de omgekeerde wereld


Gisteren is in Frankrijk een boete geëist voor een boer omdat hij weigert pesticiden op zijn wijngaarden te sproeien. De man werkt al tientallen jaren als biologische wijnboer. Maar nu wordt hij dus verplicht om ter preventie van mogelijke parasieten toch giftige stoffen op zijn veld te verspreiden. Terwijl hij er door biologische technieken precies net in slaagt om gezonde wijnstokken te kweken die zelf bestand zijn tegen mogelijke parasieten.

emmanuelJe kan hier het hele verhaal van de man zelf horen, en meteen de petitie tekenen (ondertussen hebben een half miljoen mensen dit reeds gedaan). De rechter zal op 7 april een uitspraak doen in deze zaak.

Voor dat soort waanzin is maar één reactie aangewezen, dat is luid en duidelijk en massaal volksprotest (zoals nu in Frankrijk rond deze zaak aan het gebeuren is). Dus gewoon allemaal deze petitie tekenen en delen, want als we niet heel duidelijk maken dat we dit soort dingen niet pikken, dan moeten we niet verwonderd zijn als we straks zelfs geen biologische worteltjes mogen kweken in onze moestuin.

Delen en tekenen dus! Niet morgen, maar nu meteen. Bedankt

fijne dingen in Antwerpen


Vandaag een onverwacht complimentje gekregen. Ik zat op de bus in Antwerpen, en plots spreekt een dame me aan vlak voor ze uitstapt. ‘U bent toch de low impact man?’, ‘Inderdaad, dat ben ik’, ‘Aangename kennismaking’ zegt ze ‘het is door u dat ik tegenwoordig de bus neem’, en toen stapte ze uit. Ik kon ze enkel nog beleefd toeknikken.

Op zo’n moment denk ik toch dat waar ik mee bezig ben soms  wel impact heeft. Naast die vrouw die ik nu toevallig ben tegengekomen zijn er ook wel mensen die me af en toe per mail een vergelijkbaar berichtje sturen én wellicht nog heel veel die niks laten weten maar zelf aan de slag gaan. Tonen dat goed leven met minder mogelijk is kan anderen op ideeën brengen.

groenbushokjeEn  nu het toch over Antwerpen gaat – het moet niet altijd Gent zijn – nog een mooi verhaaltje. Een van de OKRA vrijwilligers, Mia Sampermans (71) doet regelmatig met enkele vriendinnen een bijzondere actie. Gewapend met emmer, borstel en poetsproducten gaan ze naar het dichtstbijzijnde bushokje en geven dat een grondige poetsbeurt. En daarna gaan ze samen gezellig een trappistje drinken. De wereld een beetje beter is zo simpel, en nog plezant bovendien. (zo’n bushokje met groendak heb ik nog niet gezien in Antwerpen, maar wie weet begint iemand er nu aan)

België is geen eiland


Een geslaagde campagne van 11-11-11 kon de voorbije dagen op flink wat aandacht rekenen. Met opvallende affiches met belgiegeeneilandonze politici in exotische hemdjes vraagt deze organisatie aandacht voor de bredere mondiale thema’s in de verkiezings-campagne. Want jammer genoeg hebben onze leiders meer en meer de neiging te bakkeleien over pietluttigheden zonder zich al te veel te bekommeren over het grote verhaal.

Als ik eerlijk ben moet ik toegeven dat het ook binnen Groen niet altijd makkelijk is dit thema voldoende aandacht te geven. Let wel, in het verkiezingsprogramma zit een hoofdstuk ‘internationaal’ met thema’s als een eerlijke globalisering, democratisering van de internationale instellingen, mensenrechten, eerlijke handel, conflictpreventie en ontwikkelingssamenwerking. Goed voor 21 bladzijden stevige standpunten, en ook in de teksten over klimaat, voedsel en biodiversiteit is er veel aandacht.

Als ik naar de praktijk van het lokale niveau kijk, dan is het tijdens de tredmolen van dagelijkse beslissingen moeilijker om het eilandgevoel te vermijden. Vanavond hebben we bijvoorbeeld gemeenteraad, er staan 65 punten ter bespreking op de agenda maar eigenlijk niet één die met mondiale ontwikkelingen te maken heeft. Een punt gaat over de subsidiëring van Oxfam wereldwinkels, en verder zijn er een paar punten die te maken hebben met (vooral Europese) migratie. Maar tot hiertoe hebben we in de gemeenteraad nog geen debatten gevoerd over hoe we de stad kunnen voorbereiden op een postfossiel tijdperk, of hoe we de voedselvoorziening zullen organiseren als de klimaatchaos verder oprukt.

Dit heeft ook te maken met een structurele fout in ons democratisch systeem. We worden bijna verplicht tot korte termijn denken (tot volgende verkiezingen) én lokaal denken (enkel wat onze kiezers aanbelangd). Stel je voor dat we als inzet van de volgende verkiezingen de strijd tegen armoede en klimaatverandering kunnen maken. Zou dit geen beter idee zijn dan nog wat te neuzelen over hoe we bevoegdheden verdelen in dit land?

de zachte krachten zullen zeker winnen in ’t eind


Een goed gevulde week met vijf lezingen en een gesprek met Wouter Deprez op Mind The Book, dus niet elke dag tijd om een stukje te schrijven. Nu neem ik wel even een momentje om terug te blikken op de opinie die ik schreef voor Knack.be. Eigenlijk gaat het stuk niet zozeer over de verkeersproblemen in Antwerpen maar over de uitgangspunten van de gekozen oplossing.

