autorijden schaadt de gezondheid

Vanuit Nederland kreeg ik volgend artikel in mailbox (met dank aan Godelieve). Het is een scherpe veroordeling van de aanpak van de oliemaatschappijen en de laksheid waarmee de politiek er mee omgaat.  Ziehier de inleiding:

Om onder de twee graden Celsius opwarming te blijven, een internationaal voornemen, mogen we tot 2050 niet meer dan 565 gigaton CO2 uitstoten. Dat is bedrijven als Shell, Lukoil en Exxon blijkbaar ontgaan, toont milieuactivist Bill McKibben aan. Hun reserves staan garant voor een uitstoot van 2.795 gigaton.

‘De nieuwe angstaanjagende rekensom van ‘s werelds opwarming’, kopt McKibben – door Time uitgeroepen als de beste groene journalist – boven een essay in Rolling Stone. Het leest als een uitgebreide literatuurstudie waarin politieke en industriële beloften smelten als sneeuw voor de zon.

De rest van de opinie kan je hier lezen. Het zijn dit soort van analyses die maken dat een mens wel eens moedeloos denkt dat het allemaal om zeep is. Dat onze enthousiaste acties in ons eigen leven uiteindelijk belachelijk zijn ten opzichte van hoe de machtige spelers omgaan met onze planeet. Het zijn echter dezelfde analyses die mij ervan overtuigen dat we nog harder ons best moeten doen om mensen wakker te schudden, om alternatieven uit te proberen en ons los te maken van de huidige levensstijl.

Het zijn ook dergelijke artikels die me overtuigen dat we misschien soms wat steviger moeten reageren. Niet dat ik de auto wil demoniseren, maar dit verhaal van de olie-industrie is natuurlijk sterk gelinkt aan het wereldwijd autogebruik.Wat zou je denken van een verplichte sticker op elke wagen met ‘autorijden schaadt de gezondheid’.  Daarmee druk je het nog voorzichtig uit, want naast de echte verkeersslachtoffers en die van het fijn stof zijn er miljoenen te verwachten klimaatslachtoffers door de stijgende CO2 uitstoot. Misschien is de tijd nog niet helemaal rijp voor dit soort acties, maar anderzijds brengt de informatie van McKibben nog wat meer verontwaardiging naar boven. Verspreiden maar dus.

(Volgend voorbeeld uit Brazilië laat trouwens zien wat de aanpak van de oliemaatschappijen concreet wil zeggen.)

stop de groei

Je mag de radio niet opzetten of de krant niet opendoen of daar zijn ze weer: we hebben groei nodig. Economen en politici struikelen over elkaar om te roepen dan we meer groei nodig hebben, meer competitiviteit, meer flexibiliteit.  Het kan aan mijn beperkte intelligentie liggen maar ik begrijp dit niet.

We zitten nu al jaren in een zware crisis die veroorzaakt wordt door steeds meer groei, er verschijnt wel elke week ergens een rapport met de rampzalige gevolgen die ons te wachten staan door de groei. En wat is de conclusie, we willen nog meer en harder groeien.  De problemen oplossen met de principes die de oorzaak van de problemen vormen. In het beste geval zegt iemand er bij dat de groei liefst ‘groen’ moet zijn of  ‘duurzaam’ of  ‘kwalitatief’.  Maar de groei zelf in vragen stellen is blijkbaar nog erger dan vloeken in de kerk.

Vergeet die groei. Het tijdperk van de onbeperkte groei is over. Hier en daar zullen er nog wel eens een paar groei-kwartalen zijn, maar de opgaande lijn van de voorbije 50-60 jaar is gewoon afgelopen.  Voor wie het nog eens in 300 seconden samengevat wil zien waarom kan dit even bekijken.

Als we al groei nodig hebben dan denk ik groei van:

• veerkrachtige gemeenschappen
• gezond verstand (namelijk verstand dat grenzen aanvaard)
• systemen om te delen en hergebruiken
• verbondenheid met elkaar en de natuur
• biologische groenten
• het aantal bewuste consumenten
• protest tegen de groeidwang

 

verandering op komst

Straks mag ik mijn eerste politieke speech houden. In Stekene ben ik gastspreker op de nieuwjaarsreceptie van de partij GPS, wat staat voor Groen, Progressief en Sociaal. Het is geen kartel met Sp.a zoals in Gent maar een verzameling van groenen, progressieven en sociaal bewogen mensen.  Ik zal daarbij eens terugkijken op vorig jaar en vooral ingaan op wat de lokale politiek kan doen in de woelige tijden die ons te wachten staan.

