groen lachen

Ik kan het niet laten een diepe zucht te slaken als ik de specialisten bezig hoor over hoe het gat in de begroting zou moeten worden dichtgemaakt. Deze morgen op radio 1 waren het Marc Leemans van het ACV en Karel van Eetvelt van Unizo die hierover hun licht lieten schijnen. Blijkbaar is iedereen het erover eens dat er iets moet gedaan worden aan de hoge loonkosten.  Dat wil natuurlijk zeggen dat de overheid dan wel een pak minder inkomsten binnenkrijgt, en de vraag waar dit geld vandaan moet komen wordt met minder eensgezindheid beantwoord. Want waar ze het allebei ook over eens zijn is dat ook de prijzen van energie niet mogen stijgen.

Dus, hoe ziet het plaatje er uit;  de grondstoffen worden schaarser, er zijn steeds meer mensen die steeds meer consumeren, de milieuschade neemt alsmaar toe en het gat in de begroting overtreft stilaan het gat in de ozonlaag. En wat zeggen de vakbondsmensen, de ondernemers en de politici? We willen vooral verder doen zoals we bezig zijn. Het is niet toelaatbaar dat belastingen zouden verhogen of dat de koopkracht zou afnemen. We moeten zo snel mogelijk de groei aanzwengelen en onze concurrentiekracht doen toenemen.

Hoe komt het dat we wereldwijd in de problemen zitten? Juist, door 60 jaar onafgebroken groei en concurrentie. Is er dan niemand die de simpele waarheid durft zeggen? Dat het onmogelijk is te blijven groeien op een eindige planeet? Dat we een grote democratische oefening moeten doen om na te denken over een manier van leven met meer kwaliteit en minder materiële verspilling? Een manier van leven met een rechtvaardiger verdeling van minder beschikbare middelen?

Einstein wist het al veel langer:  ‘je kan problemen niet oplossen met dezelfde denkwijze als die die het probleem heeft veroorzaakt’. Nog meer concurrentie zal enkel zorgen voor nog meer drop-outs, meer druk op mensen, milieu en hulpbronnen.  En tegelijk worden de echte prioriteiten uit het oog verloren. Alles wordt opgeofferd voor de korte termijn.

Dat sommige organisaties soms een beetje cynisch worden is dan ook te begrijpen. Het filmpje hieronder voelt ongemakkelijk aan, maar zit niet ver van de waarheid. Uiteindelijk lachen we door onze manier van leven dag in dag uit met de slachtoffers van onze levensstijl. (voor de duidelijkheid het is een geacteerd filmpje)

hoop in bange dagen

Straks ga ik naar Destelbergen om in kader van 11-11-11 mijn klimaatshow te brengen. Voor het tweede jaar op rij werkt 11-11-11 rond het klimaatthema.   Ik  hoop alvast dat deze campagne de nodige weerklank kent en de politieke wereld zich nu eindelijk eens ernstig over het thema zal buigen. Over een maand is er namelijk een volgende klimaattop, deze keer in Doha (Qatar). Het is tevens de laatste top die valt binnen de eerste verbintenisperiode van het Kyoto-periode.

Het voorlopig engagement van onze “wereldleiders’” (jaja, tussen aanhalingstekens) is dat ze in Doha zullen bekijken hoe een de Kyoto afspraken vanaf 2013 zullen lopen én hoe men dan komt tot een nieuw bindend akkoord vanaf 2015.  Waarmee dus alweer drie kostbare jaren verloren gaan. De hoop dat er in die tussentijdse periode stevige afspraken komen is klein als je hoort hoe Romney en Obama tegen elkaar opbieden in het stimuleren van de Amerikaanse olie-industrie. Mijn inschatting is dat we zelf voor de trendbreuk zullen moeten zorgen, dat de politiek hier schandelijk zal tekort schieten.

Maar misschien zullen de omstandigheden een handje toestoppen. Dit artikel in de autobijlage van De Telegraaf maakt een duidelijk analyse van de verwachte olieprijzen en de economische gevolgen ervan. Je kan er uit afleiden dat alle economische prognoses gebaseerd zijn op veel te lage olieprijzen en dus zo goed als waardeloos zijn. Ik zou niet dezelfde conclusies trekken als de auteur (die vindt dat de politici meer moeten tanken) maar wie weet kan een stijgende olieprijs er wel voor zorgen dat we minder gaan gebruiken en sneller overschakelen op alternatieven.

