andere manieren gezocht

Het ideetje van de GAS-beloning lokt wel wat discussie uit, of bijvoorbeeld de overheid een rol moet spelen bij het opvoeden van de mensen. Natuurlijk blijft het een basistaak van ouders om kinderen waarden mee te geven, maar je kan niet ontkennen dat de overheid nu al een belangrijke rol speelt door de organisatie van het onderwijs. En natuurlijk zijn ook alle vormen van boetes manieren om ongewenst gedrag te doen uitdoven, dus een groot verschil met beloningen is er misschien niet.

Wat ik wel geloof is dat we op zoek moeten gaan naar andere manieren om problemen aan te pakken. Zo ben ik ook voorstander van het experiment in Gent om in een parkje eens een tijdje het afval niet op te ruimen. Hier stellen ook nogal wat mensen dat dit  niet zal werken omdat ‘afval afval aantrekt’ of omdat dit parkje een ‘magneet zal worden voor nog meer afval’. En wellicht zijn die beweringen wel gebaseerd op een realiteit, maar dit wil niet zeggen dat er geen andere realiteit zou kunnen zijn. Want het is duidelijk dat de traditionele aanpak zoals dagelijks opruimen, meer afvalkorven en boetes ook niet helpen.  Als we de dingen blijven doen zoals we ze altijd hebben gedaan dan zullen we de resultaten krijgen die we altijd gekregen hebben. Wie weet gaan mensen door geconfronteerd te worden met hun eigen gedrag daar eens over nadenken.

Daarom denk ik dat we de volgende jaren nog meer onze kijk op de dingen zullen moeten opentrekken en ruimte maken voor ideeën die op het eerste gezicht controversieel zijn. Allicht zal zo’n experiment regelmatig mislukken, maar als we daar dan iets uit leren zetten we een stap vooruit.

Als het gaat over opvoeden kunnen we ook hier de vraag stellen of er andere manieren mogelijk zijn. Daarom nog enkele recente links. Zo is er de vzw MamAditi. Dit is een vzw die natuurlijk opvoeden promoot. Jonge moeders die vaak eenzaam zijn in hun manier van opvoeden vinden elkaar dankzij deze vzw. Zij wisselen ervaringen uit omtrent onderwerpen die in onze maatschappij nog steeds een beetje taboe zijn: langvoeden, rapley-methode, draagdoeken, samen slapen, ecologisch luieren,…
Een andere organisatie is La Leche League. Dit is een organisatie die vrouwen begeleidt bij borstvoeding. Vaak kan een borstvoedingsstart zeer moeilijk verlopen en in onze maatschappij  wordt een jonge moeder in die situatie snel verleid door de overstap naar kunstvoeding, door het gebrek aan correcte informatie.

Hoe Griet en Stefan en hun kinderen proberen in hun dagelijks leven de omslag te maken kan je lezen op hun blog. Kortom zoeken en proberen lijkt me gezonder dan vasthouden aan methodes die toch niet werken.

van de hak op de tak

Zo, de eerste 25 mensen die me willen helpen met de Low Impact campagne hebben zich aangemeld. Waarvoor dank natuurlijk, en dat er nog vele mogen volgen. Een goed gevuld weekend met straks een actie op het Sint-Baafs plein om aandacht te vragen voor een kindvriendelijk beleid. Vandaag is er ook de nationale Veggie BBQ-dag,  maar die stel ik zelf uit naar 21 juli, in de hoop dat er dan zon is natuurlijk. Morgen doe ik natuurlijk mee met de Big Jump in Gent, waar ook de Fietske Pies zal worden ingezet om voor extra animatie te zorgen.

Over water gesproken, de regenwatertonnen zijn ondertussen weer gevuld, en gisteren hoorde ik op de redactie.be nog een brandweerman vertellen dat het neerslagpatroon de laatste jaren flink is veranderd en we meer en meer extreme neerslag mogen verwachten. De brave man vergat iets te zeggen over de oorzaak van die verandering, namelijk de klimaatverandering. Wat dat betreft zijn de media in de V.S. nog een heel stuk erger,  daar hebben ze te maken met uitzonderlijke droogtes en bosbranden maar de media weigeren een verband te leggen met global warming. Slechts in 3% van alle berichten over de bosbranden wordt een mogelijke link gelegd met klimaatverandering.

