de laatste tussenkomst


Gisterenavond is op de commissie Milieu het klimaatadaptatie besproken. Voor mij de gelegenheid om een laatste keer mijn stokpaardjes van stal te halen. Hieronder de inleiding van de tussenkomst. (ook hier te beluisteren)

Beste collega’s, aangezien het de laatste keer dat ik hier als raadslid in de commissie het woord kan nemen, ga ik iets meer tijd nemen dan mijn gewoonte is. Temeer omdat het hier over een punt gaat dat mij zeer nauw aan het hart ligt. He gaat over een breder verhaal dan de stad Gent, en het gaat over een langere termijn dan een legislatuur.

Eigenlijk is het heel jammer dat we hier vandaag dit plan moeten bespreken, want hiermee geven we toe dat we gefaald hebben om adequaat te reageren op de waarschuwingen rond klimaatverandering die ondertussen al 40 jaar geleden voor het eerst door klimatologen zijn geopperd. Op mijn geboortedag was het aantal deeltjes CO2 per miljoen nog op het veilige niveau van 316 ppm. Het streefdoel of veilige tempanoms_gis_august2016maximum is vastgelegd op 350 ppm. Vandaag zitten we aan 401,7 ppm. Ondanks alle verdragen, alle mooie woorden, alle beloftes blijft het niveau van broeikasgassen mondiaal jaar na jaar stijgen. Erger nog, in plaats van een vertraging van de stijging, is er zelfs een versnellende trend merkbaar.

De meest recente berekeningen gaan er ondertussen vanuit dat we met het huidige beleid op weg zijn naar een gemiddelde opwarming van 4 tot 6 graden tegen het einde van deze eeuw. Meer nog, we naderen steeds sneller de drempel van 2 graden opwarming die mogelijks een aantal versterkende mechanismen in gang zet. Dan komen we regelrecht in de rampenscenario’s terecht. Deze zomer kopte de Standaard dat de aarde al 1,3 graden warmer is dan het pre-industrieel niveau.   De gevolgen hiervan worden steeds zichtbaarder,  en worden ook in het klimaatadaptatieplan uitvoerig beschreven.

En dat is nog niet alles, niet alleen ons klimaatsysteem staat onder zware druk. De berichten over verlies aan biodiversiteit, ontbossing, verwoestijning, verzuren en afsterven van oceanen om er maar enkele te vermelden maken duidelijk dat we steeds meer planetaire grenzen overschrijven. Het wereldeconomisch Forum beschrijft in het Global Risk report de mogelijke bedreigingen voor onze wereldeconomie, naast wat ik hiervoor vermelde gaat het ook om een mogelijke nieuwe financiële crisis, volatiele grondstofprijzen, falende staten, geopolitieke conflicten, voedselschaarste, inkomensongelijkheid en nucleaire risico’s.

Ik weet het, wie dit soort lijstje bovenhaalt wordt meteen naar het hoekje van de doemdenkers verbannen. “We vinden er wel iets op, het valt allemaal nog mee, we mogen de mensen niet bang maken enzovoort.”  En dus doen we vrolijk verder met business as usual. Fluitend in het donker.  Om een beeldspraak te gebruiken, we zitten in een auto die op volle snelheid rijdt in een dikke mist, we hebben zelfs geen idee waar de remmen zitten.  En nog zijn er die roepen: harder, sneller, want tot hiertoe gaat het toch goed!  Best collega’s de vraag is niet of we ergens zullen tegenaan rijden, de vraag is enkel wanneer zal het gebeuren en hoe groot zal de klap zijn.

En dan kom ik even terug om onze rol als raadsleden. Uiteindelijk hebben we van de burgers de verantwoordelijkheid gekregen om in te staan voor het welbevinden van diezelfde burgers.  Dat vraagt een ruime blik, want Gent is geen eiland. Wat elders in de wereld gebeurt heeft ook effecten hier. Daarom ben ik erg blij met de vermelding in het plan dat we ook rekening moeten houden met indirecte effecten van wereldwijde klimaatverandering.

Uiteindelijk zullen we, en wellicht sneller dan we denken, geconfronteerd worden met schokken. Ik heb het niet over het in elkaar storten van de samenleving maar met kleinere en mogelijk grotere defecten aan vitale systemen.  De impact van klimaatverandering kan grote gevolgen hebben en zorgen voor nieuwe ongeziene migratiestromen (de VN vermoeden tot 200 miljoen klimaatvluchtelingen in 2050), voedseltekorten, regionale conflicten, tekorten aan grondstoffen en zoveel meer. Neem nu ons voedselsysteem gebaseerd op fossiele brandstoffen, monoculturen, ongebreideld transport, pesticiden en meststoffen.  Een staking van drie dagen bij het vrachtverkeer is voldoende om te zorgen voor lege supermarkten.

En nogmaals, ik wil niemand bang maken, en het zou inderdaad kunnen dat het allemaal meevalt. Ik hoop oprecht dat ik ongelijk heb. Maar als bestuurders van een stad van 250 000 inwoners lijkt het me logisch dat we deze mogelijkheden op zijn minst onder ogen moeten zien en ons daar zo goed mogelijk op voorbereiden. Dat we ons laten informeren door deskundigen en op basis daarvan een beleid ontwikkelen niet vanuit een lineaire denken, namelijk dat alles zal verder lopen zoals het bezig is. Maar vanuit een besef dat we het onverwachte mogen verwachten. Ik merk dat we in de commissies heel veel tijd besteden aan allerlei kleine akkefietjes en nauwelijks aandacht voor wat er in de wereld rondom ons gebeurt.

Als ik zie welke gigantische inspanningen gedaan worden in kader van mogelijke eventuele terreurdreiging dan begrijp ik een paar dingen toch niet. U weet toch dat er in ons land meer mensen sterven in bad dan door terrorisme. Goed dat we niet in Antwerpen zitten, want ze zouden er meteen beslissen om een militair in elke badkamer te plaatsen.  Ik bedoel maar, de voorspelde impact op de hele samenleving van de verwachte klimaatverandering is vele en vele malen groter dan die van terrorisme.

Mijn oproep , beste collega’s, is te beseffen dat  we niet leven in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperk (ik citeer hier Jan Rotmans). Om nog een modewoord te gebruiken (eentje dat de minister president ook graag gebruikt): dysruptie. We staan voor veranderingen die alles wat we nu normaal vinden in vraag zullen stellen.

En daarom hebben we nood aan een klimaatrobuuste, een veerkrachtige stad. En ik hoop dat jullie, ongeacht de partij waartoe jullie behoren, beseffen dat we nu nog kansen hebben om de effecten van de klimaatverandering te milderen en dat we nu nog kansen hebben ons voor te bereiden op de komende schokken. Dit klimaatadaptatieplan is daar alvast een zeer goede aanzet toe, en ik hoop dat het een centraal document worden bij alle beleidsdomeinen voor de volgende jaren.

Advertenties

Lampiris: 100% oplichters


Straf toch, eerst jarenlang klanten ronselen met een verhaal van 100% hernieuwbaar en 100% Belgisch en dan jezelf verkopen aan een van de grootste oliebedrijven ter wereld! Ik geef het toe, ik heb heel vaak bij lezingen een pleidooi gehouden voor Lampiris als mogelijk alternatief (na de burgercoöperatieven zoals Ecowoper). Zeker voor gas leek me dat een te verdedigen optie. Maar kijk, de oprichters die een frisse wind wilden laten waaien door het energielandschap zijn gezwicht voor het grote geld. Het is voor hun blijkbaar de enige optie om te kunnen blijven groeien in een moeilijke energiemarkt.

greensashZelfs al doet Total een en ander rond hernieuwbare energie. Het Franse bedrijf is een van de grootste oliebedrijven ter wereld, betrokken bij onder andere de exploitatie van teerzandolie in Canada. Ze beweren dan wel 0,5 miljard dollar per jaar te investeren in hernieuwbare energie, ten opzichte van de 23 miljard investering in fossiele energie blijft dat peanuts. De overname van Lampiris past natuurlijk in het groene imago waar de Total groep naar op zoek is.

Het hele verhaal is nog maar eens een bewijs dat in onze ‘vrije markt’ economie de ondernemers, zelfs al beweren ze groen te zijn, vaak toch geld boven principes zullen kiezen. Het is tevens een pleidooi om nog meer in te zetten op het coöperatieve model. Ecopower, Beavent en anderen zullen nooit in handen komen van een buitenlandse investeerder, omdat tienduizenden burgers eigenaar zijn van de coöperatieven, en niet twee zakenjongens zoals bij Lampiris.

Ik zal dus mijn grote tiplied moeten aanpassen en naast Electrabel ook Lampiris vermelden als absoluut te vermijden. Ik hoop dat Natuurpunt, Dranouter en anderen snel op zoek gaan naar een andere sponsor. Want als we de klimaatcrisis onder controle willen krijgen dan moeten we zo snel mogelijk het pad van de fossiele brandstoffen verlaten.

En verder hoop ik dat we met zijn allen ons contracten met Lampiris opzeggen, dit luid en duidelijk verkondigen, en overstappen naar coöperatieve energieleveranciers.

