staat er nog niet veel: een paar aardbeiplanten, een bloemkool, wat sla en een pot met pas gezaaide warmoes en eentje met spinazie. Ik heb ook een paar stekjes van een frambozenstruik gekocht, eens kijken of dit lukt in een pot. Om de enthousiaste duiven wat te ontmoedigen heb ik een net boven het geheel te hangen.

Straks ga ik een aantal tomatenplantjes ophalen bij een Letser en op mijn vensterbank staan nog een aantal scheutjes te wachten om buiten gezet te worden. En zo hoop de ik volgende week de hele parkeerplaats te vullen.

Ik ben trouwens gestart met nog een experimentje op de vensterbank. Daar staat nu een zwarte plastiek zak met doorgroeid biologisch stro voor de kweek van oesterzwammen. Nog tien andere leden van de voedselteams doen eenzelfde experiment om uit te zoeken of dit een mogelijk product kan zijn voor de voedselteams. Volgens de bijgeleverde handleiding, zal ik binnen 15 tot 20 dagen de eerste oesterzwammen kunnen oogsten. Ik ben benieuwd.

het zal je kind/kalf maar wezen

een straf filmpje van 12 minuten voor wie kinderen heeft en/of wie vlees eet…

 

groeten uit Transitië

In deze tijden van economische en ecologische ‘omwenteling’ is er pas een nieuw handboek verschenen voor wie zelf aan de slag wenst te gaan. Met Groeten uit Transitië zijn Eva Peeters, Mme Zsaesa, Kristien Hens, Dorien Knockaert en Joke Rous net op tijd om de vele mensen die op zoek zijn naar alternatieven een hoop info te bieden.

Gisteren was ik op de boekvoorstelling, met veel volk en ambiance. Een hoop interessante mensen kwamen vertellen hoe het leven er uit ziet van iemand niet meer meedoet met de race naar steeds meer spullen en bezit. Het boek bevat prachtige foto’s en tekeningen, achtergrond info en flink wat humor.

Er staan heel wat recepten in, niet enkel voor veggieburgers, maar ook voor het maken van een boodschappentas van een oud T-shirt of het in elkaar toveren van je eigen shampoo. Er zitten hoofdstukken in rond tuinieren en koken, maar ook wonen, mobiliteit en aankopen komen aan bod. Telkens gaan de auteurs op zoek naar concrete voorbeelden en alternatieven.

Hoogdravende pleidooien worden vermeden maar toch neemt het boek duidelijke standpunten in over bijvoorbeeld het eten van vlees of het nemen van een vliegtuig. Zelfs behoorlijk moeilijke thema’s als complementaire munten en werktijdverkorting krijgen een plaatsje. Voor mensen die veel met deze thema’s bezig zijn is het niet allemaal nieuw, maar het boek mikt dan ook op een breder publiek.

Het lijkt me dan ook een ideaal geschenk voor de collega of schoonzus die af en toe meewarig kijken als je weer een veggie-schotel bestelt of een kringloopwinkel kostuum aanhebt. Het boek biedt inspiratie en toont hoe het leven er uit zou kunnen zien binnen het nieuwe ‘paradigma’, zonder dat woord te gebruiken.

Een ideaal boek om te lezen op je composttoilet, en mocht je dit niet hebben, in het boek leer je meteen hoe je zo’n toilet kan maken. Hup naar de boekhandel dus om jezelf of iemand anders goed voor te bereiden op de veranderingen die op komst zijn.

de melkbrigade

Gisteren een behoorlijk pittige discussie in de commissie Milieu over… melk. Collega Goossens (CD&V) wist te melden dat er een probleem was bij 2 boeren uit het Gentse die een brief hadden kregen van Campina waarin ze te horen kregen dat hun melk niet meer zal worden opgehaald omdat het bedrijf overschakelt op vrachtwagens met oplegger van 44 ton, en de weg naar de boerderij daarvoor niet geschikt is. De weg heeft een verzakking en is te smal. Dus vroeg meneer Goossens wat de stad gaat doen om te vermijden dat deze boeren worden gebroodroofd.

