koudwatervrees


Als het over poetsen gaat ben ik wellicht zoals de meesten. Je doet het zonder veel nadenken op de manier waarvan je denkt dat het de juiste is. En vaak is dit de manier waarop ons moeder (of grootmoeder) te werk ging. Wat dweilen betreft bijvoorbeeld is dit mijn aanpak: heet water in een emmer, een geutje ecologisch product er bij en huppakee de vloer dweilen.

dweilenIk viel zowat van mijn stoel toen ik vorige week op een sessie ecologische poetsen van Greentrack te horen kreeg dat dit helemaal niet nodig is. Heet water vermindert niet alleen de reinigingskracht van je product, maar is ook minder goed voor je handen. Het warme water opent je poriën en verhoogt de kans op allergieën. Dat warm water ook nog eens extra energie vraagt spreekt voor zich. Dus doe ik het al jaren fout. Ook bij de afwas is lauw water om dezelfde redenen beter dan heet water, voor het weken van een ovenschotel idem dito. Had ik dit eerder geweten dan was mijn voetafdruk misschien nog iets kleiner.

Er was dus enige consternatie bij de aanwezigen bij het aanhoren van deze openbaringen. We kregen ook een verklaring waarom heet ooit wel een goede methode was. Toen bruine zeep nog het belangrijkste poetsmiddel moest dit wel in warm water om op te lossen, moderne (ecologische) producten hebben andere eigenschappen, en werken dus beter op lagere temperaturen. Hoe komt het toch dat onze kennis wat dit betreft niet mee is geëvolueerd met de producten?

Dus als minister Turtelboom nog eens een originele energietip wil lanceren; na koken met de wok is er nu dweilen met koud water – al dan niet met lopende kraan.

ik steun RIP the loop


Het Gents Milieufront wil samen met Unizo en de stad Deinze een juridische procedure starten tegen de Loop. Ze hebben daarvoor een crowdfunding actie opgezet. Ik heb een bijdrage gestort om de juridische kosten mee te dragen, hier kan je alle info vinden als je hetzelfde wil doen. Ik had ook anoniem kunnen steunen (omdat het een politiek gevoelige kwestie is), maar ik wil in alle openheid kunnen uitleggen waarom ik deze actie steun.

Het project van de Loop is in de legislatuur 2001-2006 voorbereid, het Ruimtelijk Uitvoerings Plan is goedgekeurd in januari 2007 en sindsdien ligt vast dat op die plek een project komt met 552.500 m² bruto vloer oppervlakte met daarin 69.000 m² retail (het zogenaamde outletcenter). Omdat toen contracten zijn afgesloten met de ontwikkelaars is het standpunt van de stad dat daarop niet kan teruggekomen worden, onder ander omwille van de rechtszekerheid en schadevergoedingen.

De Loop is wat schaal en impact betreft anders dan Uplace, maar de uitgangspunten zijn evengoed niet meer van deze tijd. Bijkomende winkelruimte buiten de stad zorgt voor extra autoverkeer en fijn stof en is nadelig voor de winkels in de binnenstad. Het strookt niet met de moderne visies op stedelijke ontwikkeling en mobiliteit. Dit is geen goed project voor de toekomst van de stad. En dus hoop ik dat het kan gestopt worden, eventueel via juridische procedures.

Ik besef dat dit moeilijk ligt omdat het gaat om beleid dat door de vorige coalitie is goedgekeurd, en het huidige college logischerwijze dit beleid wil uitvoeren. Als lid van een partij die nu bij de meerderheid hoort is het normaal om dit beleid te verdedigen (al was Groen in de oppositie de voorbije 12 jaar een hevige tegenstander van de Loop). Ik besef dat ik met mijn steunbetuiging onze coalitiepartners in de Gentse gemeenteraad geen plezier doe (en tegelijk dat de oppositie ironisch genoeg wél met plezier dit bericht zal gebruiken). Ik begrijp tenvolle dat onze groene schepenen niet anders kunnen dan dit beleid collegiaal mee uitvoeren. Dit is dus geen kritiek aan hun adres.

Maar nu zie ik mijn rol als gemeenteraadslid als vertegenwoordiger van het algemeen belang van de stad en zijn inwoners. Tenslotte, raadsleden hebben het recht om bij ethische kwesties hun eigen geweten te volgen. Voor mij is het organiseren van bijkomend autoverkeer op die schaal (3 miljoen bezoekers per jaar) een ethische kwestie. Dat het inderdaad gaat over leven en dood mag nog maar eens blijken uit deze studie: Fijn stof kost ons jaarlijks bijna 80 000 levensjaren.