Want zowel bij de Oosterweel als bij zovele andere dossiers vertrekken beleidsmakers van het idee dat de trends die zich nu voordoen gewoon zullen doorgaan. Ze houden geen rekening met mogelijke ‘gamechanging’ gebeurtenissen. En dan heb ik het niet over eventuele meteorieten die op onze kop vallen, maar gewoon over de reeds lang aangekondigde gevolgen van het verlies aan biodiversiteit, groeiende armoede, opgebruiken van fossiele energiebronnen, het wankele financiële systeem en de klimaatchaos (om er maar enkele te noemen).

meestgelezen1Maar veel mensen horen dat niet graag, dat is ook te merken aan de reacties op de site van Knack.  Dat mensen me een doemdenker noemen kan ik nog begrijpen, dat ze me verwijten een naïeve geitenwollen sok te zijn ben ik ook al gewoon – ik ben trouwens al lang op zoek naar een winkel waar echte geitenwollensokken te koop zijn, maar ik vind er nergens!

Interessant is echter ook te zien hoe mensen reageren op het idee van een groeiende groep mensen die willen kiezen voor wat minder materiële welvaart in ruil voor een kwalitatiever leven. Want dan ben je snel een parasiet, iemand die teert op het werk van anderen, dan zal de economie instorten en gaan me we met zijn allen de verdoemenis is. Dit leert me vooral dat het idee van ‘leven in functie van de economie’ stevig is geïntegreerd in de hoofden en harten van veel mensen. We moeten harder en meer werken om toch maar te behouden wat we hebben, en de prijs in de vorm van burn-outs, kinderen onder medicatie, een paar levensjaren minder door fijn stof enzovoort, die prijs blijven we betalen.

Natuurlijk kan ik de toekomst niet voorspellen, maar dat het huidige model niet vol te houden is, daar ben ik wel zeker van. Mijn stukje is in elk geval heel veel gelezen en gedeeld (bijna 2000 keer via de site van Knack alleen al), en was gisteren het meest gelezen stukje op de site. Dus toch een beetje impact?

(de titel komt van Henriëtte Roland Holst, uit Verzonken grenzen, 1918)

waarom er nooit een wagen op het Oosterweeltracé zal rijden.


Vandaag kan je mijn blogstukje  gewoon lezen op Knack.be.

 

bewust verbruiken doe je elke dag


Goed nieuws voor de vele mensen die dagelijks op zoek zijn naar inspiratie en concrete ideeën. De website van Netwerk Bewust Verbruiken is vernieuwd en een stuk interactiever gemaakt.

NBVsiteOm een idee te geven van wat je er allemaal kan vinden: informatie over onderwerpen gaande als scharrelkids (jawel), samentuinen, tips voor een groene Valentijn, of duurzame apps, groene vakantieadressen, alle mogelijke deelsystemen, cohousing, ecologische logo’s, seizoenskalenders en nog veel meer. Deze site lijkt me dus een prima startpunt zodra je plannen hebt om iets te kopen, als je op zoek bent naar spullen of wil weten wat er allemaal leeft en beweegt. Er is ook een handige zoekfunctie waar je snel kan vinden wat je zoekt.

Nieuw aan de site is dat je zelf kan meeschrijven aan deze steeds groeiende databank met oplossingen. Ben je zelf betrokken bij een project dat voor sociale of ecologische vooruitgang zorgt? Ken je interessante voorbeelden van nieuwe oplossingen? Aarzel niet, registreer je en deel je ervaring met vele anderen. Op die manier hebben we alvast een schat aan informatie voor de komende jaren. Zoals je kan zien heb ik het ook even geprobeerd.

hoe omgaan met de miserie waarin we zitten zonder gek te worden


activehopeDe ondertitel van boek waar ik het over wil hebben zegt misschien nog meer dan de titel: ‘How to Face the Mess We’re in without Going Crazy’. Het boek  ‘Active Hope’ van Joanna Macy en Chris Johnstone.

Het boek is een zoektocht naar antwoorden op de diverse gigantische uitdagingen waar we voor staan. Deze zijn ondertussen wel voldoende benoemd; de klimaatverandering, grondstoffenschaarste, verlies aan biodiversiteit en armoede om er maar enkele te noemen. Volgens de auteurs zitten we volop in een periode van grote verandering (The Great Turning) en zijn er drie mogelijke reacties, die allen nodig zijn.

– de behoudende acties, die vooral inzetten op de bescherming van de natuur die ons nog rest en die weerwerk bieden tegen destructief beleid van onder andere bedrijven en overheden.

– de transitie acties, dit gaat vooral over initiatieven die op zoek gaan naar onder andere nieuwe manieren om energie of voedsel te produceren, groepen die alternatieven bieden voor het destructieve model dat dominant is.

– het derde luik is de verandering in bewustzijn. Hiermee bedoelen de auteurs een nieuw besef van verbondenheid en compassie, een groeiend bewustzijn dat we deel zijn van een groter geheel. Het boek gaat vooral in op dit derde onderdeel.

Het is geen eenvoudig boek om samen te vatten en ligt in de traditie van ‘Ver van huis‘ van Margaret Wheathly waar ik al eerder over schreef. Hier gaat over het belang van dankbaarheid, over de pijn voelen die in de wereld aanwezig is, kijken met andere ogen en andere vormen van macht ontwikkelen. Regelmatig staan er oefeningen die kunnen helpen om deze vaardigheden in te oefenen.

Er staan – uiteraard – geen kant en klaar receptjes in om de ‘actieve hoop’ meteen onder de knie te krijgen, maar het boek helpt zeker om inzicht te krijgen en jezelf in vraag te stellen.

Op deze site kan je alvast heel wat informatie vinden over het boek. Voor wie meteen aan de slag wil gaan kan onderstaand verhaal op Youtube bekijken. Een metafoor van twaalf eeuwen geleden die ons nu aan het denken kan zetten.