14 oktober: een jaar later


Vorig jaar was een bijzondere dag met het mooie resultaat bij de gemeenteraadsverkiezingen. Het begin ook van een nieuwe fase in mijn leven, dat als politicus.

Ik krijg sindsdien regelmatig de vraag hoe het is ‘in de gemeenteraad’. Eerste vaststelling is dat lokale politiek veel meer is dan de twee avonden gemeenteraad per maand. De raad is slechts het topje van een ijsberg vol commissievergaderingen, overlegmomenten en fractievergaderingen. Het gezegde dat politiek vooral  ‘to many meetings’ is, kan ik ondertussen wel beamen.

Wat me nog opvalt, is dat politiek vaak ingewikkeld is, je hebt niet alleen de gemeentewet die bepaalt hoe een stad moet bestuurd worden, maar er zijn steeds meer regels en afspraken bijgekomen. Dit allemaal begrijpen is op zich al een huzarenwerk. Voor onze gemeenteraad bijvoorbeeld hebben we een huishoudelijk reglement van 33 pagina’s over hoe we moeten vergaderen én daarbij nog een memorie van toelichting van 23 pagina’s over hoe de andere 33 pagina’s moeten geïnterpreteerd worden.

Dit is een van de redenen waarom het allemaal een beetje traag gaat. Voor een voorstel omgezet wordt in een beslissing, en voor een beslissing dan ook uitgevoerd wordt kan er wel eens wat tijd overgaan. Dat is soms lastig aangezien er heel wat (terechte) verwachtingen zijn van burgers en groepen die hopen op een oplossing voor een sluipweg, een sluikstort of overlast van auto’s of katten.

Wat me ook opvalt is dat we, als ‘vertegenwoordigers’ van het volk heel wat mails en vragen krijgen van mensen die een probleem aankaarten en vinden dat de stad het moet aanpakken. Ik merk dat veel van de commissie vergadering gaan over deze talloze kwesties, waardoor een naar mijn gevoel te weinig tijd is om actieve visie te ontwikkelen. We zijn te weinig bezig met de vraag ‘welke soort samenleving willen we’, en te veel met ‘hoe lossen we probleem x of y op’.

Ik begrijp dan ook David Van Reybrouck die pleit voor experimenten om democratie om andere manieren in te vullen. Ik heb zijn nieuwe boek ‘tegen verkiezingen’ nog niet gelezen maar wil dit zeker doen. Want ik vrees soms dat onze beslissingsmodellen niet zullen volstaan als we echt in een storm terecht komen.

gemeenteraadzittingVerder heb ik veel geleerd over mijn collega’s politici. De cliché’s dat het allemaal zakkenvullers zijn kloppen natuurlijk niet, al zijn er grote onderlinge verschillen. Er zijn hardwerkende raadsleden die hun dossiers kennen en zich in de debatten mengen. Er zijn er anderen die zich niet laten horen. Er zijn er die zeer strategisch denken en vooral een persoonlijke agenda nastreven, anderen die gemeend opkomen voor het algemeen belang.

Maar één ding is zeker, ik heb nog geen moment spijt gehad van de kans die ik heb gekregen dank zij de 2 495 mensen die vorig jaar mijn bolletje hebben gekleurd. Ik leer elke dag bij en kan hier en daar met vragen en voorstellen toch wat zaken realiseren. Ik hoop de volgende jaren hier en daar nog wat verschil te maken.

Tenslotte is 14 oktober elk jaar voor mij een feestelijke dag is. Zo ook vanavond, met een dochter die net 18 jaar is geworden. Wie weet stemt ze volgende keer ook voor mij?

Advertenties

5 jaar LIM: de eindbalans


Een allerlaatste terugblik op de voorbije 5 jaar. Mijn leven is grondig veranderd, ik heb een andere job, ik heb veel mensen leren kennen en mijn dagelijks leven ziet er anders uit dan voordien. Hoe is het nu met mezelf?

De eerste woorden die bij me op komen zijn voldoening en dankbaarheid. Ik heb een grote mate van vrijheid omdat ik enerzijds niet zoveel nodig heb, en anderzijds nu heel erg zelf bepaal waar ik mijn tijd aan besteed. Elke dag is weer anders, elke week ziet er verschillend uit.  De ene keer trein ik van de ene kant van het land naar de andere om mijn verhaal te doen, de andere keer overleg ik met organisaties uit Gent of ben ik betrokken bij een of andere actie. Maar ik heb voldoende tijd om vrienden te zien, te sporten, te lezen en te niksen. Ik heb financieel niks te kort, en al schommelt mijn inkomen van maand tot maand, dit zorgt niet voor stress of onzekerheid.

Ik heb veel waardering gekregen. Soms onverwacht als iemand me aanspreekt omwille van een blogberichtje of als iemand na een lezing een compliment komt geven. Het feit dat 2495 mensen voor mij hebben gestemd vorig jaar is een uiting van steun voor wat ik doe en waar ik voor sta. Precies dank zij dat draagvlak kan ik nu zelfs op lokaal vlak hier en daar kleine dingen veranderen (en hopelijk ook wel grotere de komende jaren).

602217_243003989178975_216104511_nIk heb enorm veel gekregen. Bijna dagelijks krijg ik suggesties van websites met interessante info, of boeken die ik zou kunnen lezen. Links van sites of ideeën om mijn voetafdruk te verkleinen. Ik deel al deze info – vooral via deze blog- en als ik terugkijk naar de 1 598 berichten die er nu opstaan is het een schatkamer geworden van goede ideeën en praktijken (vooral dank zij de vele input van anderen).

En daar bovenop heb ik het geluk te leven in een van de welvarendste regio’s ter wereld. Ik voel me veilig en gezond, ik kan als het nodig is beroep doen op uitstekende gezondheidszorg, ik kan mijn kinderen naar een prima school sturen. Ik kan vrij mijn mening uiten, heb in de buurt voldoende groen. (dit zijn zo ongeveer de basisvoorwaarden die volgens Robert en Edward Skidelsky horen bij het ‘goede leven’ – een dezer dagen schrijf ik meer over dit boek)

Soms voelt het niet goed om het zo goed te hebben terwijl er zoveel ellende en onrecht is op deze planeet. De beste remedie daarvoor is delen wat ik heb en vechten tegen het onrecht.

5 jaar LIM: de neveneffecten


Mijn persoonlijk projectje (en vooral de media-aandacht ervoor) zorgden wel voor enkele onverwachte neveneffecten. Bijvoorbeeld Lieven Scheire, zelf letterlijk een neveneffect, die me vraagt een middag mee te knutselen aan een nieuw type zonne-oven. Of het reclamebureau van Volvo dat me vraagt of ik het zie zitten om een week lang de nieuwe Volvo uit te proberen om daar dan een reclamespot van te maken. Waarbij de interesse wel afnam toen ik verklaarde bereid te zijn als ik die auto een week lang mocht laten staan en op de radio de voordelen van de fiets mocht uitleggen.

Nog zo’n vreemd geval, een evenementenbureau dat me uitnodigt op de avant-première van een nieuwe Harry Potter film. Wellicht was ik per ongeluk op een lijst van BV’s terecht gekomen. Deze uitnodiging heb ik wel aangenomen – vooral om mijn kinderen een plezier te doen – om met de plooifiets op de rode loper te kunnen rijden. Wellicht heeft geen van de vele filmfans me herkend, maar dit geheel ter zijde.

Een vraag de Mexicaanse regering om naar de klimaattop te vliegen om daar in een nevenpanel 20 minuten te spreken over mijn experiment, een vraag van Canvas om naar Brazilië te vliegen voor het programma ‘Brazilië voor beginners’. Dit soort dingen heb ik natuurlijk niet gedaan, al heb ik wel getwijfeld over de kans om het regenwoud met eigen ogen te kunnen zien – nu het er nog is.

Ik heb ook een stil vermoeden dat ik een populair thema ben bij allerhande werkjes van scholieren en studenten. Heel regelmatig krijg ik mails (of berichten via Facebook) of ik even enkele vragen wil beantwoorden voor ‘werkje’ voor school. Tientallen studenten uit verschillende opleidingen journalistiek zijn hier al langs geweest voor interviews in geschreven, auditieve of visuele vorm. Vandaag komen er trouwens ook enkele langs van Narafi uit Brussel.

Goede doelen en niet-gouvernementele organisaties vinden me ook wel als ze ergens een ‘gezicht’ of wat steun zoeken. En aangezien ik daar meestal ja op zeg heb ik meegewerkt aan acties van Velt, Ello-Mobile, de Sea-first foundation, Natuurpunt, 11-11-11, Kleur Bekennen, New-B, Eva, Gents-Milieu Front, Broederlijk Delen, Week van de Amateurkunsten, OKRA en vele anderen.

Een absoluut hoogtepunt was natuurlijk het telefoontje van Nathalie Meskens (toen ze nog helemaal niet zo bekend was als vandaag) om eens met haar collega actrices mee te denken over een toneelstuk over voeding en reizen. Daarvoor alleen al zou een mens (of althans zeker een man) Low Impact willen worden. Voor de televisielozen; Nathalie is de dame helemaal links.

nathaliemeskens

een laag-energie woning voor minder dan 5500 euro


1 mei 2008, dat was de start van het Low Impact avontuur, ondertussen alweer 4 jaar geleden. Ik had toen geen idee van wat dit allemaal zou teweeg brengen, maar ik heb er zeker geen spijt van. En over 1 resultaat ben ik toch heel trots, mijn huidige energieverbruik.