Het meest hoopgevende tussen al deze verontrustende berichten kom ik bijna dagelijks tegen. Vrijdag bijvoorbeeld was ik in Zele, waar ze een veertigtal mensen verwachtten voor een avond rond transitie. Maar om 20 uur zaten de stoelen al vol en bleef het volk toestromen. Een aantal mensen moest mijn lezing zelfs in de hal volgen via de openstaande deuren. Op zo’n moment kan je voelen hoe deze mannen en vrouwen, jong en oud de overtuiging en capaciteiten hebben om de omslag te maken. Als we  de energie van fossiele brandstoffen vervangen door deze menselijke energie dan ziet het er goed uit voor het klimaat in alle betekenissen.

 

 

de première

Het is een beetje vreemd om een theaterstuk te bespreken dat je zelf hebt geschreven.  Maar aangezien ik maandag op de première was van “2019” moet ik daar toch een verslagje van neerpennen. “2019” heb ik geschreven voor het Educatief Theater Antwerpen en is gericht op kinderen van het 4de, 5de en 6^de leerjaar. Ik heb verschillende versies geschreven en besproken met de regisseur en gisteren kon ik dan uiteindelijk het resultaat bekijken.

Het verhaal is redelijk eenvoudig. Een jongen Bram die de enige overlever blijkt te zijn van een klimaatramp (in 2019) krijgt plots bezoek van het meisje Oda, die trouwens een klimaatvluchtelinge uit Indonesië blijkt te zijn. Tijdens het stuk krijgen we in stukjes en brokjes te horen wat er gebeurt is tussen 2012 en 2019 en hoe dit komt. Tegelijk evolueert de relatie tussen beiden van achterdochtig naar vriendschappelijk en misschien nog iets meer. De klassieke aanpak, een relatie tussen twee mensen tegen het decor van een ecologische drama.

Deze foto van het lege decor is de enige die ik gemaakt heb, ik kon moeilijk tijdens de voorstelling nog flitsen. Ik heb geboeid zitten kijken naar het verhaal en gemerkt dat de tekst  op verschillende plaatsen nog is aangepast, ingekort of uitgebreid. Misschien maar goed ook, want deze mensen weten precies wat werkt bij kinderen. Het team van ETA heeft voor heel wat extra visuele en auditieve elementen gezorgd en er zijn ook heel wat speelse scènes ingevoegd. Waaronder een prachtige scène met… Miss Piggy.

Naast Jill Peeters (die heel enthousiast was) waren er ook heel wat leerkrachten aanwezig. Hun reacties gingen in de richting van ‘fris gebracht’, ‘boeiend van begin tot einde’, ‘zeker geschikt voor kinderen’, ‘een moeilijk thema is hier goed verpakt’. De try-outs die voor verschillende leeftijdsgroepen zijn gespeeld gaven hetzelfde beeld.  De acteurs (Koen Vijverman  en Abigail Abraham) zijn er samen met de regisseur  (Youri Lewijze) in geslaagd van de tekst een boeiend stuk kindertheater te maken.

Deze voorstelling speelt enkel voor scholen, al kan je op de boekenbeurs op 2 november een aantal fragmenten bekijken. Je kan het stuk zelf boeken voor de lagere school of  een lokale familievoorstelling (bijvoorbeeld in kader van 11-11-11). Alle info is hier te vinden. Er zijn al een twintigtal voorstellingen geboekt, wat in elk geval een goede manier is om mijn verhaal te vertellen zonder dat ik er zelf bij moet zijn. Voor de leerkrachten is er bij de voorstelling een lessenpakket met manieren om nadien de inhoud te verwerken.

En nu hoop ik dat er eens een echte theater recensent het stuk gaat bekijken en haar gedacht zegt.

bedenkingen bij een verkiezingsoverwinning

Wat nu zeker bewezen is, het zijn niet de mensen met het meeste papier die hebben gewonnen. Ik zie dat een aantal collega’s die heel veel affiches hebben gehangen en in elke bus een folder hebben gestopt niet verkozen zijn. Ik kreeg trouwens een bericht van mensen die me vertelden dat ze op mij hebben gestemd omdat ze géén folders van mij kregen. Ik hoop dat andere kandidaten en partijen daar ook wat uit leren. Ik ga trouwens echt werk maken van voorstellen om dit beter te regelen volgende keer.

