tussen Antwerpen en Gent

Tijd om nog eens een aantal interessante activiteiten aan te kondigen. Op dezelfde plaats waar vorige zondag de LIMmobiel te zien was is er op 18 september het evenement ‘Antwerpen Boert’. Een boel boeiende activiteiten rond landbouw in de stad, maar ook kinderanimatie, optredens en een boerenmarkt.

Van andere aard maar dan in Gent kan je op 17 september naar een heuse Transitiedag. Onder het thema ‘verbeeld je toekomst’ zal er inspiratie worden geboden en starten 4 creatieve projecten op met als doel toekomstbeelden uit te werken. Daarvoor zal gebruik gemaakt worden van creatief schrijven, animatiefilm, beeldende kunst en comedy. (met niemand minder dan Rona, mijn persoonlijke comedy coach). Na deze dag gaan groepjes met deze methodieken aan de slag om de resultaten op 9 december aan de wereld te laten zien. Dat het een prettige bedoening zal worden laten Debbie en Rona op de foto alvast zien.

Terug naar 18 september waar je kan genieten van een autoloze zondag in meer dan dertig steden en gemeentes. In Gent is dit alweer aanleiding tot een aantal extra activiteiten zoals een heus bakfietsplein - met de LIM mobiel -, een extra large editie van Trapkracht  - met de LIM mobiel-, en een autodeelsalon (zonder LIM mobiel)

Een paar dagen later kan je (netjes tussen Antwerpen en Gent) naar Sint-Niklaas voor het bezoek van Klaus Bondam. Dit is de voormalige burgemeester van Kopenhagen, vaak meest leefbare stad van Europa genoemd. Hij zal het onder andere hebben over het project ‘Copenhagenize’  en manieren om een stad in functie van fietsers in te richten. Een initiatief dan ondertussen ook in Antwerpen is gestart.

En dat zijn dus maar enkele initiatieven waar ik toevallig weet van heb. Ongetwijfeld gebeurt er nog heel veel in andere provincies, in Brussel, in Wallonië (daar hebben al helemaal geen idee van), en gewoon overal ter wereld. Wie zich afvraagt in welke richting we evolueren kan het dus nu al meemaken ( en mee maken).

27 januari 2026: earth memorial day

Vandaag is het  Earth Memorial Day. Deze herdenkingsdag is enkele jaren geleden voor het eerste gehouden en kent nu meer en meer weerklank. De dag is een eerbetoon aan mensen die voorbije decennia hun leven hebben gegeven bij de verdediging van het leefmilieu. Het volgend filmpje met beelden van Yann Arthus Bertrand toont nog eens de fragiliteit van moeder aarde en eindigt met enkele van de mensen die vandaag gehuldigd worden.

Het succes van de Earth Memorial Day sluit aan bij een tendens die al jaren steeds sterker wordt. Het gaat over een beweging  van holistisch denken en innerlijke transitie. Deze trend was al jaren geleden voorspeld door eco-filosoof Thomas Berry, hij sprak 20 jaar geleden over de komst van het ‘eco-zoïcum’, een nieuwe geologische periode. De onderliggende gedachte is dat in die fase de mens zich voor het eerst ten volle bewust is van zijn verbondenheid met alle levende en niet-levende systemen. Dit is heel iets anders dan de new-age beweging eind vorige eeuw of de vaak commerciële en zweverige toestanden van begin deze eeuw.

Het gaat nu over de ontwikkeling van wat soms spirituele intelligentie wordt genoemd. Het terug vertrouwen op intuïtie, het integreren van hoofd, hart en handen (een concept dat bij Transition Towns ook te zien was). Om het wat concreter te maken. Steeds meer mensen zijn lid van meditatiegroepen of nemen dagelijks een rustmoment. Ze nemen tijd voor persoonlijke ontwikkeling en bewustzijnsverdieping.  Deze praktijken dienen om te leren luisteren naar de eigen inzichten en leiden tot een minder materialistische levensstijl. Tegelijk brengt dit een grotere betrokkenheid en verantwoordelijkheid met zich mee.