Ik heb eens teruggekeken naar de EPC berekening die gemaakt is op 30 oktober 2008. Misschien herinner je je nog de beelden op TV van de ontgoocheling toen ik te horen kreeg dat mijn woning een ramp is wat betreft energieprestatie. Ik kreeg toen een score van 917. Wat wil zeggen er volgens het EPC rekenmodel 917 kWh nodig zijn om de woning te voorzien van warmte, warm water en elektriciteit.  Als je weet dan nieuwbouw woningen minder dan 150 kWh nodig hebben is meteen duidelijk dat mijn score rampzalig was.

Bij het certificaat kreeg ik een heleboel tips zoals isoleren van het dak, de muren en de vloer, en het vervangen van de ramen en de verwarmingsketel. Ingrepen die mijn sympathieke huisbaas Jan niet echt zag zitten. Dus ben ik aan de slag gegaan met isolatie van de vloer, alle mogelijke kleine ingrepen, aankoop van 1 zonnepaneel, een pelletkachel en installatie van de winterliving, zuinige verlichting en toestellen.

Als ik nu mijn gebruikscijfers bekijk dan heb ik toch wel heugelijk nieuws. In 2011 was mijn effectief gebruik slechts 40,67 kWh per vierkante meter! Ik verklaar me nader:

  • elektriciteit: gebruikt 215,8 kWh, opbrengst zonnepaneel 210 kWh, netto verbruik: 5,8 kWh
  • gas 142 m³ = 1635 kWh
  • 480 kilogram pellets x 4,8 = 2304 kWh

Totaal dus 3944 kWh te delen over de 97 vierkante meter = 40,6. Dit toont natuurlijk ook dat er een groot verschil is in het ‘verwacht gebruik’ op basis van de EPC rekenmodule en het echte verbruik.

Daarmee voldoe ik dus aan de norm van een lage-energiewoning (45 kWh). En misschien vraag je je af wat dit gekost heeft, wel minder dan 5500 euro:

Met name:

  • isolatie vloer: 650 euro
  • kleine ingrepen (folie, verlichting): 80 euro
  • pelletkachel inclusief plaatsing: 3500 euro
  • superisolerend voorzetglas winterliving: 220 euro
  • zonnepaneel en invertor: 500 euro
  • superzuinige koelkast: 499 euro

Naast deze investeringen heb ik natuurlijk wel heel wat inspanningen gedaan rond gedrag en comfort, maar ik heb warm water, een gsm en computer, ik heb verwarming, en alles wat nodig is om comfortabel te leven. Ik verwacht niet dat iedereen hetzelfde kan of wil doen, maar ik ben er zeker van dat we met zijn allen nog wel een stukje energiezuiniger kan gaan leven.

Hieronder trouwens nog een uitgebreid verhaal van een Nederlandse low impact man. Zijn investeringen liggen wel wat hoger, maar toch ook een mooi resultaat.

4 januari 2032: de cijfers


Sinds ik in 2008 gestart ben met mijn Low Impact projectje hou ik nog steeds mijn meterstanden bij. Nu ook 2031 achter de rug kan het misschien interessant zijn de nieuwste cijfers even te vergelijken met 2010. Er is wel een verandering in de gezinssituatie. Toen had ik een gezin van 2 personen, namelijk mezelf en 2 halftijdse kinderen, nu leef ik alleen in mijn strobalen huisje, al zorg ik wel een dag per week voor de kleinkinderen hier.

Water. In 2010 was het gebruik bij mij precies 16,4 liter kraantjeswater per persoon per dag. Ongeveer 15 % van het toenmalige gebruik van de toenmalige gemiddelde Belg. Zoals de gemiddelde Belg nu niet meer bestaat heb ik eigenlijk geen waterverbruik meer.  Alle water dat ik nu gebruik is regenwater dat gefilterd wordt tot drinkwater kwaliteit en achteraf gezuiverd teruggegeven wordt aan de natuur. Aangezien echter we in juli dit jaar een lange periode van droogte hadden heb ik gedurende een tweetal weken water gekocht in 5 hervulbare liter bidons. Goed voor in totaal 50 liter aangekocht drinkwater. Of 0,13 liter per dag.

Elektriciteit.  Mijn verbruik is nu bijna twee keer zo hoog als in 2012. Dit jaar 344 kWH en in 2010 slechts 193 kWh groene stroom gebruikt. Aangezien deze stroom van mijn 2 eigen zonnepanelen komt ben ik niet aangesloten op het net (zoals bijna de helft van de huishoudens tegenwoordig). Het verbruik is iets hoger omdat ik nu elektrisch kook en er ook wat energie nodig is voor de waterzuivering. Maar voor mijn klimaatrantsoen heb ik geen CO2 uitstoot met mijn elektriciteitsgebruik.

