optimisme na 21-12

Regelmatige lezers weten het al, ik kan me wel eens opwinden over alles wat er fout loopt, maar ik blijf optimistisch. Vooral om er steeds maar nieuwe goede ideeën de kop op steken.

Wat dacht je bijvoorbeeld van SwapSwan, een fantastisch idee om het probleem van kinderkleertjes aan te pakken. Kinderen hebben de neiging nogal flink te groeien waardoor ze vaak nieuwe kleren nodig hebben. Je kan natuurlijk naar de kringwinkel gaan of een tweedehandsbeursbezoeken, maar met Swapswan krijg je nog een extra optie. Je maakt een pakketje aan van kleren die je kleine spruit niet meer nodig heeft en ruilt het voor een pakketje van iemand anders maar dan een maatje groter. Simpel, doeltreffend en goed voor het milieu.

In Nederland is er ook Nudge.nl, nog zo’n platform waar burgers goede ideeën uitwisselen, elkaar inspireren en aan de slag gaan. Op dit ogenblik zijn er al meer dan 27 000 mensen actief. Ook het ministerie van Ideeën blijft een inspiratiebron. Zo kan je er nu kennismaken met kringloopexpo, een slim plan om de kunstensector materialen te gaan delen. Ook het repaircafé is een vergelijkbaar concept, mensen delen kennis en spullen, gaan zelf aan de slag en doen niet meer mee aan een wereld van verspilling. Na een opmars in Nederland komt het concept nu ook naar Vlaanderen overgewaaid.

Als we de ondergang van de wereld morgen overleven – waar ik niet aan twijfel – dan staan ons de volgende decennia flinke schokken en uitdagingen te wachten. De honderden inspirerende initiatieven die we nu zien opduiken zijn de kiemen van een nieuwe manier van omgaan met elkaar en met de aarde. Daar kunnen we morgen alvast eens op toasten.

uit de bocht

Haast en spoed is zelden goed, dat is zeker zo bij het schrijven van blogberichten. In het stukje van gisteren had ik het over de economen die in de media steeds maar opnieuw hetzelfde verhaal vertellen. Daarbij heb ik ten onrechte Geert Noels ook in het lijstje gezet.

Geert Noels is zeker niet de econoom die kiest voor de snelle winstmaximalisatie en groei. In zijn uitstekend boek Econoshock maakt hij duidelijk dat we rekening moeten houden met ecologische grenzen. In een recent interview neemt hij afstand van de aanpak van banken en beleggers. Hij pleit eerder voor een minimale groei en met zijn bedrijf kiest hij enkel voor klanten die duurzaamheid echt belangrijk vinden.

In een gesprek dat ik met hem had bleek ook dat hij in zijn eigen leven behoorlijk Low Impact is. Zo gaat hij op zoek naar een schoenmaker die een oude boekentas kan herstellen eerder dan een nieuwe te kopen. Hij is voorstander van een meer lokale economie waar repair een belangrijke plek krijgt. Kortom, bij mijn stukje van gisteren ging ik wat Geert Noels betreft zeker uit de bocht. Waarvoor mijn excuses.

Iets anders, niet alleen de scholen zijn terug gestart maar ook de transitiebeweging heeft een tweede adem gevonden. Zo was ik vorige Zondag even op de ’fabricoleermarkt’ in Gent, waar mensen een heleboel technieken leren om zelf spullen te maken en te herstellen. Op het transitiecafé gisteren in Gent vertelde iemand anders over een aantal boeiende trends (vooral uit de VS), die helemaal in de lijn liggen van transitie. Zo is er een grote beweging rond ’Make magazine’ gericht op hergebruik en zelfbouw van apparaten en toestellen. Een ander fenomeen zijn de ‘fablaps’, plaatsen waar al wie wil kan gebruik maken van kennis en technologie om vanalles in elkaar te knutselen. Tenslotte bestaat er ook ‘hacker spaces’, groepen mensen die bestaande toestellen uit elkaar halen, bestuderen en er iets anders van maken. Allemaal initiatieven die gemeen hebben dat mensen zelf de handen uit de mouwen steken, kennis verwerven en delen en zo onafhankelijker worden van de allesomvattende consumptiemachine. Tot mijn verbazing blijken in Gent ook enkele van die plekken te zijn.

(sorry voor de niet-Gentenaars dat ik het hier zoveel heb over wat in onze stad gebeurt. Er zijn ook fabricoleermarkten op andere plaatsen natuurlijk.)
Nog een aankondiging voor wie een van de bezielers van Transito Towns in levende lijve wil zien. Op 29 september komt Rob Hopkins naar Brussel, alle info kan je hier vinden: www.transitie.be

10 maart 2029: einde van de kringloopwinkel

Het gaat niet zo goed met de kringwinkels, en dat is goed nieuws. Er zijn verschillende tendensen die het ooit zo succesvolle model ondergraven. Vooreerst zijn onze consumptiepatronen grondig aangepast de voorbije 20 jaar. De tijd dat er maar op los werd gekocht is al lang voorbij, wegwerpprodukten zijn zelfs verboden. Daarnaast gooien mensen bijna niks meer weg en worden nu vooral duurzame goederen aangekocht, voor zover ze nog gekocht worden.

De keuken in mijn strobalenhuis is bijvoorbeeld niet van mij. Zowel de koelkast, het kookfornuis als de wasmachine zijn eigendom van de fabrikant (Ecoware). Ik betaal een jaarlijkse huurprijs die ook nog eens afhankelijk is van de intensiteit waarmee ik de toestellen gebruik. Wat alvast een stimulans is om er zorgzaam en zuinig mee om te gaan. Mocht er een defect zijn – wat ik in de zes jaar dat ik klant ben niet heb meegemaakt- , dan is Ecoware verplicht gratis de herstellingen uit te voeren of het toestel te vervangen. Daarom hebben ze er alle belang bij om toestellen te maken die jarenlang meegaan.

Op het einde van de levenscyclus vervangt Ecoware het toestel door een nieuw (en nog zuiniger) model. Het oude toestel is dan de basis van een nieuw toestel. De toestellen worden gemaakt en herstelt in een atelier in de Gentse haven, waardoor het transport beperkt is.  Het robuuste toestellen die erg eenvoudig in gebruik zijn en niet zoveel technologische snufjes hebben, maar gewoon doen wat ze moeten doen. Verschillende medewerkers van Ecoware zijn trouwens ex-werknemers van de kringwinkels.

Aangezien ik een aandeel heb van Ecoware  ben ik zeker zorgzaam voor de toestellen die ik van hun gebruik. Tegelijk weet ik dat de winst van het bedrijf vooral gebruikt wordt voor bijkomende innovatie en tewerkstelling, en krijg ik zelf nog een stukje van de winst. Het is een aanpak die goed is voor de consument, voor het bedrijf en voor het milieu. Alleen niet voor de kringwinkel, die stilaan aan het verdwijnen is.

Tegelijk zijn er nog regelmatig rommelmarkten, garage-verkopen, weggeefparty’s, herstelateliers en bricoleermarkten wat maakt dat we nu geen kringloopwinkel meer nodig hebben. We leven in een kringloopwereld, en dat is alweer een flinke stap vooruit.