En op de site van Het Belang van Limburg las ik nog een vreemd bericht. Meer en meer mensen gebruiken fysiek geweld tegen vuilnisophalers die niet goed gesorteerd afval niet willen meenemen. Tja, na verkeersagressie nu dus ook afvalagressie. Toch weinig hoopgevend als burgers nu al agressief worden als ze gewezen worden op hun verantwoordelijkheid. Want ze de volgende jaren onvermijdelijk nog veel meer op hun verantwoordelijkheden gewezen moeten worden…

Om af te ronden toch een positief bericht. Ik ben officieel geen BV.  In de weekendkrant staat namelijk een artikel over de vele BV’s die de kieslijsten vullen. Tot mijn grote opluchting ben ik niet opgenomen in het lijstje, want ik voel me toch niet echt op mijn gemak in een clubje waar mensen als Phaedra Hoste en Carl Huybrecht bij horen.  Wat ik probeer te zijn is een Bewuste Vlaming. Er zijn er steeds meer, ze komen niet in Dag Allemaal maar spelen een steeds belangrijker rol.

het woord aan Eef

Vandaag ben ik de hele dag in Dranouter ter voorbereiding van een ecologisch zomerfestival. Maar ik geef graag het woord aan Eef, die me volgende enthousiaste mail stuurde:

Let’s do it, Belgium!

Wat gebeurt er als een groepje enthousiastelingen het plan opvat om het hele grondgebied op te ruimen in één dag…?
Dan gebeuren magische dingen…zoals met iedereen die een gewaagde eerste stap zet en het geluk heeft dan te mogen ondervinden dat de wereld open gaat en de opportuniteiten zich aandienen, de kansen, de uitdagingen om mee een verschil te mogen maken in het grote geheel.

Ik ben zelf op 1 september 2011 begonnen met zwerfvuil ruimen. Ik noem mijn één-vrouws actie : vreedzaam protest tegen zwerfvuil. Gewapend met een grijpstok en een gepimpte afvalcontainer trek ik de straat op om zwerfvuil te ruimen. Ik had nooit maar dan ook nooit kunnen denken dat deze bescheiden actie zo’n kettingreactie in gang zou zetten… Ik organiseer intussen ook heel lokaal kleine opruimacties met sympathisanten om de mentale barrière langzaam te proberen doorbreken van :” de troep van een ander raak ik niet aan” … en blijft dus liggen. Langzaam groeide dit vreedzaam protest uit tot meer en meer bezieling… en dan is er plots geen weg meer terug ) Als de bal al mega hard aan het rollen is, snap je maar ineens dat je middenin de omwenteling zit

Intussen ben ik nationaal team coördinator van een stel wereldverbeterende enthousiasmo’s en gaan we in navolging van het prachtige initiatief let’s do it! world dat ontstond in 2008 in Estland dit jaar op één dag België opruimen met zoveel mogelijk helpende handen en dit op zaterdag 22 september. Alle info op www.letsdoitbelgium.org en www.facebook.com/letsdoitbelgium

Dit is het filmpje van de oorspronkelijke actie in Estland.  Het concept was zo briljant in zijn eenvoud dat het intussen de wereld rond gaat en in 2012 nemen maar liefst 94 landen (!) deel in de periode tussen 24 maart en eind september. In België is het mijn team collega Jef geweest die keek op de lijst deelnemende landen en verbaasd constateerde : “huh? België staat er niet bij!” en zo ging het spreekwoordelijke dubbeltje rollen. De wereld is aan dappere, moedige zielen met een neiging tot zelfoverschattend idealisme Het mooie is dat het aanstekelijk werkt )

Dus let’s do it! Belgium was geboren. Wij zijn een a-politieke vrijwilligersbeweging. Wij zijn geen officiële of erkende organisatie of zo. Wij werken onder de vleugels van let’s do it! world die alle mogelijke ondersteuning geven. De invulling van hoe het hier gaat gebeuren dat moeten we natuurlijk nog van scratch opbouwen. Daar zijn we intussen een aantal maanden mee bezig met een nationaal coordinatieteam van 9 personen die de landelijke taken onder zich hebben verdeeld.

Bovendien vormen we een sterk west-europees collectief met Frankrijk die op dezelfde dag opruimt (22/9) en Duitsland en Nederland die opruimen op 21/9. Dus deze synergieën versterken nog de drive…

Als dit geen goede reden is om alvast 22 september in je agenda te zetten. Trouwens in je agenda staat op 22 of 23 september ook al ‘Sing for the Climate’ een grote actie rond het klimaat. Dit valt trouwens prima te combineren, eerst opruimen en dan zingen.

weg met wegwerp

De kwestie van het zwerfafval en sluikstorten blijft actueel, zo zijn de stadsparken en recreatiedomeinen de voorbije dagen overspoeld door massa’s bezoekers die meestal ook weer massa’s afval achterlaten.  Zo klaagt de beheerder van de Blaarmeersen  terecht over het gebrek aan burgerzin. Het blijkt trouwens zo te zijn dat hoe groter het evenement (en dus hoe anoniemer de bezoeker zich voelt) hoe groter de kans dat mensen hun afval gewoon op de grond gooien. Zelfs al zijn er voldoende vuilnisbakken vlakbij.