Een interessante kijk daarop is te zien op de videozone van deredactie. Daarin legt Guy Standing uit hoe de komende jaren grote veranderingen op komst zijn vanuit de groep mensen die in steeds grotere onzekerheid  leven. Klikken en kijken, want dit is nog interessanter dan het wereldkampioenschap veldrijden in Koksijde…

http://www.deredactie.be/permalink/1.1206453

 

I am Fishead

Aan de reacties te zien zijn er inderdaad al heel wat muggen gesignaleerd, op sommige plaatsen zijn ze blijkbaar het hele jaar aanwezig. Dat het ernstig is met de klimaatverandering toont ook volgende grafiek, met een overzicht van de natuurrampen die gerelateerd zijn aan klimaatverandering. Ook 2010 en 2011 waren daarbij topjaren, die hier nog ontbreken in het lijstje.

Maar laat ik toch vooral focussen op de positieve tendensen en mogelijke oplossingen. Wie even de tijd wil nemen kan bijvoorbeeld volgende film op Youtube bekijken. ‘I am Fishead’ gaat vooreerst in op onze huidige economische en politieke leiders, en komt tot de conclusie dat ze in grote mate trekken vertonen van ‘psychopaten’.

Het tweede deel van de film geeft aan hoe dezelfde mechanismen die ervoor zorgen dat deze mensen aan de top komen de mogelijke oplossing kunnen bieden. Op het punt dat de machteloosheid wel het sterkste lijkt komen de makers ook met het alternatief. En dat begint… bij onszelf.

Veel kijkplezier

[http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=6MWpxH-RlFQ]

 

 

vreemde wereld…

In de Alpen worden duizenden sneeuw kanonnen ingezet om toch maar voor een laagje sneeuw te zorgen voor de duizenden toeristen die er willen komen skiën, want deze mensen hebben toch ‘recht op hun skivakantie’. Dat deze kanonnen aangedreven door fossiele brandstoffen zorgen dat de klimaatverandering sneller gaat en er wellicht binnenkort nog minder sneeuw valt doet even niet ter zake.

In Gent wordt elke schooldag een fietsstrook als parkeerplaats gebruikt door ouders die (vaak met hun 4×4) hun kinderen opwachten op het einde van de schooldag. Als ze een boete krijgen van de politie zijn ze kwaad, want je kan toch niet verwachten dat hun kinderen met de bus of de fiets zouden rijden, dit is toch veel te gevaarlijk.

Bij de start van de koopjesperiode in de Verenigde Staten is opnieuw een dode gevallen. Een vrouw is er vertrappeld terwijl ze stond aan te schuiven om een gsm op te kop te kunnen tikken voor 39 dollar. Een paar cijfers uit eigen land, ondanks de grote crisis gaan Belgen steeds meer op reis én wellicht zullen in 2011 meer auto’s verkocht zijn in ons land dan ooit.

Zowel over het probleem van overstromingen als over het Vlaamse Klimaatplan zegt onze Vlaamse ‘minister van leefmilieu’ Joke Schauvlieghe doodleuk dat we tekort schieten onze doelen niet halen en dus iets meer zullen moet doen. En toch zegt ze dit op een manier alsof ze fantastisch bezig is.

Volgende maandag begint in Durban de volgende ronde van de klimaat onderhandelingen. Alle waarnemers gaan er vanuit dat er geen akkoord uit de bus zal komen. Maar wees maar zeker dat we de volgende twee weken weer om de oren geslagen zullen worden met groene kranten vol reclame voor groene producten, en speciale bijdragen op radio en televisie (geflankeerd door reclame voor groene producten). De klimaattop zal net op tijd voorbij zijn (9 december) om ons dan weer volop te kunnen concentreren op de consumentenhoogmis van de eindejaarsfeesten.

Meer en meer is mijn hoop gebaseerd op de vele duizenden mensen en groepen die op kleine schaal kiezen voor andere oplossingen. Dagelijks kom ik mensen bezig die niet wensen mee te doen aan het najagen van macht en bezit, mensen die inzien dat goed leven niks te maken heeft met ski-reizen en goedkope gsm’s.  Mensen die begrepen hebben dat het tijdperk van groei, concurrentie en verspilling op zijn laatste benen loopt. De nieuwe wereld is op komst.

25 oktober 2031: energiemaand?

Waar is de tijd dat oktober nog de maand van de energie was, en er allerlei acties waren zoals de dikke truiendag om mensen te sensibiliseren over het energieverbruik. Achteraf gezien waren het zeker goed bedoelde pogingen die echter geen effect hadden op het echte gebruik. Mensen bleven maar verwarmen, energie verspillen, vliegen en rondrijden. Zelfs al ging de thermostaat een graadje lager op dikketruiendag en het licht een uurtje uit bij Earth Hour.

De structurele vermindering van energieverbruik is er uiteindelijk gekomen door 2 factoren die met elkaar samenhangen. Enerzijds was er de prijsstijging van fossiele brandstoffen. Deze prijzen gingen sterk op en neer vanaf 2008, maar vanaf 2012 is de prijs van de olie niet meer onder de 150 dollar per vat gekomen. De duurdere brandstof was een gevolg van speculatie én het stilaan opraken van de best beschikbare bronnen. Vanaf dat moment konden we wel niet anders dan minder energie gebruiken.

De tweede reden van de reductie is het simpele feit dat de gevolgen van ons verbruik annex uitstoot steeds meer voelbaar werd. De droogtes, bosbranden en zware stormen waren al een tijdje zichtbaar in diverse delen van de wereld. Maar toen we ook hier met onze neus op de feiten werden gedrukt door het springtij van 2015 is er een massale verandering gekomen in ons globaal bewustzijn. Plots begon iedereen te beseffen dat we wel degelijk enorme risico’s namen door onbeperkt energie te verbruiken en ondertussen de atmosfeer op te warmen.

Er waren eind jaren negentig, begin jaren tweeduizend heel wat studies en boeken geschreven over wat nu de beste manier was om de houding en het gedrag van de consument te veranderen. Nadat bleek dat het geven van informatie geen echt effect had werden ook andere strategieën uitgeprobeerd. Als ik het me goed herinner was de positieve aanpak met kleine stapjes wel populair bij de milieuorganisaties. Je mag mensen niet bang maken en je moet ze positief stimuleren om kleine stapjes te zetten zoals het wassen op 30 graden of het nemen van de fiets voor korte afstanden. Het credo was toen dat je onmogelijk van mensen kon verwachten dat ze zouden inboeten op comfort.

Ondertussen is de gedragsverandering gekomen, en hebben we een flink pak moeten inboeten op het comfort (tenminste zoals dit toen algemeen omschreven werd). Zelf vond ik altijd dat kleine stapjes enkel tot kleine verandering zouden kunnen leiden. Het zijn jammer genoeg de externe omstandigheden (de kostprijs van energie en de rampen) die tot de verandering hebben geleid. Pas met het water aan de lippen zijn we gaan zoeken naar duurzame oplossingen.

Er zijn trouwens nog andere strategieën uitgeprobeerd in die periode. Kijk maar naar het filmpje hieronder dat mensen wil waarschuwen voor de gevolgen van vliegen…

16 november 2025: de bevrijding

Overal in de straten zijn spontane feestjes losgebarsten. Mensen halen oude flessen wijn boven of zijn bezig lekkere taarten aan het bakken. Her en der klinkt vrolijke muziek van muzikanten die op straat staan te spelen. Kinderen lopen vrolijk rond met vlaggetjes en hier en daar een kleurrijke ballon. Fietskaravanen rijden door de stad luidruchtig bellen rinkelend. Het doet me denken aan de sfeer van de bevrijding na de tweede wereldoorlog (niet dat ik er bij was, maar ik heb het wel eens gezien in films enzo).