Deze onderstroom was reeds langer aanwezig en begint nu meer en meer op de voorgrond te komen. Uiteraard is er ook weerstand en zijn er ook kleine groepen die pleiten voor de terugkeer naar ‘het paradijs van de superconsumptie‘, de periode 1980-2010 die nu meer en meer gezien wordt als de aanleiding voor de PC (Permanente Crisis).

Wat mij betreft, zijn het vooral mijn kinderen die me jaren geleden al gestimuleerd hebben om te beginnen met meditatie. Ik moet toegeven dat het een weldadig effect heeft en het een hele geruststelling is te merken dat de jongere generaties een ander waardenpatroon kiezen dan hun ouders.

kan boedhisme de wereld redden?

Sinds ik voor het eerst over Boedhisme hoorde heb ik er steeds een flinke sympathie voor gehad. Daarom kondig ik met plezier een paar boeiende activiteiten aan.

Op woensdag 15 juni komt David Loy (professor filosofie en zenleraar) spreken over  “Healing ecology: a buddhist perspective on the eco-crisis”. Altijd wel interessant om ook deze invalshoek te aanhoren al was het maar omdat de aandacht hier, naast deze voor de noodzakelijke technologische en sociale transitie zeker ook zal gaan naar de daaraan gepaard gaande nodige innerlijke transitie en hoe deze te verwezenlijken. Of maw welke bijdrage kan het Boeddhisme leveren aan de Grote Ommekeer?

De dag daarna, donderdag 16 juni, komt zenleraar Bernie Glasman getuigenis afleggen van zijn zeer sociaal geëngageerd spiritueel levenspad. Deze man is een bron van visie en inspiratie is voor iedereen die de transitiegedachte serieus neemt en ervoor wil gaan. En voor zij die dit wel eens concreet willen beproeven geeft hij daarover vrijdag 17 juni een workshop.

Meer info via deze flyer: ZENSANGHA en op deze site. Ik probeer er ook bij te zijn.

hoopvol

Gisterenavond hadden we een eerste transitie-café in Gent. De bedoeling is om een ontmoetingsplek te creëren voor iedereen in de stad die bezig is met het zoeken naar manieren om onze omgeving ecologischer en rechtvaardiger te maken. Ik heb hier al meer geschreven over de transitie groepen die overal in het land bezig zijn met initiatieven die ons onafhankelijker maken van fossiele brandstoffen. Hoewel het niet steeds vanzelf gaat is het hoopvol te zien wat er allemaal gebeurt.

Op het café van gisteren hadden ook weer een aantal nieuwe mensen die niet tevreden zijn met het huidige model van consumptie en verspilling. Mensen die concrete dingen willen doen zoals een wijkmarktje opzetten om eenvoudige technieken aan te leren en door te geven. Het plaatsen van groentenbakken in de stad of stukken onbewerkte grond ombouwen tot een permacultuurtuin.

Nieuwe ideeën rond onderwijs en vorming ontwikkelen. Samen films bekijken en bespreken, leren vegetarische koken, spullen uitwisselen, projecten opzetten rond mobiliteit of simpele buurtfeestjes organiseren. Het lijken misschien futiele acties in het licht van de wereldwijde evoluties.

Toch denk ik meer en meer dat het precies deze vele kleine initiatieven zijn die de basis kunnen leggen van de verandering die we nodig hebben. We hoeven ons niet te laten verlammen door schuldgevoelens of angst voor de toekomst. We kunnen zelf en liefst samen met anderen echt wel een verschil maken. Na de trage tafel op maandag en het transitie-café op dinsdag is mijn vertrouwen in een goede afloop weer wat toegenomen. De beste manier om te weten hoe de toekomst er uit zal zien is om die zelf te maken.

transitie-jaaroverzicht

Gisteren was er in Gent een uitwisselingsdag van de transitiegroepen die actief zijn in de stad. Transitiegroepen zijn mensen die in de eigen buurt aan de slag gaan om te zoeken naar een manier van leven die minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen en voor meer veerkracht zorgt. Een hele mondvol dus.  We hebben een jaaroverzicht gemaakt wat er in 2010 gebeurt is. Het gaat toch over een behoorlijk lijstje activiteiten, waarbij er vijf wijken en drie werkgroepen heel wat werk hebben verzet. Gaande van activiteiten rond voedsel, tot mobiliteit, complementaire munten en onderwijs. Het is niet altijd makkelijk om mensen te bereiken en warm te maken, maar in deze tijden moeten we blij zijn met elk stapje dat gezet wordt.