Wat ik hoop – of is dit naïef? – is dat het huidige college rekening houdt met de aangroeiende protesten, en durft inzien dat het oorspronkelijk idee van de Loop misschien niet meer past bij de ambities van vandaag. Dat er samen met alle betrokkenen een debat wordt gestart over andere mogelijkheden om deze site te ontwikkelen. Dat de creatieve koppen in Gent bij elkaar gebracht worden om minstens na te denken over alternatieven. Ik ben er zeker van dat vele burgers ideeën willen leveren om de site te gebruiken voor actuele noden rond wonen, duurzame economie, hernieuwbare energie en stadslandbouw. Wie weet is het mogelijk een oplossing te vinden op een manier die ook voor de projectontwikkelaars aanvaardbaar is (zij hebben toch ook kinderen en waarden, misschien). En ja ik weet het, het protest is veel te laat gezien de fase waarin het project zicht bevindt. Toch kan ik als inwoner van Gent, als low impact man enkel de vraag stellen om alles in het werk te stellen om de loop van The Loop alsnog om te buigen (om met een slechte woordspeling te eindigen).

(PS: ik schrijf dit stuk volledig in eigen naam, zonder overleg met of goedkeuring van mijn partijgenoten)

fijn op de trein!


De voorbije dagen weer behoorlijk wat treinritjes gedaan, en het valt me toch op dat reizen met de trein toch heel wat voordelen heeft.

Zo ben ik de voorbije dagen heel wat bekenden tegen gekomen bij het opstappen. Mensen die ik al jaren niet meer gezien heb en ik waarmee ik dan meteen een hele rit kan bijpraten. Bij een van die babbels begon een onbekende dame trouwens spontaan mee te praten, want ze vond het jammer dat mensen op de trein zo weinig met elkaar in gesprek gaan.

funtrainIn het station van Antwerpen Centraal werd ik dan weer aangesproken door een enthousiaste jongeman: “mag ik u feliciteren met wat u doet, want u bent toch de Low Impact Man hé”.  En hij voegde er nog aan toe dat hij samen met zijn vriendin ook allerlei acties onderneemt om de voetafdruk te verkleinen.

In de trein van Gent naar Antwerpen hadden we te maken met een vrolijke treinbegeleider die afsluit met de woorden: ‘uw treinbegeleiders Jan, Piet, Joris en Corneel wensen u nog een prettige dag’. Wat meteen heel glimlachende gezichten opleverde, een bejaard koppel begon zowaar te zingen over mannen met baarden.

Tenslotte nog deze. Ik zat op de trein naar Brussel en was een boek aan het signeren voor Meryem Almaci (die me trouwens beloofd heeft binnenkort enkele ideeën uit het boek naar voren te schuiven) toen de conducteur langs kwam om mijn kaartje te knippen. Hij sprak me meteen aan: “ah, dat boek, dat ken ik, ik heb er iets van gelezen in de Jommekeskrant.”  (jawel, ik heb mijn hoogtepunt in mij carrière nu echt wel bereikt: een artikel in de Jommekeskrant. Hij begon meteen te vertellen hoe belangrijk het milieu wel is en dat het goed is dat meer en meer mensen er aandacht voor hebben. Hijzelf bijvoorbeeld at 1 dag per week geen vlees. (Ik maak van de gelegenheid gebruik om te vermelden dat Dirk De Wachter, auteur van een schitterend boek over de liefde, me toevertrouwde dat hij al van bij de start meedoet met Dagen Zonder Vlees. Maar die ontmoeting was niet op de trein.)

Om maar te zeggen, wie open staat voor ontmoetingen en babbels zal in het openbaar vervoer beter aan zijn trekken komen dan in de file!

zie ginds komt de stroomboot


Ik was deze week op een studiedag van de Vreg over ‘disclosure’, een moeilijk woord voor ‘stroometikettering’, of gewoon hoe kan je weten waar je stroom vandaan komt en hoe groen die is. Behalve dat het heel ingewikkeld is heb ik nog wat interessante dingen geleerd. Zo maakt brandstofmixgroende Vreg elk jaar een rapport met de brandstofmix van onze groene stroom. Je kan hier het meest recente rapport vinden. Zo blijkt dat in 2013, 27 % van onze groene stroom uit Noorwegen komt, en 15% uit Ijsland. Nu moet je weten dat er GEEN connectie is tussen het Ijslandse elektriciteitsnet en het vasteland en dit fysiek dus onmogelijk is. Wat iemand de schampere opmerking ontlokte, die stroom komt met de stroomboot.