Ik begin stilaan te beseffen dat mijn score niet slecht is. Mijn plaats op de lijst (41 ste) ontlokte regelmatig de opmerking dat dit geen verkiesbare plaats is, maar ik ben geklommen tot de 14de plaats op de kartellijst.  Als ik het eindresultaat bekijk, dan sta ik op 21ste plaats van alle 376 Gentse kandidaten. Dat een Low Impact aanpak zoveel aanhang zou krijgen had ik niet verwacht.

Aangezien ik als kleine zelfstandige netjes mijn uren bijhoud kan ik melden dat ik dit jaar zo’n 5,5 werkweken aan Groen heb besteed, waarvan bijna drie werkweken sinds 1 september. Mijn andere activiteiten heb ik maar een beetje verminderd, ik heb gewoon een tandje bijgestoken.

De campagne heeft me persoonlijk 302 euro gekost. 242 euro voor de filmpjes en 60 euro voor een stempel (die ik uiteindelijk niet zo veel gebruikt heb). De mini-affiches zijn betaald door de partijkas (45 euro), waarmee ik zeker de goedkoopste kandidaat van de lijst was. Ik kan het niet met zekerheid zeggen maar het zou wel eens kunnen dat ik zowel ecologisch als economisch de beste ‘return on investment’ heb.

Ik kreeg de voorbije 24 uur honderden berichtjes, mailtjes en smsjes met gelukwensen. Mensen op straat spreken me aan en wensen ons het allerbeste. Het is werkelijk ontroerend te zien hoeveel mensen binnen en buiten Gent hunkeren naar een plaats waar een nieuw soort toekomst kan groeien. Als er al sprake is van een ‘onderstroom’ is het in Gent een groep mensen die sociaal, progressief en ecologisch denkt. Het is ook een grote eer en verantwoordelijkheid dat we met daar met de 11 Groene verkozenen de motor kunnen van zijn.

Tenslotte zal mijn leven de volgende zes jaar er anders gaan uit zien. Mijn avondactiviteiten ga ik flink afbouwen om hier in de stad actief te kunnen zijn.  Maar vanavond ben ik natuurlijk present op de première van 2019 in Antwerpen. Er zijn nog plaatsen, dus wie er bij wil zijn, kom maar af!

en nu, beste ministers?

Op het Sint-Pietersplein gisteren kon je voelen wat de kracht is van een grote groep mensen die vastberaden voor iets staan. Het samen zingen zorgde voor enkele kippenvelmomenten en gisterenavond is op alle zender de urgentie van het klimaatprobleem aangekaart. Wat ik nog niet gehoord heb is een reactie van politici.

Onze minister-president die zo graag in het nieuws komt heb ik nog niet horen zeggen dat hij de Vlaamse klimaatdoelstellingen gaat verscherpen, of het hele Uplace project dan toch maar gaat schrappen. Onze minister van mobiliteit heb ik nog niet gehoord over het fors investeren in openbaar vervoer en het versneld invoeren van rekeningrijden. De minister van energie zwijgt in alle talen over het opzetten van een groot investeringsprogramma voor hernieuwbare energie. De minister van consumentenzaken heeft nog geen maatregelen afgekondigd om energieverspilling thuis te vermijden. De minister van openbare gebouwen denkt er niet aan eindelijk een grootschalig isolatieprogramma door te drukken. De minister van administratieve vereenvoudiging slaagt er niet in de procedures om windmolens te plaatsen sneller te laten gaan. De minister van landbouw (ook de minister-president)  durf niet te denken aan een CO2 taks voor de vleesindustrie.

Kortom, hoe luider  ‘act now’ dit weekend overal in het land klinkt, hoe stiller het is langs de kant van de politici die het probleem moeten aanpakken. Misschien moeten we ze nog even tijd geven (er is tenslotte een wereldkampioenschap fietsen dit weekend, daar moeten ze ook zijn). Maar als het zo stil blijft moeten we maar eens naar andere actievormen grijpen.

Zoals bijvoorbeeld hier. Albert Heyn besliste onlangs om zichzelf eenzijdig een korting te geven van 2% bij alle leveranciers. Deze actie toont hoe consumenten erop reageren. Als we nu eens op dezelfde wijze stickertjes maken op alle ‘klimaatgevaarlijke’ producten? Plak for the Climate.

Jokers Plakken, Boeren Pakken from Youth Food Movement on Vimeo.

komaan Sabine en Jill

Je hebt het wellicht al in je agenda staan: Sing for the Climate op 22 en 23 september. Overal in het land zingen duizenden mensen om politici te porren om nu eindelijk iets te doen aan het klimaatprobleem. Ik mocht ook meezingen op het clipje en hoop dat de vele B.V.’s die hun schouders achter de actie zetten ook in hun eigen levensstijl wat aandacht besteden aan de impact die ze veroorzaken. Helemaal gerust ben ik er niet in als ik hoor hoe sommigen van hen op de radio bvb volop auto’s aanprijzen.

Ik wil echter vooral een suggestie lanceren voor Jill, Sabine en Frank en de andere weermannen en vrouwen die regelmatig op de buis komen. Misschien is het naar aanloop van Sing for the Climate een goed idee om het weerbericht eens op een andere manier te brengen.  Dit filmpje is best grappig, maar vergeet niet gebaseerd op wetenschappelijke gegevens…

visie of visioen?

Ik zal maar  een mooie doos pralines gaan kopen voor Simonne, mijn buurvrouw die schittert in het lanceringsfilmpje van de kleinste affiche. Ik hoop in elk geval dat iedereen die het filmpje heeft bekeken ook de moeite neemt om hier wat meer te lezen over waarom ik mee doe en waar ik voor sta. Want daar gaat het over natuurlijk.

Een recent voorbeeld van hoe de traditionele overheden omgaan met de grote uitdagingen is het hele klimaatbeleid. Greenpeace, Natuurpunt, WWF en BBL hebben het Vlaamse klimaatbeleid onder de loep genomen en komen tot een simpele conclusies:  het Vlaamse klimaatbeleid is een flop.

Volgens een studie van VITO zal Vlaanderen al vanaf 2013 de Europese emissiereductie doelstellingen niet meer kunnen nakomen met het huidige klimaatbeleid. Uit de studie blijkt dat Vlaanderen tussen 2013 en 2020 maar liefst 24 miljoen ton te veel broeikasgassen uitstoot. Aan dat teveel aan vervuiling hangt een prijskaartje: bij een koolstofprijs van 10 euro zal de Vlaamse regering 240 miljoen euro moeten ophoesten om emissierechten te kopen. Klinkt niet echt geruststellend.

Daarnaast kreeg ik niet zo lang geleden ik een exemplaar van de Visie 2050 voor Vlaanderen in de bus. Een prachtige  brochure vol mooie foto’s en mooie woorden die ons een duurzame, rechtvaardige en klimaatneutrale toekomst voorspellen.  Als je dit leest dan zou je kunnen denken dat we ons absoluut geen zorgen moeten maken, er staat ons een briljante toekomst te wachten. Tot je kijkt naar het beleid van dezelfde overheid die de mooie brochure uitgeeft.  Het is niet moeilijk om 100 keer het woord duurzaam te gebruiken en ondertussen een klassiek onduurzaam beleid te voeren (denk maar aan Uplace). De visie lijkt dus meer op een visioen, de tekst is een voorbeeld van greenwashing waar de meeste bedrijven nog iets van kunnen leren.  Lees de brochure en kijk ondertussen naar het beleid op vlak van mobiliteit, armoedebestrijding, ruimtelijke ordening en klimaat.

De milieubeweging levert niet alleen kritiek, maar ook 11 klimaatmaatregelen die cruciaal zijn om de negatieve emissietrend om te buigen. Als we die nu al eens op gemeentelijk en stedelijk niveau omzetten in concrete acties, dan zijn we al een stapje verder.

schreeuwen voor het klimaat

Dit is dan de clip van Sing For the Climate. Een oproep om op 22 en 23 september onze politici de oren van het lijf te zingen kwestie van toch nog wat beweging te krijgen in het klimaatdossier. Verspreiden, inschrijven, oefenen en mensen optrommelen is de boodschap. Alle info is hier te vinden. Er zijn nog duizenden en duizenden mensen nodig. Niet aarzelen dus!

goed nieuws en slecht nieuws

Zal ik maar beginnen met het slechte nieuws. Het gaat over het klimaat. Wie een beetje het nieuws volgt zal wel gemerkt hebben dat de voorbije maanden weer gekenmerkt zijn door ongewone weerpatronen. Veel te veel water in de Filipijnen of China, veel te weinig water in de VS en Zuid-Europa met de gebruikelijke bosbranden en mislukte oogsten als aan de ene kant of nieuwe records wat smelten van ijs betreft aan de andere kant.  Je kan nog proberen dit allemaal af te doen als een toevallige samenloop van omstandigheden, maar het wordt wel erg moeilijk te ontkennen dat de klimaatverandering bezig is.