Een op zich misschien redelijk onschuldige vraag, maar let op de veronderstellingen die erin verborgen zitten. 1. het is normaal dat Campina met steeds grotere vrachtwagens rijdt 2. het is normaal dat de stad dan maar investeert in brede wegen om deze multinational ter wille te zijn.

Ik kon het dan niet laten om te vragen of meneer Goossens zijn punt ook wou maken bij de vrienden van de Boerenbond, die zich misschien wel de verdediger van de familiale landbouw noemen maar tegelijk mee de motor zijn van de tendens van schaalvergroting in de landbouw. Hun lobbymachine is toch sterk genoeg om Campina te vragen een iets kleiner model vrachtwagen te gebruiken?

Schepen Heyse en Watteeuw antwoordden dat de vraag over de weg al eerder was gesteld op een andere commissie en het niet evident is dat de stad zich moet aanpassen aan eenzijdige eisen van Campina. Verder stelden ze ook dat de verzakkingen precies het gevolg zijn van steeds zwaardere vrachtwagens op de landelijke wegen. Er zijn trouwens heel wat wegen en fietspaden die dringend hersteld moeten worden.

Toen begon meneer Goossens te citeren uit een brief van Campina waaruit blijkt dat ze ook vinden dat er teveel bomen langs de weg staan waarvan de takken de oplegger kunnen beschadigen, dat er teveel auto’s geparkeerd staan en dat er een bocht moeilijk te nemen is. Samengevat, eigenlijk zou Campina liefst alle bomen langs wegen omhakken, een algemeen parkeerverbod invoeren en alle bochten rechttrekken. En de kosten daarvan zijn uiteraard voor de overheid.

Uiteindelijk is dit een illustratie van twee verschillende visies. De ene visie (ook onderschreven door collega Bracke die stelde dat de grotere vrachtwagens niet het probleem zijn, en dat we ons daaraan moeten aanpassen) gaat ervan uit dat alles moet wijken voor groei en economische belangen. De andere visie die stelt dat er grenzen zijn aan de groei en er ook sociale en ecologische belangen spelen. Het zou wel eens kunnen dat deze boeren er beter aan toe zijn als ze via de korte keten hun melk afzetten in plaats van steeds meer onder druk gezet te worden door de eisen van de machtige spelers.

over wapens en tomaten

Deze week staat voor mij grotendeels in teken van het politieke werk, met achtereenvolgens een overlegvergadering met de Sp-a, de commissie algemene zaken, een Groen-fractie vergadering, de algemene vergadering van het Festival van Vlaanderen, de commissie milieu en welzijn, een overlegcommissie over de missie en visie van de stad en om af de ronden zaterdag een hele dag politieke raad van Groen in Brussel.

Natuurlijk moeten die vergaderingen wel voorbereid worden (er zijn steeds de nodige agenda’s en documenten door te nemen), en heb ik nog een lijstje van een aantal ideeën en vragen van burgers en organisaties die ik wil opvolgen. Het begint me stilaan duidelijk te worden wat er allemaal komt kijken bij een lokaal mandaat. In die zin is de reeks ‘met man en macht’ niet helemaal waarheidsgetrouw, in plaats van het vergaderen zijn ze vooral bezig met intriges op relationeel en politiek vlak. En daar heb ik nog niet veel van gemerkt hier in Gent. In Ranzegem rijden de politici wel allemaal in mooie auto’s, autodelen zoals de Groene schepenen zit er blijkbaar niet in.

Op de vergaderingen van de volgende dagen komen weer heel diverse punten aan bod. Bij aankoopdossiers probeer ik regelmatig eens tussen te komen om te wijzen op het belang van milieucriteria en ecologische alternatieven. Of ik dit vanavond ook zal doen bij de bespreking van de aankoop van ‘2 less lethal launcher wapens van het type FN 303 en 6000 patronen‘ voor de politie is wat anders. Het doel van het wapen is ‘het onmiddellijk stoppen van een agressor die de fysieke integriteit van zichzelf of een derde ernstig in gevaar dreigt te brengen zonder hem evenveel levensgevaarlijk te verwonden’. Persoonlijk heb ik niet zo voor wapens, maar ik kan me voorstellen dat zoiets in uitzonderlijke gevallen misschien nodig is. In het bestek staat onder andere dat ‘de lichtversterkingsbron moet bestaan uit standaard AA of AAA batterijen, geen speciale batterijmodellen’. Maar vanavond pleiten om herlaadbare batterijen gebruiken lijkt me wat overdreven.

De vele vergaderingen weerhouden me er echter niet van om elke dag – al is het maar tien minuutjes – bezig te zijn met de voorbereidingen van de parkeermoestuin. Dat wil zeggen, het zaaien van de plantjes die ik binnen enkele weken dan buiten in potten wil zetten. Altijd goed om met de voeten op de grond te blijven en te beseffen dat het kweken van kerstomaatjes sneller gaat dan het veranderen van het lokaal beleid.

winstmaximalisatie is rationeel?

Gisteren mocht ik ook mijn zegje doen op het debat rond ‘stadslandbouw’ georganiseerd door Stujardin, een initiatief van Gentse studenten om iets te gaan doen rond lokale voedselproductie. Naast een aantal debatten start de groep ook met een studentenmoestuin van 100 vierkante meter.

Het eerste deel van het debat ging over de mogelijke functies van voedselproductie in de stad. Daar kwamen achtereenvolgens aan bod; de ‘educatieve functie’, om mensen terug te verbinden met het voedsel dat ze eten en zo meer respect te genereren voor voedsel en voor het ritme van de natuur. Daarnaast kan het werken in een moestuin zeker een ‘recreatieve functie’ hebben en zelfs een ‘sociale functie’ als buurtbewoners samen stukjes grond gaan bewerken. In kader van de aanpassing aan klimaatverandering en met name mogelijke hitteperiodes kan meer groen in de stad ook zorgen voor verkoeling, de ‘adaptatie functie’ dus. Over de ‘economische functie’ was wat minder eensgezindheid. Iedereen beseft dat het niet mogelijk is een volledige stad te voeden op het grondgebied van de stad zelf, maar wellicht moet het toch kunnen om enkele procenten van de eigen noden te produceren. Met high-tech oplossingen als voedseltorens, hydrocultuur en aquaponics (hierbij wordt vis en groenten gekweekt in een gesloten systeem) wellicht nog wat meer. Voor het verhogen van ‘biodiversiteit’ in de stad kan voedselproductie tevens een positieve bijdrage leveren. Verder heeft lokale productie ook een ‘duurzame functie’ als via stadslandbouw er een vermindering is van de voedselkilometers, de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en het verminderen van de milieudruk die het gevolg is van ons huidig voedselsysteem. Tenslotte bleek ook dat stadslandbouw een ‘politieke functie’ kan hebben. Dit door te produceren buiten het dominante commercieel systeem, door zelf voedsel te telen en te verwerken, door voedselproductie terug uit het kapitalistisch model te halen.

Wat dat laatste betreft had ik toch een meningsverschil met Xavier Gellynck, een landbouwecononoom van de UGent. Hij vond dat een aantal mensen rond te tafel te veel vanuit emoties reageerden en stelde dat ons huidig voedselsysteem toch een erg efficiënt en rationeel systeem is waardoor het lukt onze bevolking ruimschoots te voeden. Toen ik vroeg om uit te leggen wat er rationeel is aan een systeem waar een derde van het voedsel wordt weggegooid, waar bijna een miljard mensen te weinig eten hebben en 1,2 miljard last heeft van obesitas, waar ontbossing en methaanproductie nefaste gevolgen hebben voor het klimaat en waar watervoorraden en bodem onherstelbare schade oplopen door de grootschalige productiemethodes was het antwoord dat het inderdaad logisch en rationeel is vanuit het oogpunt van winstmaximalisatie. En dit is nu eenmaal het leidend principe in onze wereld.

Een eerlijk antwoord in elk geval, wat impliceert dat zolang winstmaximalisatie als rationeel wordt gezien al de rest moet wijken. Ik hoop dus dat de studenten in de zaal begrepen hebben dat het over veel meer gaat dan tomaten kweken in pet-flessen. Het gaat uiteindelijk om het in vraag stellen van een verwoestend voedselsysteem en het lokaal opbouwen van alternatieven. Voedsel kan dus een belangrijke rol spelen in de noodzakelijke transitie. De keuze voor wat je eet is dus meer een meer een politieke daad.