Dit aanpakken via boetes of via werkstraffen (een park opruimen bijvoorbeeld) is op zo’n evenementen moeilijk haalbaar en als je ziet waar er overal afval te vinden is zou dit een gigantische inzet van parkwachters en of politie vergen. Het doen via preventie lijkt een andere piste. Stel dat er statiegeld zou gegeven worden op blikjes en pet-flessen, om nu maar twee van de meest voorkomende recipiënten te noemen. En dan gaat het niet over 10 cent ofzo, maar bijvoorbeeld een halve euro. Dan worden die producten al een pak duurder, wat op zich geen slechte zaak is. Stel dat je op redelijk wat plaatsen automaten hebt waar je deze recipiënten kan inwisselen voor geld (zoals ik die o.a. in Zweden heb gezien). Zelfs al zijn er mensen die rijk genoeg zijn om hun blikjes nog steeds weg te gooien, wellicht heb je dan anderen (kinderen) die een extra cent wel kunnen gebruiken en verzamelaars worden van dit leeggoed.

Dit zou misschien wel kunnen werken voor een aantal gevallen, maar het probleem zit ook dieper. Het heeft te maken met waarden en met mentaliteit Zo vinden de meeste rokers het normaal om hun sigarettenpeuk gewoon op de grond te gooien, op straat, op het perron of in het gras. Een grondige verandering van cultuur is natuurlijk niet evident, en zal er wellicht niet komen door campagnes en filmpjes (hoe goed ook bedoeld). Wellicht komt het respect voor de natuur er pas als we de rekening gepresenteerd krijgen voor alles wat nu fout loopt. Als het dan maar niet te laat is.

1 mei actie

Dag van de arbeid, dag van de actie. Een oproep van Andreas:

In Kampenhout, het hart van de (witloof)streek, willen de gebroeders De Coninck, eigenaars van een afvalverwerkingsbedrijf, een verbrandingsoven voor afval zetten. Deze oven zal voornamelijk draaien op buitenlands afval (aangezien er in Vlaanderen reeds ruim voldoende verbrandingscapactiteit is) en komt ten midden van een zeer dichtbevolkt gebied, met enkele lagere en een grote middelbare school in de directe buurt. Dit heeft natuurlijk zeer negatieve gevolgen voor zowel het milieu, als de leefomgeving, de economie en de zeer nefaste gevolgen van de gassen voor de mensen uit de ruime omgeving!

Gelukkig laten wij, de burgers, dat niet zomaar gebeuren en ondernemen actie tegen deze plannen. Al snel werd de vzw Stop de Oven opgericht, die er alles aan probeert te doen om dit plan definitief in de vuilbak te krijgen. Via allerlei juridische wegen zijn we er op die manier toch al in geslaagd om de bouwplannen al 4 jaar tegen te houden. Maar dan kwam de dag dat de bouwaanvraag toch ingediend werd, hierna volgde een openbaar onderzoek waarin de burger zijn mening kon laten horen. Samen zijn we er in geslaagd om ruim 13.708 (!) bezwaarschriften te verzamelen tegen de bouw van de oven. Hiermee werd dus een sterk signaal gegeven naar de Vlaamse regering, die uiteindelijk zal moeten beslissen over de bouwaanvraag.

Maar helaas vond men een achterpoortje: Recover Energy (de firma van de broers) besloot om hun eerste bouwaanvraag in te trekken en een nieuwe, lichtjes aangepaste versie opnieuw in te dienen. Gevolg: alle 13.708 bezwaarschriften voor de eerste versie waren niet meer van toepassing en konden dus in de vuilbak gegooid worden. Een nieuw openbaar onderzoek is nu bezig en uiteraard willen we nu nog meer bezwaarschriften verzamelen dan de eerste keer. Daarvoor hebben we de hulp nodig van zo veel mogelijk mensen die hun handtekening willen zetten onder één of meerdere bezwaarschriften.

