duurzaam op papier

Gisteren was ik dus op de voorstelling van de film ‘duurzaam op papier’. De zaal zat afgeladen vol, wat in elk geval een opsteker was voor de makers, Leo en AnKatrien. De film gaat vooral over de praktijken van het papierbedrijf Veracel, die in Brazilië gigantische eucalyptus plantages aanleggen voor papierproductie. Dat dit niet altijd gunstige gevolgen heeft voor de lokale bevolking is een herkenbaar verhaal. Dat het papier uit die plantages echter het FSC label krijgt is behoorlijk verrassend. Blijkbaar gebeurt de controle van de criteria door een extern bedrijf niet zo grondig als wel zou moeten.

Uit het debat achteraf bleken verschillende zaken. Er is onenigheid over de te volgen strategie en over de vraag of plantages sowieso wel een FSC certificaat zouden mogen krijgen. Anderzijds zeggen de voorstanders is het wel een middel om de plantages die er toch zijn een stukje in de goede richting te duwen. Tijdens het debat was de verrassing groot toen plots bleek dat de PR dame van Verasel in de zaal zat. Deze dame komt ook in de film en beweert bij hoog en bij laag dat het bedrijf voldoet aan alle criteria, waarbij ze de woorden duurzaamheid en stakeholder overleg om de twee zinnen gebruikt.

Achteraf heb ik nog even met de mevrouw gepraat, ze bleek dus speciaal overgevlogen van Brazilië voor de filmvoorstelling in de Skoop in Gent. Naast de voetafdruk van zo’n retourtje zegt dit ook wel iets over de schrik van het bedrijf voor hun imago. Ze vond het belangrijk de aanklachten uit de film te ontkrachten. Ze zij daarbij steeds: ‘het is hun woord, of het mijne, geloof zelf wat je wil’.

Het deed me denken aan de vele verhalen die we al kennen, van de tabakslobby die de gezondheidsvoordelen van roken bepleiten, van de oliebedrijven die de gevolgen van hun exploitatie minimaliseren, van de MC Donaldsen die dure marketingsbureaus inschakelen om duidelijk te maken dat fast food deel kan zijn van gezonde voeding.

Bij zo’n gesprekken heb ik toch eerder de neiging om de lokale boeren of de kleine NGO’s te geloven dan de goed betaalde PR-mensen.

Eén thema kwam onvoldoende uit de verf. De oorzaak van de groei van deze productiebossen. De steeds groeiende vraag naar papier, vooral in de Westerse landen. België staat op de tweede plaats wat wereldwijde papierconsumptie betreft. 350 kilogram per persoon per JAAR (danku Lies). Dat is dus bijna elk dag 1 kilogram papier per persoon. Als dit niet drastisch naar beneden gaat zullen bedrijven als Veracel hun onduurzame praktijken verder zetten…

Brazilië voor beginners…

Vanavond wordt op Canvas de aflevering uitgezonden van Brazilië voor beginners waaraan ik mocht meedoen. Trouwe bloglezers herinneren zich wellicht wel de uitgebreide overpeinzingen over dit probleem in februari dit jaar. Het dilemma was toen duidelijk: neem ik het vliegtuig om de ecologische situatie in Brazilië te gaan bekijken en daarmee het Vlaamse publiek te sensibiliseren en help ik daarmee mijn eigen voetafdruk om zeep? Ik heb toen na behoorlijk wat twijfelen nee gezegd.

En daar heb ik absoluut geen spijt van. Sven Pichal heeft de plaats ingenomen en ik ben er zeker van dat hij dat erg goed heeft gedaan. Vandaag ging het op Peeters en Pichal over de illegale houtkap. En hier kan je al een klein stukje zien van de uitzending.  Dit is trouwens ook een goede gelegenheid om nog iets te zeggen over het FSC-hout. Een alternatief voor wie bewust wil kiezen voor hout afkomstig van duurzame bosbouw.

In het laatste nummer van MO* staat een behoorlijk kritisch artikel over de controle op het FSC label. Met name het feit dat ook enkele plantages – die helemaal niet duurzaam zijn- het label krijgen doet toch de wenkbrauwen fronsen. Via de link kan je het hele artikel lezen en de reactie van FSC. Let wel, laat ons het kind niet met het badwater weggooien; Als je dan toch hout – of papier – nodig hebt dan koop je nog steeds beter mét het FSC logo. Wat papier betreft blijft de boodschap natuurlijk vooral minder gebruiken, en zo veel mogelijk gerecycleerd papier. Dan is er veel minder houtpulp nodig. En laat ons ook eisen dat de voorwaarden voor FSC correct worden opgevolgd. Want als we beginnen twijfelen aan de logo’s rond duurzaamheid, dan zijn we ver van huis.

Ik ga vanavond niet thuis blijven om het programma te zien, dat zou ook niet veel zin hebben want ik heb geen TV. De kans is groot dat mijn moeder de reportage zal opnemen, en dan bekijk ik het achteraf wel eens…