Reden van de collectieve feestvreugde? De uitslag van het allereerste wereldreferendum. Dit is ook een bevrijding, want officieel heeft de mens afscheid genomen van het tijdperk van de fossiele brandstoffen. Nog maximum vijf jaar mag er olie of steenkool gebruikt worden voor het opwekken van warmte, elektriciteit of in verbrandingsmotoren. Dan is het definitief gedaan met het uitstoten van CO2 via deze bronnen. Maar deze keuze betekent nog veel meer, want door te kiezen voor optie B is heel duidelijk de voorkeur gegeven aan herstellen van de ecologische balans. Vooruitgang staat nu niet langer gelijk met een keuze voor datgene wat het meeste financiële winst oplevert.

De feestende massa op straat beseft dat er nog moeilijke jaren voor ons staan. De omschakeling naar andere energiebronnen en naar een meer gelokaliseerde economie moet nu snel gaan en zal niet makkelijk zijn. Honderden energiecentrales moeten omgeschakeld of vervangen worden, de landbouw zal snel moeten omschakelen, onze hele manier van denken en leven zal veranderen.

Ondanks de vele tegenslagen van de voorbije jaren – en niemand zegt dat die nu voorgoed achter de rug zijn – heeft het nieuws over de uitslag een wereldwijde golf van hoop teweeggebracht. Van Argentinië tot in Nieuw-Zeeland worden mensen nu wakker in een nieuwe wereld. Zou deze gebeurtenis de start kunnen zijn van een nieuwe fase in de mensheid, waarbij verbondenheid met elkaar en de planeet centraal staan.

Adam, die hier op bezoek is en al een flink glas gedronken heeft, leest van achter mijn schouder mee. “Is dit niet een beetje te pathetisch?” zegt hij. Wellicht heeft hij gelijk. Ik kan beter mee op straat gaan en zien of het me nog lukt om een paar danspasjes te maken!

kuiken te huur

Tja, een jaar na de verkiezingen en nog geen regering. Dit is nu echt niet wat ik in gedachten had toen ik vorig jaar op de lijst stond van Groen! Maar ik ga deze keer niet meedoen met het geklaag over onze politici.  Nu het model helemaal vast loopt komt er misschien ruimte voor nieuwe en totaal andere initiatieven (zoals de G1000)

Het leven met de koelkast verloopt tot hiertoe prima, mede omdat het niet zo bijzonder warm is natuurlijk. Wat ik al vastgesteld heb is dat een van de neveneffecten is dat je automatisch een beetje veganistischer gaat eten. Want boter, melk, yoghurt of kaas kan je moeilijk lang bewaren zonder frigo. Dus koop ik het voorlopig niet. Een nadeel is dan misschien wel dat je op zoek gaat naar kleinere verpakkingen en dit dan weer een negatief effect heeft op de vuilniszak.

Ik wacht in elk geval op meer zon, zowel voor mijn zonnepaneel als voor het koelkast experiment.

Ps: dat er verandering bezig is blijkt wel uit vele kleine details. In kader van de stadslandbouw en zelfvoorziening kan je nu al appartementen huren met inbegrip van pluimvee. Of een Antree ook een beest is weet ik niet precies. Ofwel kruising tussen een mier en een ree of misschien een deel van een Entrecote?

bio-week en meer

Tijd voor een aantal aankondigingen. Tussen haakjes, gisteren weer een boeiend transitie-café meegemaakt in Gent. Zo’n dertigtal mensen die in de overvolle living van Lucie die luisteren naar een verhaal over agro-ecologische landbouw. En erna samen nadenken wat ze zelf kunnen doen, mooi!  De uitleg kwam van Esmeralda Borgo, beleidsmedewerker van Bioforum, je kan hier meer lezen over deze bijzonder interessante piste in verband met landbouw.

Dit brengt me dan meteen bij de Bioweek die loop van 4 tot 12 juni (nu dus), met een hele reeks activiteiten en mogelijkheden om te koken en te proeven. Een paar mensen hebben me gemeld dat ze vorig weekend in de Morgen (Magazine) konden lezen waar ik vegetarisch en biologisch ga eten. Het interview is al van enkele maanden geleden, maar inderdaad mijn favoriete restaurants zijn nu ook een publiek geheim.

