‘t kan vriezen, ‘t kan dooien…

Een goede opkomst gisteren in Tielt met ruim 80 mensen, en ook positieve reacties. Achteraf waren er nog een aantal vragen en suggesties, onder andere van iemand die me wees op een risico waar ik beter wat meer aandacht zou aan besteden. Het gaat namelijk over het vertragen of stilvallen van de golfstroom. Dit mechanisme zorgt in belangrijke mate voor de klimaatregeling op de planeet en is afhankelijk van het zoutgehalte en de temperatuur van het water. Als er meer ijs afsmelt (in Groenland of de Noordpool) komt er meer zoet water in de oceanen terecht en kan dit (samen met de temperatuurstijging van het water) zeer grote effecten hebben.

Het stilvallen van deze golfstroom zal niet alleen zware gevolgen hebben voor het leven in zee maar kan voor een aanzienlijke afkoeling zorgen. Dit fenomeen is op behoorlijk spectaculaire wijze het uitgangspunt van de rampenfilm ‘the day after tomorrow’. Ik had al eerder over dit risico gelezen maar ging ervan uit dat het niet per se zo bedreigend is. Maar als ik mijn goed geïnformeerde bron mag geloven dan zou het wel eens tegen 2050 zo ver kunnen zijn.  De gevolgen voor mens en milieu zijn dan misschien nog groter dan bij een opwarming van 2 graden of meer…

Tja, dus zou het ook kunnen dat een toenemende opwarming van de aarde uiteindelijk zal leiden tot een ferme afkoeling. Zullen de twee elkaar dan in evenwicht houden? Natuurlijk niet, het wil zeggen dat we nog meer geconfronteerd worden met onvoorspelbaar weer en zware gevolgen voor onze voedselvoorziening.

Om het dan toch maar een positieve draai te geven, het goed isoleren van je huis is niet enkel belangrijk om te opwarming tegen te gaan, maar ook om je voor te bereiden op de afkoeling.  Zo lang zal ik wel niet leven, maar ik ben toch heel benieuwd hoe het in 2050 zal zijn…

16 mei 2023: nog klimaatvluchtelingen

Een bizar bericht uit de regio’s Fairbanks (Alaska) en Baffineiland (Canada). De duizenden mensen die zich daar de voorbije jaren hebben gevestigd overwegen om de streek opnieuw te verlaten. Er worden namelijk steeds meer ‘Pizzlybears’ gesignaleerd. Met tientallen tegelijk gaan ze in nederzettingen op zoek naar voedsel en vallen daarbij regelmatig mensen aan. Vooral het grote aantal van deze gevaarlijke dieren baart zorgen, te weten dat het allereerste exemplaar is gezien in april 2006.

De Pizzly (soms ook grolar bear genoemd) is namelijk een kruising tussen Noord-Amerikaanse grizzlybeer en een ijsbeer. Het dier is een rechtstreeks gevolg van de opwarming van de aarde. De twee diersoorten leven normaal gezien op  grote afstanden van elkaar, maar de Grizzly beer trekt steeds Noordelijker en is daar in contact gekomen met de ijsbeer. Deze ontmoeting heeft nu voor een levensvatbare nieuwe soort gezorgd. En nu zijn de Pizzly’s een belangrijke concurrent aan het worden in de  Noordelijke zone die voor de mens steeds aantrekkerlijker wordt.

Er duiken trouwens nog meer diertjes op waar we ze niet verwachten. Een aantal Zuid-Europese steden zoals Sevilla, Madrid, Porto en Rome hebben de voorbije jaren al een flink deel van hun bevolking zien vertrekken. Zowel de jaarlijkse hitte als de waterproblemen maken het onmogelijk nog grote bevolkingsgroepen te huisvesten. De arme bewoners van deze steden worden nu echter belaagd door de bed bug (bedwants). Het akelige insect leeft in en rond het bed, en voedt zich met bloed: hij prikt met zijn steeksnuit door de huid en zuigt zich vol.

Waar de diertjes zich eerst lieten opmerken bij mensen thuis  zijn de bedwantsen steeds actiever in ziekenhuizen, bedrijven, instellingen en theaters. De bedbug is erg moeilijk te bestrijden, kan maanden zonder voedsel en verbergt zich in de smalste spleten. Op zich is het diertje niet zo gevaarlijk maar wie ze in huis heeft kan gek worden van de jeuk. Dit zou dus wel eens de doodsteek kunnen worden voor een aantal grote steden. Wat dan weer aansluit bij de tendens van de stadsvlucht, waarbij steeds meer mensen terugkeren naar landelijke gebieden.

Levensvormen (en niet alleen mensen) zijn volop aan het migreren, het tempo ligt daarbij rond 1,5 kilometer per jaar in de richting van de polen. De dag dat de Pizzlyberen op de vlucht zullen moeten gaan voor de bedwantsen is nog veraf, maar  nieuwe verrassingen zijn niet uit te sluiten.