Het voorbeeld toont duidelijk aan dat het systeem van ‘garanties van oorsprong (GVO)’ een paar vreemde neveneffecten heeft. De  bedoeling is om ervoor te zorgen dat een kWh groene stroom geen twee keer verkocht wordt (en daarin slaagt het systeem), maar omdat de GVO zo goedkoop is kan iemand met een vervuilende centrale in ons land goedkope GVO’s kopen uit pakweg Noorwegen en aan de klant zeggen dat hij groene stroom koopt. Een praktijk die Greenpeace al een tijd aan de kaak stelt. Daarbij komt dat het hele GVO systeem geen impuls blijkt te geven aan de ontwikkeling van meer groene stroomproductie.

Wat ik nog geleerd heb; naast de effectieve productie en consumptie van stroom is er ook een hele markt van traders die GVO’s kopen en verkopen, en toekomstige stroom (futures) verhandelen op de beursvloer. Omdat dit ‘traden’ om een of andere reden in ons land gratis is, blijken we een land te zijn waar veel van dat soort transacties zijn. Daardoor blijken we een grote uitvoerder te zijn van waterkracht stroom (die we niet hebben dus). Het doet een beetje denken aan de financiële markten die los van de reële economie een eigen handeltje opzetten.

Het goede nieuws is wel dat de Vreg het in de toekomst mogelijk wil maken dat je  kan zien op je factuur van waar de stroom komt, en op welke wijze die wordt geproduceerd. Dan zou je kunnen kiezen voor Belgische stroom van pakweg wind of zon. (Op dit moment kan je enkel zien of je energie groen is of niet via deze groenchecq)  Maar verder had ik vooral de indruk dat hier een gigantisch systeem is opgezet dat vooral de grote marktspelers ten goede komt en het moeilijk maakt voor de consument om echt duurzaam te kiezen. Er is ook gepleit voor een label dat die keuze makkelijker moet maken, zoals dit van Ekoenergy.

Een ingewikkelde kwestie, dat is zeker, waar de politiek verantwoordelijken toch ook eens moeten nadenken wat de prioriteit is. Marktopportuniteiten creëren voor grote spelers of echt de transitie inzetten naar hernieuwbare energie. In afwachting kunnen we als consument maar best kiezen voor de coöperatieve lokale producenten zoals Ecopower, Beauvent, Wase Wind en Energent.

natuurborsten


Voila, met zo’n titel zal dit blogstukje wel goed gelezen worden vermoed ik. Maar, beste lezer, niets is wat het lijkt, want ik ga het hebben over een tandenborstel. Dank zij een cadeaubon kon ik wat bestellen bij eco webshop Kudzu, en naast de scheermesjes die ik daar altijd aanschaf 2015-02-25 10.13.01heb ik ook deze ecologische tandenborstel besteld.                                  Het is een Duitse borstel gemaakt van natuurlijke grondstoffen, en met een gepast opschrift. Wat bij mijn kinderen alvast voor enige hilariteit zorgde.

Wat het thema uit de titel aangaat ga ik toch niet specifiek uitweiden. Maar iedereen zal begrijpen dat ik wat dit betreft ook de voorkeur geef aan natuur boven kunststof…

Moraal van het verhaal; klik nooit op een berichtje omwille van een verleidelijke titel én een betere wereld begint bij je tandenborstel (en voor gevorderden: bij zelfgemaakte tandpasta).

 

samen wonen in de lift


cohousinggentIk was eigenlijk van plan het vandaag niet over Gent te hebben, want er gebeuren ook ongelofelijk veel boeiende zaken op heel veel andere plaatsen.

Maar ja, dan publiceert de Gentenaar een stuk over hoe co-housing aan het boomen is, en kan ik het weer niet laten. Het is volgens mij een zoveelste illustratie van hoe mensen zelf op zoek gaan naar alternatieven. En natuurlijk, een samenhuizen project opzetten is een pak complexer dan pakweg een geveltuintje aanleggen. Daarom lijkt het op dit vlak nogal traag te gaan, maar is de trend nu duidelijk aan het groeien.

