‘lobbycracy’ of ‘democracy’

Een paar interessante vaststellingen deze week. De nieuwe Fyra, een dure hogesnelheidstrein maakt het veel moeilijker en duurder voor de reiziger om tussen België en Nederland te pendelen. De vroegere ‘gewone’ trein is afgeschaft onder druk van Europa die stelt dat internationale reizen niet gesubsidieerd mogen worden. De liberalisering van het spoorverkeer zorgt dus niet voor een groter aanbod en lagere prijzen zoals voorzien, maar voor het omgekeerde: minder aanbod en duurdere tickets. Deze grondige analyse van Herman Welter maakt duidelijk waarom het Europees beleid hier faalt.

Langs de andere krijgt de luchtvaartsector 20 miljoen euro steun van de regering. Blijkbaar hebben ze het moeilijk met de toegenomen concurrentie van de low cost maatschappijen en drukken de hoge brandstofprijzen op de winst. Dus wat doet onze regering: geld geven. We weten dat vliegen een steeds belangrijker oorzaak is van broeikasgassen. We weten dat op dit ogenblik vliegen veel goedkoper is dan de internationale trein, en het eigenlijk omgekeerd zou moeten zijn. We weten dat er nu geen taksen zijn op de kerosine, en dus de milieuschade van vliegen zal betaald worden door de komende generaties. En toch beslist de regering deze sector te subsidiëren. Ook de liberalen, normaal gezien tegenstanders van overheidssubsidies vinden dit een goed idee.

Wellicht vraag je je ook af hoe dit kan. De oplossing heb ik net gelezen in het nieuwe boek van Bernard Lietaer. Het fenomeen noemt  ‘lobbycracy’. Omdat lobbyisten duur zijn kunnen enkel groepen met veel geld er beroep op doen. Zo verwerven deze groepen politieke macht die vooral gebruikt wordt om regelingen uit te werken die de machtigen het mogelijk maakt om nog meer te verdienen. In dit geval: het lobbywerk van de TreinTramBus kan niet op tegen de lobbyisten van Brussels Airlines en co (die trouwens aandringen op jaarlijks 30 miljoen euro steun). Zo komen we er niet natuurlijk.  Wat ons te doen staat? De wantoestanden blijven aanklagen en met zijn allen lid worden van TreinTramBus.

sociale media

Gisterenavond na de lezing in Wijnegem was er een probleem met de laatste trein naar Gent. In Antwerpen Centraal bleek dat die trein een ‘te bepalen vertraging’ had wegens een persoonsongeval. Wie regelmatig met de trein onderweg is weet dat het in zo’n geval lang kan duren. Omdat ik voor mijn lezingen steeds mijn laptop bij heb en internet everywhere toegang besloot ik deze ervaring maar te delen met mijn vele facebookvriendjes.

En kijk, meteen waren er verschillende reacties, waaronder van twee mensen een aanbod om te komen logeren, vlakbij het station zelfs. Andere stuurden me troostende boodschappen of grappige opmerkingen.Uiteindelijk ben ik met ruim een uur vertraging toch thuisgeraakt.  Ik weet wel dat niet iedereen toegang heeft tot dergelijke snufjes, maar dit was wel fijn om te zien. In nood kent men zijn echte (facebook)vrienden…

 

echt ecologish reizen…

De Gentse feesten zitten er bijna op. Niet dat ik een zware Gentse feester ben, maar ik ga er af en toe wel eens langs. Het is de plek bij uitstek om mensen tegen het lijf te lopen.

Zo heb ik er gisteren een babbel gehad met Lien, een studente die voor haar stage naar Indonesië moet en beslist heeft dit te doen zonder vliegtuig. Ze heeft al heel wat moeite gedaan om uit te zoeken welke andere mogelijkheden er zijn en heeft ondertussen een reis uitgestippeld die ongeveer een maand zal duren en voornamelijk met de trein zal gebeuren. Daarbij gaat ze onder andere de Transsiberische Express nemen van Moskou naar Peking.

Bij deze zoektocht viel het haar op hoe weinig er actie gevoerd wordt rond de negatieve impact van vliegreizen, of hoe weinig informatie er is voor mensen die alternatieven zoeken. Er zijn organisaties die werken rond vegetarisme, rond energie, rond ontbossing, rond autoverkeer, rond voeding enzovoort. Maar een actiegroep rond ecologisch reizen heeft ze nog niet gevonden (alvast niet in ons land). Een interessante tip is wel de site van ‘route61′ met heel veel informatie over reizen per trein of cargoschip.