Iedereen die 18 is kan een bezwaarschrift ondertekenen en indienen.  Het is zeer eenvoudig: ga http://mijnbezwaarschrift.be/ en vul naam en adres in, druk het bestand af en plaats je handtekening onderaan. Vervolgens hoeft u het alleen nog maar in te dienen zodat het op tijd bij het gemeentehuis van Kampenhout aankomt. Er resten nog slechts 2O dagen dus het moet snel gebeuren. Op de website staan ook diverse inzamelpunten voor de bezwaarschriften.

Extra info en uitleg over het project en de bezwaarschriften kan u vinden op http://www.stopdeoven.be/ en http://mijnbezwaarschrift.be/vragen/. Al doe je voor de rest van deze feestdag niks, deze kleine actie lijkt me toch het minste.

opgeruimd staat netjes

Volgend weekend zal er weer op heel wat plaatsen  flink gepoetst worden. Onder andere in Gent is er de jaarlijkse actie waar burgers en verenigingen gestimuleerd worden om samen een stukje van de buurt op te ruimen. Een goede zaak, niet enkel omdat er dan een hoop afval verdwijnt, maar ook omdat het samen poetsen het buurtgevoel versterkt. In Gent zullen tientallen groepen in de weer zijn, en ik doe mee met de groep van de Rozebroeken.

Dit jaar is er voor het eerst een vergelijkbare actie van… de supermarkten. Jawel met de flashy naam ‘What’s up? Clean up!‘  willen ze tijdens hetzelfde weekend ook groepjes laten poetsen. Je zou kunnen zeggen dat dit een goede zaak is, maar het is toch een beetje vreemd dat net die winkels die het meest overbodige verpakking in roulatie brengen dan aan hun klanten vragen om dit op te ruimen. Wie deelneemt aan de actie krijgt meteen aankoop bonnen waarmee dan opnieuw oververpakte producten kunnen worden gekocht.

Het is een beetje zoals de autoconstructeurs die vragen om niet te hard te rijden (maar die wel auto’s blijven maken die 220 per uur halen), of de brouwers die vragen om te drinken met verstand (en tegelijk maar hopen dat zoveel mogelijk jongeren starten met drinken). Vandaar dat ik altijd een beetje sceptisch ben als de veroorzakers van problemen zich gaan opwerpen als degene die de oplossing aanbieden.

Als supermarkten echt begaan zijn over de hoeveelheid afval dan zijn er wel andere mogelijkheden. Ze zouden hun leveranciers kunnen verplichten om het aantal verpakkingen te beperken, of  en de tendens van de steeds kleinere porties aan banden te leggen.  Er zijn er nog redelijk winkels die toch de mogelijkheid van wegwerpzakjes aanbieden. Ze zouden bijvoorbeeld kunnen kiezen om meer producten in bulk aan te bieden.  Op een aantal plaatsen kan je groenten en fruit zelf wegen, dit is mogelijk voor veel mogelijk producten, denk maar aan noten, rijst of pasta. Dan kan je werken met papieren zakjes of misschien de klanten zelf hun recipiënten laten meebrengen. Waarom voorzien ze manieren waar mensen hun lege verpakking met bvb vloeibaar wasmiddel kunnen opvullen (zoals in sommige biowinkels)? Of ze zouden gewoon kunnen kiezen om een hoop nutteloze producten gewoon niet meer te verkopen.

Kortom, het is een beetje te gemakkelijk om de burgers aankoopbonnen aan te bieden en de oorzaak van het probleem met rust te laten. Geef mij dus maar de poetsacties van de wijken en buren. Daar krijg  je geen aankoopbonnen voor, maar wel de voldoening van samen iets positief te doen voor de buurt.

positieve actie

Gisteren kon ik het even niet laten om aan te bellen bij een buurman met een briefje aan zijn raam: ‘te koop, GSM, 2 maand oud’. Toen bleek dat de GSM (eigenlijk een blackberry) 150 euro moest kosten was ik snel terug thuis. Ik  heb trouwens al van enkele mensen een aanbod gekregen om een oud toestel over te nemen. Maar voorlopig blijf ik het zonder doen. Ik denk soms dat ik al heel belangrijke telefoontjes heb gemist, maar aangezien ik het niet weet is dat toch niet zo erg.  Soms denk ik dat het voor de kinderen wel belangrijk is dat ze me kunnen bereiken, maar ja toen ik kind was waren er ook geen gsm’s natuurlijk. Ik hou jullie op de hoogte van mijn overpeinzingen over bereikbaarheid.

Vandaag een paar mooie filmpjes; het eerste een heel originele actie rond afval (in Canada)

En dit, de trailer van een film rond geluk en economie:

En als toetje een bijzonder muziekstukje van het koor waar Marieke in zingt. (doet me ook denken aan de mooie film: As it is in Heaven, die ik gisteren met de kinderen heb bekeken)

goede punten?