407,5 ppm; hier komt de klimaatcrisis


Weinig positieve berichten van het klimaatfront. Voor de zevende maand op rij is een warmterecord verbroken. De voorbije maand april was maar liefst 1,1 graden hoger dan het gemiddelde van de periode 1951-80. Deze versnelling is ook te merken in het aantal CO2 deeltjes in de atmosfeer. In april was het gemiddelde 407,5 ppm, terwijl dit een jaar vroeger slechts 403,5 ppm was. (om de klimaatverandering te stoppen moeten we zo snel mogelijk naar 350 ppm evolueren…)

Deze cijfers zijn ook merkbaar in droogtes, versneld afsmelten van ijskappen en extreme bosbranden (in Canada weten ze er alles van), en steeds meer wetenschappers spreken over een ‘ acute klimaatcrisis’, en vrezen dat effecten die slechts voorzien waren voor de volgende decennia zich veel sneller zullen voordoen. Voorspellingen doen over klimaatverandering is natuurlijk niet makkelijk, zo we kunnen stellen dat alle verwachtingen van het IPPC allemaal fout waren. Ze waren systematisch te optimistisch.

Ondertussen wordt het nieuws hier beheerst door het Eurosongfestival, prins Amadeo en natuurlijk het komende EK voetbal.

Gelukkig neemt ook de actiebereidheid bij burgers toe. Als politiek en bedrijven hun verantwoordelijkheid niet opnemen zullen we het zelf moeten doen. Ziehier een krachtig voorbeeld uit Duitsland.

de eerste weken


En voila, hier is al een eerste reportage over de cohousing, gemaakt door een ploeg enthousiaste VUB studenten journalistiek.

Wie een bezoekje wil brengen, we doen op 21 en 22 mei mee met de openhuizendag van Samenhuizen.

de Vlaamse klimaattop


5 jaar Fukushima


Een trieste verjaardag vandaag. 5 jaar geleden bleek dat de moderne en veilige kerncentrale in Fukushima toch niet bestand bleek tegen een uitzonderlijke tsunami. Het ziet er naar uit dat de gevolgen van deze ramp nog minstens 40 jaar voelbaar zullen zijn in de regio en de miljarden rekening voor de opruim alleen maar zal toenemen. Deze verjaardag is dus een goede gelegenheid om nog eens krachtig nee te zeggen tegen nucleaire energie. De risico’s zijn enorm, het is een ondemocratisch energiesysteem en is niet te combineren met de noodzakelijke omslag naar hernieuwbare energie. Morgen is er een manifestatie in Antwerpen, waar deelnemers uit verschillende landen aanwezig zullen zijn. Ik kom ook, ik hoop van u hetzelfde!

12645142_1701456776759241_6631118848717264744_n

minder vlees, minder kerncentrales


 Morgen gaat de campagne ‘Dagen zonder Vlees’ weer van start. Met ruim 70 000 deelnemers nu al een succes, en vergeet niet, je kan nog steeds inschrijven. Er zijn trouwens enkele nieuwe uitdagingen die het ook voor verstokte vegetariërs interessant maken om deel te nemen. Zo kan je ook aandacht besteden aan drie andere acties die een positieve impact hebben op je ecologische voetafdruk. Kiezen voor seizoensgroenten, beperken van de voedselverspilling én beperken van de verpakking. De slimme aanpak van Alexia Leysen en haar ploeg zorgt er ook voor dat het thema in de media behoorlijk wat aandacht krijgt.

Er zijn nog meer mogelijkheden om je de activist in jezelf los te laten. U weet wellicht nog dat België op de vooravond van de klimaattop beslist heeft de oude kerncentrales Doel 1 en 2 10 jaar langer open te houden. Niet enkel een probleem voor onze veiligheid maar tevens een serieuze stap terug in de omschakeling naar hernieuwbare energie. Bond Beter Leefmilieu start met enkele andere organisaties een rechtszaak tegen deze beslissing. Je kan deze rechtszaak financieel en moreel steunen. Hier nog eens de belangrijkste argumenten:

 

BLA KERN 2016 banner formulier_persoonlijk

  • Kernenergie is onveilig. Hoe ouder de kerncentrales, hoe groter het risico op een ongeval. En hoe langer de kerncentrales draaien, hoe groter de hoeveelheid gevaarlijk kernafval waar we toekomstige generaties mee opzadelen.
  • Doel 1 en Doel 2 zijn niet nodig om het licht te laten branden. Integendeel: ze staan de overstap naar 100% hernieuwbare energie in de weg, die noodzakelijk is om de klimaatverandering tegen te gaan. Meer info vind je onder ‘Kernenergie = slecht idee’.
  • Electrabel, uitbater van de kerncentrales en het dominante energiebedrijf in België, krijgt hierdoor een oneerlijk voordeel. Het wordt zo nog moeilijker voor nieuwe, propere stroomproducenten om een plek op de markt te veroveren.