James Hansen, de top klimatoloog in de VS is wat dat betreft duidelijk. Meer nog, in een recent artikel geeft hij toe dat de voorspellingen over klimaatverandering te optimistisch waren. Het gaat nog veel sneller dan we denken. Bloglezer Ward stuurde me de link naar het originele artikel van Hansen met de nodige empirische gegevens om zijn stelling te onderbouwen. Ward wees me ook op een aanvullend artikel van Jonathan Koomey, waar nog duidelijker te zien is wat er aan de hand is.  Wie de moed heeft kan het allemaal in detail uitpluizen. Tot zover het slechte nieuws dus (met dank aan Ward- hij kan er ook niet aan doen).

En dan het goede nieuws. Het komt van Benjamin, een blog lezer die ik regelmatig ontmoet in het Gentse (en onlangs ook in Dranouter). Hij stuurde mij het verhaal van zijn inspanningen om warm water van de zon te halen.  “Voor de campingdouche zak maak ik een kleine serre:
wijnkistje met isolatieplaat onderaan  zodat de zak langs de onderkant niet kan afkoelen en
bovenaan een glasplaat. Groot voordeel: zak blijft vlakker liggen en zakt niet in elkaar, warmt sneller op, koelt veel minder snel af.  Werkt bij mij perfect: ik heb natuurlijk een dak dat zuidelijk is gericht. Met een halve dag zon heb ik perfect warm water dat ik nog enkele uren warm houd door het kistje binnen te nemen en af te dekken met enkele handdoeken en dan is het perfect mogelijk om ‘s avonds laat te douchen.  Nadeel: intensief werk om 10kg vanuit de velux op en af het dak te halen, en aan de haak te hangen boven mijn normale douche.”

Deze dappere actie van Benjamin zal de klimaatverandering niet tegenhouden, maar er zijn duizenden en duizenden mensen (elke dag meer denk ik) die in hun eigen leven op zoek gaan naar acties om alvast hun verantwoordelijkheid op te nemen. We hebben er nog veel meer nodig om het verschil te maken, maar dit voorbeeldje maakt duidelijk wat er allemaal kan. En berichten zoals die van Hansen zouden ervoor moeten zorgen dat er nog duizenden Benjamins bijkomen. Veel andere uitwegen zie ik niet op dit moment.

een mogelijke oplossing?

De kwestie over hoe we uiteindelijk kunnen komen tot een globale duurzame samenleving is uiteindelijk best op te lossen door iedereen gelijke gebruiksrechten te geven. Daarbij moet rekening gehouden worden met de huidige consumptie patronen en de gewenste uitstoot niveaus. Volgend fragment uit ‘The Age of Stupid’ toont duidelijk hoe dit zou kunnen uitgevoerd worden.

Het is uiteindelijk wel een kwestie van rantsoeneren én tegelijk mensen zelf de keuze laten hoe dit te doen. Zo zal je moeten beslissen of je blijft vlees eten waardoor je minder met de auto kan rijden, of zo kan je ervoor kiezen om je huis piekfijn te isoleren waardoor er heel wat ruimte komt voor andere zaken (een iPhone én iPad én Mac zo je wil).

Theoretisch is dit reeds goed uitgewerkt door John Fleming, en wat de impact zou kunnen zijn op de samenleving kan je lezen in de boeken van Sacci Loyd.  Daarin beschrijft ze hoe een Britse familie zich moet aanpassen zodra de Carbon krediet kaart is ingevoerd. Probleem is, zoiets moet bij voorkeur mondiaal worden ingevoerd én op democratische wijze. En daar zitten we natuurlijk nog ver van huis. Wie van onze leiders durft zulke voorstellen brengen?

Zelf ben ik ervan overtuigd dat als politici eerlijk de kwestie voorleggen veel mensen kunnen begrijpen dat dit de meest rechtvaardige oplossing is. (zeker als de politici de stijl hanteren van de toenmalige VS Food minister of Rationing). Maar wellicht komt dit pas ter sprake als we in een crisissituatie terecht komen vergelijkbaar met de tweede wereldoorlog. In afwachting kan er misschien iemand een hele slimme app ontwikkelen om ons alvast te leren werken met een klimaatrantsoen. Ik ben kandidaat om dit uit te testen.