water

Vandaag wereldwaterdag, het kan dus geen kwaad daar even bij stil te staan. Zo kan je heel veel leren over ons verborgen  watergebruik op de site van watervoetafdruk. We gebruiken veel meer water dan de 110 liter die gemiddeld per Belg van het leidingnet worden afgetapt. De kans is trouwens erg groot dat we de volgende jaren te maken zullen krijgen met internationale conflicten rond water.

En wie denkt dat we hier dit regenland safe zitten geef ik graag enkele citaten uit een artikel dat vandaag in de Tijd staat. Luc Bossyns (Aquafin) trekt aan de alarmbel. ‘Niemand zal het geloven, maar Vlaanderen is aan het uitdrogen. De sokkel onder West-Vlaanderen is bijvoorbeeld fors gedaald. Je heb er de diepvriesindustrie die veel water verbruikt, de textielsector die wast en spoelt. Daar moet een afradend effect komen van Vlaanderen.’ Het probleem is dat de watervoorzieningsbedrijven twee dingen moeten doen: ze moeten lange periodes van droogtes zien op te vangen terwijl de reserves slinken én ze moeten een oplossing vinden voor de enorme neerslagpieken. Die pieken stromen vandaag vooral weg omdat het systeem er niet op voorzien is ze op te vangen. Met alle overstromingsellende en kosten van dien. ‘De klimaatverandering is onze grootste uitdaging’, zegt Bossyns. ‘Er is minder regenwater, maar de buien in de zomer zijn veel intenser. Dat leidt tot meer overstromingen. Dit jaar hadden we in Geraardsbergen twee keer een bui van een kaliber dat normaal gezien maar één keer om de honderd jaar voorkomt.

We kunnen dus maar beter wennen aan het idee dat er misschien een dag komt dat water gerantsoeneerd zal worden.

28 april 2025: eten of zwemmen

Het is vandaag exact 6 weken geleden dat het geregend heeft in ons land. Daarmee ziet het er weer niet goed uit voor de landbouw. Granen, maïs of andere gewassen die begin maart zijn gepland zijn ondertussen afgestorven in de grond, en als het niet snel gaat regenen komen ook de latere oogsten in gevaar. De grondwaterspiegel is al enkele decennia erg laag zodat meer grondwater oppompen niet meer verantwoord is. De stand van de waterlopen is gevaarlijk gezakt, waardoor de binnenscheepvaart in de problemen komt. Al een geluk dat de Belgische kerncentrales ondertussen allen dicht zijn, want anders moesten ze nu toch sluiten wegens gebrek aan koelwater.

Het is niet de eerste keer dat we een dergelijk voorjaar meemaken. De overheid heeft daarom het noodwaterplan in werking gesteld. Dit houdt onder andere in dat het verboden is om auto’s te wassen en grasvelden te besproeien. Waar de vorige jaren nog een uitzondering is gemaakt voor de voetbalvelden is het verbod nu algemeen.

Daarnaast wordt alle water dat zich in zwembaden bevindt ter beschikking gesteld van de landbouw. Op een bijzondere google maps pagina staan de zwembaden aangegeven waar de boeren met hun tankwagens water kunnen halen. De prioriteit is nu het verzekeren van de voedselvoorziening, en uiteraard is dit belangrijker dan het privilege van de enkele mensen die nog een eigen zwembad hebben.

Ik ben alvast blij dat ik mijn compost-toilet heb, want ook de aanvoer van leidingwater is gerantsoeneerd en de mensen die nog drinkwater gebruiken voor het toilet komen nu in de problemen.  Aangezien er al meer dan vijf jaar een extra taks is voor deze groep gaat het gelukkig over nog maximum 20% van de huishoudens.

Als ik Klaas vertel over de tijden dat er massaal water werd verspild en vervuild kijkt hij mij een beetje boos aan. “Opa toch“, zegt hij “je had wel een beetje meer water moeten overlaten voor ons hé“. Ik kan hem moeilijk ongelijk geven.

nostalgie

Beetje nostalgie hier vandaag. Ik heb net in de voortreffelijke Sint-Amandsbazar een tweedehands platenspeler op de kop getikt en ben nu aan het luisteren naar platen die ik wellicht al zo’n twintig jaar niet meer gehoord heb. Ik had de doos met platen bewaard, ondanks het feit dat bij de lancering van de CD men ons heeft wijsgemaakt dat platen helemaal zouden verdwijnen. Nog zo’n voorspelling die niet is uitgekomen.

Want als ik het juist voorheb zijn platen weer helemaal in en kan je weer overal platenspelers kopen. De muziek mét de krasjes klinkt toch anders dan bij de vlekkeloze uitvoeringen op CD. Een platenspeler is ook heel eenvoudige technologie in vergelijking met de lasertechniek die nodig is voor CD’s. Met de muziek komen meteen de beelden van de jonge jaren weer naar boven.

Ondertussen heb ik de eerste bos-aardbeitjes kunnen proeven en ziet de raamtuin er best goed uit. Alleen heb ik wat schrik van te veel zon, want tegen de avond zien een aantal van de plantjes er wat slonzig uit. Trouwens de warmte en droogte (alweer zo’n uitzonderlijk fenomeen) begint stilaan gevolgen te hebben. Positief is dat er erg veel hernieuwbare energie wordt opgewekt met zonnepanelen (en wind). Tegelijk zien we dat rivieren lager dan ooit staan, de toevoer van groenten is ontregeld (waardoor heel veel weggegooid moet worden), het risico’s op bosbranden en bermbranden toeneemt, het waterverbruik fors stijgt én om en of andere reden vinden vele mensen het dan nodig vinden om de auto naar zee te rijden.

Een paar warme en droge weken lijken niet zo erg, en ik kan ook genieten van lopen en fietsen in de zon. Toch zijn er tekenen dat dit soort uitzonderlijke omstandigheden steeds normaler worden en dat de risico’s op problemen toenemen. Dat mijn regentonnen bijna leeg zijn is nog niet zo erg, maar als dit nog een tijdje doorgaat (de zomer moet nog beginnen) dan zou het wel kunnen dat ons systeem dit niet meer kan opvangen. Misschien beter nog een beetje wachten om water uit te voeren naar Quatar…