Gas. In 2010 had ik nog een gasverbruik van 537 m³ (of 6825 kWh), dit is nu tot nul gereduceerd.

Pellets. In 2010 gebruikte ik zo’n 650 kilogram pellets voor de verwarming. Door de verhuis naar het strobalenhuis dat veel kleiner is en zeer goed geïsoleerd gebruik ik nu nog 150 kilogram voor een volledig jaar. In tegenstelling tot 2010 komen de pellets nu van vlakbij. Zowel in Lochristi als in Oostakker zijn er nu pelletbossen waardoor ze bij me thuis geleverd worden met paard en kar.

Mobiliteit. In 2010 heb ik ongeveer 900 kilometer (mee)gereden met de auto. In 2031 heb ik niet in de auto gezeten. Belangrijke reden is dat ik me veel minder verplaats en als ik ergen naar toe wil zonder probleem gebruik kan maken van het openbaar vervoer.  Dit is ondertussen zo goed uitgebouwd dat de privé auto bijna geheel verdwenen is. Natuurlijk zijn er nog ziekenwagens en bestelwagens om goederen te vervoeren, maar deze rijden allen elektrisch. Op mobiliteitskaart zie ik dat mijn CO2 uitstoot door het gebruik van het openbaar vervoer dit jaar op 360 kilogram komt. Daarmee kon je in 2010 met moeite 2400 kilometer rijden met een relatief zuinige wagen van 150 gram CO2/kilometer. Met het huidige openbaar vervoer heb ik er 8 500 kilometer kunnen mee afleggen in 2031.

Afval. In 2010 had ik elke maand een klein zakje restafval (ongeveer 2 kilogram), nu is dit wellicht minder dan 1 kilogram per maand. En dat is niet mijn eigen verdienste, maar gewoon een gevolg van een totale verandering in onze consumptiepatronen. Er wordt geen plastiek meer gebruikt voor verpakkingen, maar eerder bio-afbreekbare folie die gewoon in het compostvat gaat. Heel wat producten worden onverpakt of in retourverpakking verkocht. Het voordeel van deze aanpak is dat er zelfs geen huisvuilophaling meer is. Binnen loopafstand kan iedereen zijn weinig afval kwijt in de speciale buurtcontainers. Ik ben het nu al helemaal gewoon, maar ook zwerfvuil zie je bijna niet meer in tegenstelling tot 20 jaar geleden (zie deze oude foto uit die tijd)

Voeding.   Mijn menu is nog op dezelfde principes gebaseerd als toen. Geen vlees en vis, vooral lokale en seizoensgebonden producten, een deel ervan biologisch. Gezien de stadslandbouw nu sterk is ontwikkeld is het niet zo moeilijk om deze lokale producten te vinden.

Koolstofvoetdruk. Elke wereldburger heeft recht op zijn persoonlijke koolstofbudget. Er zijn nu nog verschillen tussen de vroegere rijke landen en ontwikkelingslanden, maar tegen 2050 zal iedereen zonder uitzondering moeten kunnen leven met 0,8 ton CO2 per jaar. Het quotum voor de stadsregio Gent (en de meeste Europese regio’s) is nu 2,7 ton. Met mijn eigen verbruik zit ik nu op 0,9 ton. Ik val in herhaling, maar het is nu zelfs nog veel beter mogelijk om te leven met meer geluk en minder voetafdruk.

1 maand LIM: de ecologische balans (energie)


De cijfers voor energie. Daarbij heb ik  het verbruik van mei vorig jaar vergeleken met het LIM-doel en met de resultaten van dit jaar. 

Opvallend daarbij is dat het verbruik met bijna 60% is verminderd ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Belangrijkste acties zijn het buiten gebruik stellen van stofzuiger, microgolf en waterkoker + wassen op lagere temperatuur. Verder worden alle lichten en apparaten uitgezet bij niet gebruik. Veel besparingspotentieel is er niet meer, maar wat wel kan is overschakelen op duurzame stroom. Morgen begin ik aan de bouw van de langverwachte energiefiets.

  

 Het gasverbruik is met ruim 80% gezakt! Aan de verwarming ligt dit niet want zowel dit jaar als vorig jaar stond de verwarming af in de maand mei. De verklaring is dus het uitzetten van het warm-water en overschakelen naar de voetbalkleedkamermethode. Let wel, ik heb het warm water enkele keren aangezet voor de douche van  de kinderen. Als ik dit het hele jaar kan volhouden dan bespaar ik hiermee al snel een derde van het gasverbruik. