revolutie in de rechtzaal?


Heel af en toe kom ik eens een boek tegen dat ik meteen helemaal wil uitlezen en waardoor sommige andere zaken moeten wijken – zoals het schrijven van een blogbericht.  De voorbije dagen was dit het geval met het boek ‘Revolutie met recht ‘ van de Nederlandse advocaat Roger Cox. Ik heb het donderdagochtend met de post ontvangen en sindsdien heb ik alle beschikbare tijd gebruikt om het uit te lezen. Nu we zover zijn wil ik graag enkele gedachten eruit delen.

Het eerste deel van het boek (100 pagina’s) is een boeiend en zeer volledig overzicht van het piekolie verhaal. Een thema dat we ook wel kennen o.a. uit het transitiehandboek en sommige films.  Cox slaagt er in om het probleem zeer duidelijk te schetsen met een overvloed aan bronnen en voorbeelden. De stukken waar hij beschrijft hoe de hele buitenlandse politiek kan verklaard worden met de aanwezigheid van olie-belangen lezen als een misdaadroman. (en je kan het ook gerust als misdadig omschrijven hoe regeringen en oliemaatschappij in dezen te werk gaan) Tegelijk maakt hij duidelijk wat de gevolgen zullen zijn van het bereiken van de piek van de olieproductie. Een piek die we min of meer bereikt hebben en waarvan hij stelt dat de vermindering van de productie tussen nu en 2015 zal plaatsvinden. Voor wie grondig geïnformeerd wil worden over piekolie zal in dit hoofdstuk de meest actuele beschrijving in het Nederlands vinden.

Bij de start van hoofdstuk twee (ook bijna 100 pagina’s) was mijn verwachting niet zoveel nieuws te lezen, maar ook hier krijg je een zeer actuele stand van zaken van de kennis over het klimaat. Hij beschrijft  nauwkeurig hoe het IPPC werkt en wat het belang is van het Kyoto protocol. In de loop van het hoofdstuk wordt stilaan duidelijk in welke richting het gaat. Cox gaat in over de waarde van de IPCC rapporten in een juridische context. Tevens maakt hij duidelijk welke risico’s we lopen en welke gevolgen van klimaatverandering we nu al niet meer kunnen vermijden.  Geen vrolijke lectuur, maar wel helder en overtuigend.

Je kan je afvragen waarom twee/derden van het boek gaat over de analyse van problemen (die je op andere plaatsen kan lezen), maar ik denk dat het goed is om nog eens om al deze kennis nog eens op een rij te zetten. Al zijn er naast klimaat en olie nog een reeks problemen die ook behoorlijk bedreigend zijn.

Deel 3 is wat korter, maar minstens even interessant. Want daar maakt de auteur duidelijk waarom de politiek en de bedrijven niet in staat zijn en zullen zijn om iets te doen om iets te doen aan de dreiging van klimaatverandering en oliekrimp. Hij maakt duidelijk waarom de markt dit probleem niet kan oplossen en gelooft ook niet dat de consument het tij kan keren. De beschrijving van de situatie in de VS met de Democraten die traditioneel de auto-industrie verdedigen en de Republieken die gestuurd worden door de olieindustrie  maakt duidelijk hoe ondergeschikt de politiek macht is geworden aan de wat hij ‘fossiele multinationals’ noemt.  Zijn conlcusie is dat ondanks de zeer grote risico’s die we lopen en het ontbreken van tijd in een patstelling zitten:

“de brede implementatie van emissieloze energietechnologieën vindt niet plaats en kan niet plaatsvinden omdat de overheid zich daar onvoldoende sterk voor maakt (of kan maken), de fossiele industrie zich ertegen verzet, de burger de noodzaak er niet van inziet omdat hij door de overheid en de media slecht geïnformeerd wordt en hij zichzelf ook de maat niet wil nemen als het om gedragsverandering en opofferingsgezindheid gaat.” (p. 226)

In het laatste deel presenteert hij de alsnog overblijvende oplossing. Het inschakelen juridische middelen om de noodzakelijke veranderingen af te dwingen. Aan dan hand van een aantal voorbeelden van rechtszaken maakt hij zich sterk dat op basis van juridische concepten als ‘waarschuwingsplicht’, ‘voorzorgsprincipe’ gekoppeld aan mensenrechten en de plicht van de overheid om als een goede huisvader zijn inwoners te beschermen verandering mogelijk is. Volgens Cox zou het zelfs mogelijk zijn om afdwingbare arresten te kunnen hebben na procedures van 2 jaar. De kritische zin die hij terecht ten opzicht van politiek en bedrijven etaleert blijft toch wat achterwege in dit stuk. Staat de juridische wereld ook niet onder druk van bedrijven en politiek? Het lijkt bijna te simpel om geloofwaardig te zijn dat een rechtbank de hele patstelling zou kunnen opheffen.

Ik ben er in elk geval van overtuigd dat het de moeite loont om deze piste uit te proberen. Dus als er groepen, overheden,   organisaties zijn die een klimaatproces willen opstarten zal ik de eerste zijn om dit te ondersteunen. Het boek is in elk geval bezorgd aan honderden Nederlandse topbestuurders en beleidsmensen. Je kan nog een uitgebreide bespreking van het boek lezen op de uitstekende blog van Kris De Decker. (zo heb ik het boek ook leren kennen)

Het boek kan je hier bestellen, mocht je toevallig een kerstcadeautje moeten kopen voor en politicus of bedrijfsleider lijkt me dit wel een goede tip.

Advertenties

6 Reacties

  1. Het boek ligt al een tijdje te wachten op de meest recente stapel, maar bij deze voel ik mij geroepen om er toch aan te beginnen…

  2. Mooi idee. Maar iedereen is te koop, ook rechters, zeker als de prijs hoog genoeg is. We mogen één ding niet vergeten, en dat is dat rechters ook zullen handelen uit eigenbelang.
    Een misdadiger met zware zedenfeiten zal een rechter gemakkelijk van straat halen, ookal omdat in zijn/haar achterhoofd het idee speelt dat ook hun kinderen het slachtoffer kunnen worden.
    Maar beslissen dat we moeten stoppen met fossiele brandstoffen, is zoveel zeggen dat de rechters niet meer met hun dikke auto naar het werk kunnen rijden.
    Hopelijk werkt het, maar sta me toe ook hier met enige terughoudendheid naar te kijken.

  3. ik ga het boek direct gaan bestellen … in de openbare bibliotheek 😉

  4. Dit zou de topprioriteit moeten zijn van alle milieuorganisaties binnen europa, niet ? Het niet proberen zouden we niet kunnen verklaren aan de komende generaties.

  5. Bij deze kan mijn exemplaar ook geleen-letst worden…

  6. […] Europa’, het initiatief sluit aan bij het boek ‘revolutie met recht’ waar ik al eerder heb over geschreven. Het idee is dat het mogelijk moet zijn om op basis van rechtspraak een […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: