leve het Bart Verhaeghe bos in Machelen

De dingen zijn niet altijd wat ze zijn. Zo was er gisteren ‘goed’ nieuws omdat de Vlamingen voor het eerste meer benzinewagens kopen dan dieselwagens. Goed nieuws zegt Joke Schauvliege want ‘fijn stof is in Vlaanderen een groter probleem dan CO2′. Als ik dit laatste even mag herinterpreteren: ‘het is ok om iets te doen aan een probleem waar wij zelf last van hebben zelfs al zorgt dit voor andere problemen waardoor mensen in het arme Zuiden worden getroffen’.

Maar er is nog iets, uit de ‘positieve’ cijfers blijkt dat dit jaar in Vlaanderen 50,3 % benzinewagens zijn gekocht en 49,6% dieselwagens. Wat wil dit zeggen: dat er 0,1% wagens zijn gekocht die ofwel elektrisch zijn ofwel op LPG of LNG rijden. Minstens 99,9%  blijft gebruik maken van verbrandingsmotoren met vervuilende en eindige fossiele brandstoffen. De reeds zo vaak voorspelde doorbraak van de elektrische wagens blijft helemaal uit. De nieuwe technologie die dé oplossing moet bieden slaat niet aan – waarbij het ondertussen zelfs twijfelachtig is die technologie veel milieuwinst levert. Kortom, Joke is blij met een dooie mus.

En dan is er de Uplace kwestie. Voor mij is het goed nieuws dat de Raad van Staten de milieuvergunning schorst, maar anderzijds is het dan weer slechts nieuws om te horen hoe alle Vlaamse excellenties dit waanproject blijven verdedigen en bereid zijn zich in alle bochten te wringen om Verhaeghe ter wille te zijn (en schadevergoedingen te vermijden). Toch denk ik dat elk vertraging van dit project een goede zaak is, want het zou wel eens kunnen dat tegen 2016 de meesten mensen wel andere dingen te doen hebben dan naar een ‘belevingswinkel’ te rijden. Dan kan het megacomplex misschien gebruikt worden als opvangcentrum voor klimaatvluchtelingen.

Het is wel aandoenlijk te zien hoeveel daadkracht er plots is bij Crevits en Schauvliege om de investeerders van Uplace ter wille te zijn en Vlaams geld te investeren in de bereikbaarheid van een ordinair winkelcentrum – waar op andere openbaar vervoer projecten beknibbeld wordt. Minder daadkracht is er dan weer als het gaat over het nakomen van de beloftes over bosbehoud.  De pas gepubliceerde bosbarometer van Bosplus spreekt boekdelen. De vele beloftes rond bosbehoud en boscompensatie worden al jaren flagrant met de voeten getreden;  Er is vandaag een achterstand van maar liefst 9.533 hectare effectief te planten bos. Zelden werd een doelstelling met zoveel brio gemist.

Daarom heb ik een voorstel om beide kwesties aan te pakken. Als we nu eens van het terrein van UPlace een bos maken, dan hebben we alvast 11 hectaren meer bos, en komt er een groene long die de hele regio ten goede kan komen. De automobilisten op de viaduct van Vilvoorde kunnen tot rust komen bij het zicht op het nieuwe bos en de heer Verhaeghe mag elke dag komen wandelen tussen zijn bomen.  Omdat de heer Verhaeghe dan misschien wel wat centen misloopt – maar een veel fijnere mens zal worden door zijn dagelijkse boswandeling – noemen we dit bos met plezier het Bart Verhaeghe bos.

leve de jonkies

Een vraag voor iedereen: hoelang is het geleden dat je nog eens met je handen in de volle grond hebt gewoeld?  Ik vroeg het me gisteren af toen ik in Dikkelvenne (Gavere) met mijn handen in de aarde zat tijdens de boomplantactie. Nog maar eens een verhaal een gewone milieuheld. Kurt is garagist, maar ook erg begaan met hernieuwbare energie en elektrische auto’s. Hij was al een tijdje op zoek naar een stukje grond om te bebossen. Na lang zoeken krijgt hij de kans om 2 hectaren grond aan te kopen. Hij maak afspraken met de Vereniging voor bos in Vlaanderen en met de actie 10:10 van de universiteit Gent.