Transitie wil vooral een positief verhaal vertellen, duidelijk maken dat het mogelijk is een goed leven te hebben met veel minder negatieve gevolgen. We hebben de dag trouwens afgesloten met heerlijke frietjes van Natuurfrituur Merel (waar ik nu ook aandeelhouder van ben). Een perfect voorbeeld van transitie, een ecologische, fair trade en sociaal project dat goed aansluit op onze eetcultuur.

Hieronder alvast het jaaroverzicht van 2010

Nog een tip voor wie uren in de file in de sneeuw zit:

 Dit is ook wel iets voor transitiegroepen!

Met dank aan de champignonnen

Zaterdag was ik uitgenodigd door de transitiegroepen in Gent om een inspirerend verhaal te brengen over de toekomst. Of het inspirerend is weet ik niet, maar ik heb beslist om er een zeer persoonlijk verhaal van te maken, namelijk de beschrijving van de laatste dag van mijn leven. En die speelt zich af ergens in 2040, als ik 80 jaar ben geworden.

Omdat een aantal mensen achteraf naar de tekst vroegen het ik er maar een pdf van gemaakt die je hieronder kan downloaden. Het absoluut geen wetenschappelijke voorspelling van de toekomst, maar gewoon een van de mogelijk (en best niet wenselijke) scenario’s die eventueel zouden kunnen gebeuren… Veel leesplezier. Als iemand iets wil doen met de tekst, doe gerust (liefst met vermelding van de herkomst)

met dank aan de champignonnen

transitiepaleis

Je hebt wellicht ook iets gehoord over de oproep van justitie-minister De Clerck om een nieuwe bestemming te zoeken voor het Brusselse Justitiepaleis. Daar heb ik wel een paar suggesties voor.

Aangezien dit gebouw staat op een plek waar vroeger de Marollenwijk was stel ik voor om vooreerst te zorgen dat er opnieuw kan gewoond worden. Zo’n gebouw is perfect geschikt om een verschillende co-housing groepen te huisvesten. Telkens in clusters van 10 tot 20 gezinnen rond één van de 8 binnentuinen. En vooral woonruimte voor de minder bemiddelden, de oorspronkelijke bewoners.

Verder zou het gebouw een groot transitie experiment kunnen worden. Op de vier hoeken kunnen middelgrote windmolens gezet worden (zoals bij Nike in Laakdal), de gigantische dak-oppervlakte kan gebruikt worden voor wateropvang, daktuinen en zonnepanelen. In het gebouw zijn er heel wat grote ruimtes waar je een feestzaaltje kan voorzien voor de buurt, maar ook een dagelijkse bio-markt, bricoleer ateliers, sociale economie, ngo’s en kunstinitiatieven. Het grote plein voor het gebouw wordt een grote weide en park zone. Met ook enkele koeien en Brabantse trekpaarden. Deze zorgen voor de mest waarmee in de koele kelders champignons kunnen gekweekt worden. Langs de gevels nog meer hangende moestuinen, op de binnenplaatsen natuurlijke waterzuivering.

Er kan gerust wat plek voorzien worden voor opvang van daklozen en asielzoekers die dan meteen kunnen meehelpen in de kleurrijke wereldkantine. Een zaal met eetstandjes uit de hele wereld. Kortom het zou een ideale plek zijn om een sociaal en intercultureel eco-dorp in te richten in het hart van de stad. En aangezien Brussel ambitie heeft om ooit groene hoofdstad van Europa te worden zou dit er prima in passen. Sven Grooten van B-architecten staat in elk geval achter het idee. Nu nog Stefaan De Clerck overtuigen…

wereldwijd web…

De cursus is hier ondertussen volop bezig. Het opzet is dat we na deze vier dagen de nodige vaardigheden en informatie hebben om zelf de tweedaagse cursus rond transitie te geven. We hebben een heel interessante groep van 20 mensen, mensen die op verschillende manieren bezig zijn met eco-villages,  permacultuur, buurtwerk, training en begeleiding, low tech technologie enzovoort. De meesten zijn daarbij ook betrokken bij lokale transitie-initiatieven, wat maakt dat er de nodige gespreksstof is voor de pauze’s tussendoor.

Of ik hier nu al nieuwe en wereldschokkende dingen heb geleerd om te delen met jullie is voorlopig nog wat anders. Er zijn wel documenten en powerpoints die bruikbaar zijn. Voorbeelden van andere intiatieven (zoals een human-powered wasmachine). Ook kennis gemaakt met een interessante site van de New Economics Foundation over het ‘dichtmaken van de lekken’ (Pluggingtheleaks) of die over mogelijke toekomstscenario’s in functie van klimaatverandering en peakoil. Wat best aanleiding geeft tot enige discussie over welk scenario het meest wenselijk is, en wat nog haalbaar is. De lokale aanpak van onderuit staat dan weer centraal in de site van City Repair, met vele voorbeelden van wat mogelijk is.

Kortom, er wordt op vele plaatsen hard gewerkt om een en ander nog in orde te krijgen. Laat het een stimulans zijn om er zelf ook mee door te gaan…

4 dagen transitie

Van donderdag tot en met zondag ben ik Nederland, meer bepaald in Stoutenburg voor een vierdaagse trainingscursus. Het is een internationale trainers-training van Transition Towns, waarbij een twintigtal mensen uit een tiental landen alle kneepjes onder de knie zullen krijgen om tranisitie groepen te ondersteunen. Zal ongetwijfeld boeiend zijn om van gedachten te wisselen over zaken als bewustzijnsverandering, concrete manieren om de afhankelijkheid van olie te verminderen, of om lokale transitiegroepen te ondersteunen. Als er daar internet is (wat waarschijnlijk is) dan probeer ik jullie wat mee te laten volgen.

De groep in Sint-Amandsberg, waar ik zelf bij hoor, probeert in elk geval via een aantal evenementen het proces hier op te starten. Met de home@home avonden (hoewel het er wel iets meer zouden mogen zijn), en vanaf juni weer met onze maandelijkse picknick in het parkje. Ondertussen zijn er trouwens op meer en meer plaatsten in Vlaanderen groepen aan het opstarten, naast de groepen die al aan het werk zijn, zijn er nog heel wat mensen op zoek naar medestanders. Hieronder het lijstje; mocht je zelf in een van deze plaatsen wonen en zin hebben om mee je schouders onder een groot avontuur te zetten, neem gerust contact op met deze mensen:

BEERSEL: Domien Herbots (domien.herbots@telenet.be)
BERCHEM: Kathy Masolyn (transitie.berchem.wilrijk@gmail.com)
BIERBEEK: Franky De Cooman (franky.de.cooman@gmail.com)
BOECHOUT: Johan Dragers: johan.dragers@gmail.com
BORGERHOUT: Ilona Plichart: ilona.plichart@skynet.be
BORNEM: Sven Abbeloos: sven.abbeloos@gmail.com
BRUSSEL VIJFHOEK: Tineke Van Engeland: tineke@fototineke.be
DENDERMONDE: Pieter Claeys (pprotagoon@yahoo.com)
DE PINTE: Els De Mol (elssdemol@gmail.com)
DEURNE: Luc Vermeeren: luc.vermeeren@telenet.be
EKEREN: Guy Cotemans: guy.cotemans@telenet.be
GERAARDSBERGEN en fusiegemeenten: Judith Postelmans (judithpostelmans@gmail.com)
GLABBEEK: Pol Maes (polmaespol@gmail.com)
HAMONT-ACHEL: Harrie van de Kerkhof (harrie.vd.kerkhof@tomaatnet.nl)
JABBEKE/ZEDELGEM: Edith Vandenabeele (dithjexlarsje@hotmail.com)
KONTICH: Anja Van Loock: anja.vanloock@skynet.be
KRUISHOUTEM: Bert D’hondt (voedselbos@telenet.be)
LANDEN: Stijn Gheysen (stijn.gheysen@skynet.be)
LANDSKOUTER en omgeving: Bart De Rijcke (bart.de.rijcke@telenet.be)
LEBBEKE: Bruno Verschaeve: b.verschaeve@gmail.com
LENDELEDE: Ingrid Thys (trans@berin.be)
LIER (Zoersel-Berlaar-Bouwel): Erik De Raeymaekers: erik.dr@telenet.be
LOVENDEGEM: Wivine Heynderick (wivine.heynderick@pandora.be)
MORTSEL: Paul Haerden: paul.haerden@scarlet.be
NIEL: An Schevernels: an.s@scarlet.be
OOSTENDE: Monique Swinnen (monique.swinnen@telenet.be)
OVERIJSE: Magda Brijssinck (magda.brijssinck@scarlet.be)
PUTTE: Sylvia Boller (sylviaboller@gmail.com)
RAMSEL: Rik Verschuren (Buiten8kans@gmail.com)
RANST: Karin Op de Beeck: karinopdebeeck@telenet.be
ROTSELAAR: Rita Van der Auwera (rita.kumbha.mela@telenet.be)
RUPELMONDE: Roger De Bruyn: romoamoro@skynet.be
SCHAARBEEK: Anja Desmet: anja_aptl@yahoo.com
SCHOTEN: Jan Willems (jan_willems@telenet.be)
STEENDORP, KRUIBEKE en omgeving: Igor Eeckhaut (igoreeckhaut@hotmail.com)
TURNHOUT: Roland Kums (roland.kums@gmail.com)
VORSELAAR: Hild Van den Broeck (hildvdb@yahoo.com)
WILRIJK: Kelly Delandsheer en Kathy Masolyn (transitie.berchem.wilrijk@gmail.com)

Toch hoopgevend om te zien dat er een vruchtbare grond is voor verandering. Op de fraaie site van Transitie Netwerk Vlaanderen kan je op de voet volgen hoe het er aan toe gaat.

home@home

Daarnet hebben we onze eerste Home@home georganiseerd. Het is een activiteit van de Transitiegroep Sint-Amandsberg. Met deze sessie willen bij mensen thuis (en verenigingen en scholen) het gesprek op gang brengen over de toekomst.

De eerste sessie ging door in de Vooruit bij een groepje dames die regelmatig samenkomen om na te denken over wat ze kunnen doen voor een betere wereld. Na een kennismakingsrondje bekijken we een aantal fragmenten uit de film Home van Yann Arthus Bertrand. De volgende stap is dan met de groep nadenken en uitwisselen over twee vragen. De eerste vraag gaat over de hoe we naar de toekomst kijken, wetende dat er op dit ogenblik één en ander fout loopt. De tweede vraag gaat over hoe de toekomst er ook zou uit kunnen zien, als we erin slagen om effectief het roer om te gooien en te werken aan een solidaire en olie-onafhankelijke samenleving.

De eerste vraag zorgt meestal voor een sfeer in mineur. Is het nog niet te laat om de wereld te redden, waarom zijn er nog zoveel mensen die doen alsof er niks aan de hand is, is het wel mogelijk om uit de rat-race te stappen, is het niet omwille van een economisch en politiek systeem waar wij weinig aan kunnen doen…

De tweede vraag zorgt voor een positievere sfeer. Samen nadenken over een toekomstbeeld met minder auto’s, meer groen, minder stress, meer lokale voeding, goed geïsoleerde huizen, groene energie, minder sociale tegenstellingen en meer levenskwaliteit maakt energie los. Dan krijgen mensen zin om er zelf ook aan te beginnen. En dat is natuurlijk de bedoeling van het hele Transitie gebeuren. Groepen opstarten die werken aan lokale veerkracht en energie-onafhankelijkheid.

Meer info over Transitie Vlaanderen is hier te vinden.

Voor initiatieven in Gent klik je hier.

De home@home sessie geven wij enkel in Sint-Amandsberg, dus als je daar mensen kent die mogelijk interesse hebben stuur ze dan meteen deze link door…