Toen ik in 1997 bij een eerste project betrokken was (Luchtkasteel in Doornik) was het behoorlijk zoeken (enja, we waren wel een beetje hippies). Ondertussen zien we dat groepen zich beter organiseren, dat er ondersteuning is van organisaties zoals Samenhuizen en Coho9000, ook ondernemers zoals Cohousingprojects en Abbeyfield zetten projecten op, en ook overheden starten op verschillende manieren met de ondersteuning.

Het blijft een moeilijk proces en jammer genoeg duur (een cohousing woning is van prijs vergelijkbaar met een andere woning). Hier is nog ruimte voor nieuwe experimenten zoals CLT, waarbij de grond niet kan gekocht en verkocht worden en woningen een stuk goedkoper worden. Graag meer van dat dus.

En plechtig beloofd, morgen schrijf ik geen woord over wat in Gent aan het gebeuren is (dus nu nog snel even deze link naar succesvolle groene ondernemers van het nieuwe tijdperk). En natuurlijk in ons cohousingsproject gaan we niet samenwonen in de lift, maar er is wel een lift – op vraag de brandweer.

hoe steden mee het verschil kunnen maken


Gisteren is op de gemeenteraad in Gent het bestek goedgekeurd voor de aankoop van schoolmaaltijden. Het gaat daarbij om ongeveer 850 000 maaltijden per jaar voor scholen en kinderdagverblijven. Omwille van de wetgeving zijn dergelijke bestekken bijzonder complex. Om een idee te geven, in de inleiding van het bestek wordt verwezen naar een vijftigtal wetten, koninklijke besluiten en Europese vorderingen die strikt moeten gevolgd worden. Gaande van het Koninklijk Besluit van 22 januari 1988 betreffende het gebruik van eetbare oliën en voedingsvetten bij het frituren van voedingsmiddelen, tot de verordening 1139/98/EG van de Raad betreffende de verplichte opneming in de etikettering van bepaalde met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen, gewijzigd door de verordening 49/2000/EG van de Commissie van 10 januari 2000 (niet te verwarren met de verordening 50/2000/EG van de Commissie van 10 januari 2000 inzake de etikettering van voedingsmiddelen en voedselingrediënten die genetische gemodificeerde of met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde additieven en aroma’s bevatten). Vijftig van die wetten dus, waarbij meteen al de vraag kan gesteld worden hoeveel juristen de bedrijven in dienst moeten hebben om hierop te kunnen inschrijven.

Daarbij komt dat het gigantische aantal, de krappe budgetten én het type van keukens in de instellingen ook zorgt dat het niet evident is dagelijks tot 4500 maaltijden te latenleveren door kleinschalige lokale bedrijfjes. Dus hebben de diensten hard gewerkt om – binnen de contouren van de wetten en praktische bezwaren – zo veel mogelijk duurzaamheid in het bestek op te maaltijdenvoetafdruknemen. Dit kan door bij de gunningscriteria eisen te stellen op vlak van sociale en ecologische duurzaamheid. In dit geval wordt rekening gehouden met ecologische voetafdruk van de maaltijden, verpakking, voedselverspilling & transport/transportplan, biologisch, fair trade, duurzame vis, vleesvermindering, sociale economie en socio-economische duurzaamheid. Hoe beter de indieners daaraan voldoen, hoe meer punten ze krijgen (naast prijs, kwaliteit en menu-aanbod). Daarnaast is elke inschrijven verplicht om te voldoen aan minimale criteria.

Zo moet minstens 15% van alle ingrediënten voldoen aan de bio-criteria. Gezien het totaal volume komt dit overeen met  127 500 biologische maaltijden per jaar. Er moeten andere menu’s zijn per seizoen, rekening houdend met de seizoenskalender, Tonijn, Pangasius en Tilapia zijn niet toegestaan en alle vis moet een MSC of ASC label hebben.  De leverancier moet aantonen in welke mate zijn producten een fair trade label hebben en een plan tegen voedselverspilling uitwerken. Naast donderdag veggie vraagt het bestek bij alle menu’s rekening te houden met de ecologische voetafdruk, moet een duurzaam vervoerplan worden opgesteld en stimuleert de stad samenwerking met sociale economie en alle vormen van ecologische en sociale innovatie.

Door dit soort keuzes te maken (en het is zeker nog niet perfect) probeert de stad op zijn minst om de producenten en leveranciers in een meer duurzame richting te duwen. Dit wordt ook wel het inzetten van het aankoopbeleid voor het bereiken van strategische doelstellingen genoemd. Alweer een stapje in de goede richting, en een reden waarom ik trots ben hieraan mee te mogen werken.

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 5.523 andere volgers