In de Metro staat vandaag een uitgebreid artikel over het recyclage- en sorteer beleid van de Belgen. Zo blijkt dat een gemiddelde Belg per jaar verantwoordelijk is voor 4,5 ton afval. Jawel dat is 4 500 kilogram ofte 12,3 kilogram per persoon per dag. (deze keer maak ik geen rekenfout denk ik). Dit is een pak minder dan het Europees gemiddelde van 5 800 kilogram en dus wordt er met trots op gewezen hoe goed we het wel doen.

Uit het artikel kan ik niet goed opmaken hoe de berekening is gemaakt. Want er zijn verschillende soorten afval. Je hebt het huishoudelijk afval, datgene wat we voor de deur zetten of naar het containerpark brengen. In totaal ongeveer 550 kilogram per persoon per jaar.

Er is al het afval dat in ons land geproduceerd wordt in landbouw, industrie, bedrijven enzovoort. Het zou wel eens kunnen dat het over dit afval gaat. Alle in ons land geproduceerde afval gedeeld door bijna 11 miljoen Belgen.

Maar er is nog veel meer afval, namelijk het verborgen afval. Naar schatting zou een Europeaan op die manier jaarlijks ongeveer 50 ton aan middelen consumeren. Als consument krijg je slechts een klein gedeelte ook echt in handen onder de vorm van producten. Zo brengt de productie van 1 kg bruikbaar aluminium naar schatting 5 kg afval voort. Een tandenborstel is goed voor  1,5 kg verborgen afval Voor een gsm is dat 75 kg en een computer ‘weegt’ maar liefst anderhalve ton! En dat is afval dat niet in de statistieken wordt opgenomen en waar we hier geen last van hebben.

Het blijft achter in landen met veel minder strenge milieuregels. Een hoge borst opzetten over onze afvalcijfers is in die context toch een beetje misleidend. Hoe goed we ook sorteren en recycleren, de basisboodschap zou moeten zijn minder consumeren…

Hoog tijd dus om een stap verder te gaan dan sorteren en ook stil te staan bij onze afvalproductie… maar hoe begin je aan zoiets? Op deze pagina helpen we je op de goede weg!

voedsel is afval

Sinds het boek van Braungart is de term ‘afval is voedsel’ algemeen ingeburgerd geraakt. Maar wat blijkt nu uit recente cijfers: voedsel is meer en meer afval.

Op de site Taste the Waste kan je een paar schokkende cijfers lezen over voedselverspilling. Zo wordt in Nederland voor 2,4 miljard euro aan voedsel weggegooid. In ons land moet het over ongeveer 1,75 miljard gaan voortgaande op de cijfers van Oivo. Zij melden dat 15 kg voedsel per inwoner en per jaar verspild wordt. Tijdens de feestperiode, en specifiek ter gelegenheid van Nieuwjaar, wordt 13% van de voorziene voedingsproducten weggegooid: dat is het dubbele van wat op de andere dagen in de vuilnisbak belandt.

Het gaat meestal om voedsel dat te veel is gekocht en zodoende de versheidsdatum overschrijdt. In de vuilnisbak ermee dus, terwijl het in veel gevallen nog wel eetbaar zal zijn. Als je beseft dat er om 1 calorie voedsel te produceren er ongeveer 10 calorieën fossiele energie nodig is, wordt duidelijk over welke verspilling het gaat. En dat terwijl pakweg een miljard mensen niet genoeg te eten hebben.

En we kunnen natuurlijk wel met de vinger wijzen naar de supermarkten, en naar de reglementering van de overheid enzo, maar dit is een probleem dat we zelf in grote mate in de hand hebben. Verstandig en met de juiste maat kopen is de beste remedie.  Wie nog twijfelt: bekijk dit filmpje maar eens.

afval oproep

Gezocht: iemand met heel weinig restafval. Dit voor een Exqi TV programma maken rond ecologie, in de meest ruime zin van het woord. Het gaat over bouwen, verbouwen, tuinieren, leven, eten, lifestyle….alles wat je maar kan bedenken.

In een filmpje in de eerste aflevering zal het gaan over verpakking. De redactie is dus op zoek naar iemand die zo weinig mogelijk restafval heeft. (de vraag is nogal dringend want ze filmen reeds op vrijdag 5 februari).

Wie zijn kans op eeuwige roem wil vastgrijpen kan vanaf nu mailen naar “Ragnax@telenet.be“