En gisteren was het zover, ongeveer 2500 boompjes zijn er aangeplant met een groep van ruim 50 studenten. Beuken, eiken, berken en ook een haag van struiken er rond. Het was een prettige bedoening, met veel plezier, gesprekjes, water, koffie, thee en een berg chocolade koeken (je zou je gaan afvragen of ze erom doen). Maar ik had meer dan genoeg voldoening aan het planten zelf zodat ik de behoefte aan suikergoed zonder grote problemen kon onderdrukken. Wie dat wou kon ook een wens aan een boompje hangen die dan samen met de boom groot kan worden.

Ik heb trouwens weer van alles geleerd. Van de 2500 boompjes die we nu op deze hectare in de grond hebben gestopt zullen zo’n vijfhonderd uiteindelijk een bos vormen. Vooreerst is er de natuurlijke selectie die maakt dat niet alle boom zullen doorgroeien. Na een jaar of zeven wordt het bos voor de eerste keer uitgedund, waarbij de zwakkere exemplaren verdwijnen. Nog eens zeven jaar later komt er een tweede uitdunning en dan kunnen we min of meer van een volwaardig bos spreken. Het mag duidelijk zijn, bomen planten is bij uitstek een uiting van lange termijn denken. (bomen omhakken is dus het omgekeerde). Voor wie zelf nog een bos wil planten nog een tip, doe het nooit als er oostenwind is!

Dus opnieuw een mooie en vruchtbare dag om nog lang te houden. Met ‘s morgens de milieuheld van 82 jaar en in de namiddag de hele bende enthousiaste  jongeren. Om van de avond nog maar te zwijgen.

nog twee boompjes erbij

Op Eco-pop heb ik toch gezondigd tegen mijn eigen principe om niks nieuw te kopen. Voor het eerst sinds lang heb ik nog een nieuw kledingstuk gekocht: een T-shirt van VBV.  Deze T-shirts zijn niet alleen mooi, maar ook nog eens van biologisch katoen en vooral, met de opbrengst gaat de Vereniging voor Bos in Vlaanderen twee bomen planten. Deze bomen horen dan bij de 1 miljoen bomen die ze er in Vlaanderen bij willen.

Dat er meer bomen en bossen nodig zijn is wel duidelijk. Bossen zijn van levensbelang voor de biodiversiteit, voor het vruchtbaar houden van grond en spelen een belangrijke rol in het opnemen van CO2 uit de lucht. Ondanks de vele mooie beleidsverklaringen en plannen is Vlaanderen een land waar meer bos verdwijnt dan er bij komt!  De Vlaamse regering heeft zich voorgenomen om 796 hectaren per jaar extra aan te leggen, in 2008 is dit niet gehaald, in tegendeel er zijn nog eens 156 hectaren gekapt…  Wat we zelf doen, doen we beter kraaien onze politici in koor, maar als het over bossen gaat klopt dit toch niet.

Trouwens het gaat niet enkel over bossen in Vlaanderen, maar ook in de tropische zone’s is het behoud van bos zeer belangrijk.  In een artikel op de site van Mo* kan je lezen dat op dit ogenblik 17 tot 18% van het Amazone woud is verdwenen. Eenmaal we de 20% voorbij zijn dan zou het wel eens heel snel kunnen gaan met de aftakeling van het grootste regenwoud waarover we beschikken. Dan wordt er minder regen aangemaakt, komen er meer bosbranden en gaan we in de richting van een woestijn… Dus mensen kopen en planten maar die bomen!

nu ook boseigenaar

Voila, sinds vandaag kan ik me ook boseigenaar noemen. Niet dat het me financieel zo voor de wind gaat, maar voor 50 euro heb ik net een stukje van het Lappersfortbos gekocht. Het gaat om 1 vierkante meter, met alle begroeiing die erop staat. Het verhaal van het Lappersfortbos is wellicht voldoende bekend. Een stuk bos dat de Vlaamse regering wil gebruiken om industrieterreinen te creeëren en de jarenlange strijd van een flinke groep activisten.

Om het bos te redden is er nog een stuk van zo’n 3,2 hectaren. De Vlaamse regering ziet het echter niet zitten om daarvoor 1,5 miljoen te betalen aan de huidige eigenaar (GDF Suez). Dus gaan de mensen van het Lappersfordbos zelf aan de slag. Er worden 32000 mensen gezocht die minstens 1 vierkante meter willen aankopen. 32 000 mensen is natuurlijk heel veel, maar 50 euro is misschien niet zo veel. Dus doe zoals ik en stort vandaag nog 50 euro per vierkante meter met bomen op het rekeningnummer KBC 738-008-1184-17,  voor internationale stortingen Iban: BE 61-7380-0811-8417 Bicc: Kredebb.  Mocht de verkoop niet doorgaan dan zal het gestorte bedrag geïnvesteerd worden in andere bossen in Vlaanderen.