Morgen maandag ben ik ook uitgenodigd om deel te nemen aan het laatste debat van de Gentse Feesten. Samen met onder andere Peter Adriaensen, Marleen Temmerman, Anne Provoost en nog een aantal mensen moeten we een oplossing verzinnen op volgende vraag: ‘hoe kunnen we de wereld rechtvaardiger, duurzaamer en veiliger maken voor de komende generaties.’ Of we de ultieme oplossing zullen vinden is nog maar de vraag, maar ik hou jullie op de hoogte als er nieuwe inzichten uit naar boven komen.

Je kan natuurlijk ook nog zelf komen luisteren, het debat start om 14u (en duurt 4 uur), zaal Minnemeers (Minnemeers 8, 9000 Gent)

over treinen en computers

Vandaag woensdag zit ik veel in de trein (van Gent-Vilvoorde-Gent en Gent-De Panne-Gent). Ik heb er niet de beste dag voor uitgekozen. Deze morgen al een heleboel vertragingen (de omroeper wist te melden: ‘wegens een koperdiefstal’) deze middag nog steeds veel vertragingen (deze keer lag het ‘de drukte van het treinverkeer’). Het is in elk geval al een verbetering dat er gecommuniceerd wordt natuurlijk. Al vraag ik me bij die laatste mededeling wel af of ze dan vergeten waren dat er een hoop treinen op de dienstregeling stonden en verrast werden door een toevloed van onverwachte treinen?

Maar goed, er zijn ergere dingen in het leven dan een beetje vertraging oplopen. Dit kan zelfs helpen om de onthaasting wat te forceren.

Een paar kleinere berichten tussendoor: voor wie het nog niet in zijn agenda heeft staan, op 27 maart is het weer zover: Earth Hour, een wereldwijde actie om nog maar eens het geweten van de wereld wakker te schudden. Bedoeling is dat honderden miljoenen mensen wereldwijd een uur lang het licht uitdoen. De energiebesparing is daarbij niet het belangrijkste punt, maar vooral het signaal. Je registeren voor deelname kan alvast hier.

Graag maak ik ook wat reclame voor een interessante nieuwe eenmanszaak. Via Greenmacheen kan je namelijk op zoek gaan naar de meest milieuvriendelijke computer. Op de site staat niet alleen veel informatie over de impact van onze onmisbare laptops en computers, maar je kan er ook terecht om je bestaand toestel te laten updaten. Dit is steeds een meer milieuvriendelijke keuze dan een nieuw toestel kopen. Als er in huize Lim nog eens een computer nodig is, dan ga ik meteen naar GreenMacheen (de zaak is trouwens ook in Gent, anderhalve kilometer van bij me thuis…)

Over treinen en vliegtuigen

Sinds ik weer aan het werk ben zit ik weer regelmatig op de trein. Ik heb de indruk dat er in vergelijking met zes maanden terug wel meer volk de trein neemt. Met als gevolg dat het bij sommige treinen al niet meer mogelijk is om een zitplaats te veroveren. Ook stiptheid en aansluitingen zijn niet merkbaar beter geworden. Echt kiezen voor een massale uitbouw van het openbaar vervoer staat duidelijk niet hoog op het politieke prioriteitenlijstje. Het bericht dat de NMBS de tickets flink gaat optrekken staat in fel contrast met de snelheid waarmee de regering de voorziene vliegtuigtaks heeft afgeschaft. De vliegtuiglobby lanceert wat cijfers over banenverlies, en hupla, onze goede bestuurders trekken hun staart alweer in. Punt is dat volgens mij die cijfers met de natte vinger zijn bij elkaar geharkt en door geen enkele onafhankelijke instantie zijn bevestigd. Als de milieubeweging bezwaren heeft tegen één of ander megaprojec dan moeten er dringend enkele studies worden besteld. Als de vliegtuiglobby komt dreigen met banenverlies dan wordt de maatregel snel teruggetrokken. Studies zijn dan niet nodig blijkbaar. Het meest cynische voorstel tijdens de discussie kwam trouwens van de Waalse regering, die stelde voor om alvast de Low-cost maatschappijen vrij te stellen van de taks. Terwijl net die goedkope vluchten letterlijk een ramp zijn voor het klimaat, omdat mensen daardoor even makkelijk gaan vliegen als ze naar de cinema gaan. De vliegtuigmaatschappij BMI – vooral zakenreizen – heeft de overwinning van de vliegtuiglobby op passende manier in de verf gezet. In krantenadvertenties pakken ze triomfantelijk uit met het nieuws dat er geen brandstoftoeslag komt. Waarmee ze duidelijk aangeven dat ze op geen enkele manier verantwoordelijkheid willen opnemen voor de schade die ze veroorzaken. Ik maak me niet zo dikwijls kwaad, maar vliegen is een problematische zaak. Volgens sommige zal het positieve effect van alle maatregelen die we nemen rond energiesparen teniet gedaan worden door de groei van het luchtverkeer. Daar moet dus dringend iets aan gebeuren. Is er nog ergens iemand met vijf minuten politieke moed??