Dit weekend zijn er nog een aantal interessante activiteiten. Vrijdag avond ben ik bij de opening van een nieuwe kringloopwinkel in Antwerpen.  Ik mag er een woordje placeren (na Patrick Jansens) en demonstreren welke huishoudelijke toestellen je allemaal aan de praat kan krijgen met energiefietsen. Wellicht ga ik ook eens kijken naar de afdeling koelkasten en diepvriezers. Graag kondig ik ook een interessant programma aan dat je zondag in Gooik kan gaan bezoeken. Je kan er terecht voor wandelingen en allerlei workshops.

Een nieuw initiatief is het project: www.waarom-niet.be. Een aantal jonge mensen hebben in Vollezele een boerderijtje gekocht en willen het ombouwen tot een experimenteer plek. Zo organiseren ze in augustus een zonder-geld bijeenkomst, ook wel een onbetaalbare leefweek genoemd. Van 14 tot 21 augustus in Vollezele.

Kortom, overal zijn er mensen bezig vorm te geven aan een andere wereld. Het lijkt misschien nu allemaal nog marginaal en onbetekenend, maar op dag zullen we zien dat dit de kiemen zijn voor verandering.

over missionarissen, politiek en invloed…

Soms voel me wel een beetje een missionaris die zieltjes wil winnen voor de Low Impact zaak. Via alle mogelijke kanalen probeer ik duidelijk te maken dat het mogelijk is om goed te leven binnen de grenzen van 1 planeet. Ik doe dit in de eerste plaats omdat ik het graag doe -om in het jargon te blijven, het lijkt wel mijn roeping. Mooi meegenomen is dat ik er ondertussen kan van leven en me dit redelijk wat vrijheid oplevert. Maar er is ook een hoger doel, ik ben – zoals velen – oprecht bezorgd om de toekomst. Die van mezelf maar meer nog die van mijn kinderen en van de 9 miljard mensen die naar alle waarschijnlijkheid in 2050 de planeet bevolken. We hebben verdomme erg weinig tijd om die te vrijwaren en de nodige verandering gaat naar mijn goesting niet snel genoeg.

Ook een missionaris moet af en toe eens strategisch denken, daarom een evaluatie van mezelf door mezelf. Sinds de start van het project zijn er al redelijk wat mensen die er iets over gelezen hebben in de pers, de blog of via het boek, of iets gezien of gehoord hebben  op radio en TV. Bedoeling is telkens mensen wat te doen nadenken en hopen dat dit hier en daar aanleiding geeft in verhogen van het bewustzijn en veranderen van gedrag. En ik krijg toch regelmatig een bericht van iemand die een kleine of grote stap heeft gezet. Altijd fijn om te horen natuurlijk…

Ik vermoed dat een persoonlijk contact toch het meeste invloed heeft (meer dan de boodschappen die via de media verspreid worden) én ik daar dan ook zelf controle heb over wat ik vertel. Tot op vandaag heb ik zo’n 9100 mensen gesproken via een 130-tal lezingen, workshops, shows en debatten. (de 10 000 van de theatertournee tel ik even niet mee, de 400 000 kijkers van de TV afleveringen ook niet). Maar aangezien uiteindelijk 5% van de bevolking zou moeten bereikt worden moet ik nog 60 jaar doorgaan om 300 000 Vlamingen te bereiken.

Gelukkig zijn er nog tientallen andere mensen en organisaties die een vergelijkbare boodschap brengen. Gelukkig zullen externe omstandigheden (klimaatverandering en piekolie) de interesse in een andere levensstijl aanzienlijk doen toenemen. Dus is er nog hoop.

En natuurlijk blijft er nog de politiek piste. Want ook dat is een mogelijk weg om verandering te versnellen. Maar ik weinig zin heb om in het traditioneel politiek spel mee te doen, vooral omdat ook dit gericht is op competitie en conflict. Anderzijds moeten de mensen die echt willen kiezen voor verandering toch ergens terecht kunnen? Dus als ik nu eens op zowel de lijst van Groen! S-pa, Open Vld en CD&V zou gaan staan? Zou dan niet mogen? Of moeten we in de richting gaan van volgend Frans initiatief. Een groep mensen die probeert aan politieke invloed te winnen zonder aan de tratidionele partijpolitiek te doen?

http://www.le-dard.com/news/la-conference-de-presse-en-direct/