Voor wie er alles wil van weten: hieronder nog het persbericht naar aanleiding van de verkoop:

Het Lappersfortbos is de locatie van de lancering van een revolutionaire nieuwe onderneming: Lappersforest Oxygen Factory (LOF). LOF zag het licht als een innovatief nieuw project dat het tekort schieten van de visie en doortastendheid van de Vlaamse regering in de verf zet in het redden van deze iconische 3,2 ha zonevreemd bos.

Het Lappersfortbos is hèt symbool voor de 10000 ha zonevreemd bos in Vlaanderen met bestemming beton. Om de planologische fouten bij het inkleuren van de gewestplannen in de jaren 70 nu recht te zetten is veel geld nodig. De eigenaar eist vergoed worden aan de prijzen van de huidige bestemming, waardoor het bedreigde stuk Lappersfortbos 1,5 miljoen kost. De huidige compensatieregeling werkt ook niet goed: er zijn planologisch geen zones aangeduid om aan compensatiebebossing te doen., terwijl het compensatiefonds wel gespekt is

De zuurstoffabriekindustrie (maw bosbehoud) staat op de agenda van de komende klimaattop in Kopenhagen in december. Oudere bossen zijn beter in het opslaan van koolstof dan nieuwe, en het laten staan van bossen wordt een speerpunt van de onderhandelingen, want hoewel er al mechanismes bestaan voor het aanplanten van compensatiebos zijn er tot op heden geen drijfveren om bos te laten staan. De VN willen dit rechtzetten door zowel regeringen als individuen te belonen voor het behouden van bos.

Al tientallen jaren wordt economen verweten dat ze niet kunnen tellen, omdat de kosten aan de maatschappij nooit verrekend werden. Recente samenwerking tussen wetenschap en economie heeft geleid tot een ‘valorisatie’ van ecosystemen en biodiversiteit. Economen die hier aan werken maken hun cijfers bekend midden 2010. Door prijskaartjes aan ecosystemen te hangen schatten ze dat ontbossing elk jaar 2 tot 5 biljoen kost, meer dan de huidige kredietcrisis.

De economische waarde van een ecosysteem wordt berekend ahv. de alternatieven die nodig zouden zijn om te compenseren voor het werk dat een bos doet, bv. de bouw van waterreservoirs. Economische functies die door bomen worden geleverd zijn oa. waterzuivering en –opslag, koolstofverwerking en zuurstofproductie, stof- en geluidsfilter, afbraak van radioactiviteit, voedsel- en geneesmiddelenproductie. De psychologische waarde van het bos, dat voor stressvermindering zorgt, zijn zelfs niet ingerekend.

In het geval van het Lappersfort tonen Nederlandse studies van meer dan 10 jaar oud dat de natuureconomische waarde van een vergelijkbaar bos ongeveer 1 miljoen euro per ha zou zijn. Recentere internationaal vermaarde studies (2002) schatten de waarde echter op 2 à 300 keer zoveel, over 20 jaar. Het bedreigde stuk zou dus 640 miljoen euro waard zijn. Dat betekent dat de vraagprijs van 1,5 miljoen een fractie (0,25%) is van de natuureconomische waarde.

De internationale markt in vrijwillig bosbehoud schept een bredere context voor investeringen. Buiten de VN om is er op privé-initiatief gebaseerde markt ontstaan van boskopers die de bomen willen laten staan. Deze opkomende markt was in 2007 $335 miljoen waard en in 2008 $705 miljoen. Investeerders zijn instituten en individuen, die handelen uit ethische overwegingen of in afwachting van het ontstaan van een enorme globale markt in ‘forest credits’ (boskredieten).

Maar nu serieus. Elk uur verdwijnen 1300 ha bos en 13 dieren- en plantensoorten wereldwijd. Op een koele 30 uur tijd zou al het zonevreemde bos in Vlaanderen weg zijn. Deze bossen zijn essentieel voor de koolstofvermindering, temperatuurstabilisatie en biodiversiteit. Een prijskaartje hangen aan leven is onmogelijk maar we hebben deze bomen nodig om te leven. Dus zijn we op zoek naar 32000 donaties, 50 euro per m². We moeten het zelf doen. Investeer in de toekomst, koop een aandeel in de Lappersforest Oxygen Factory.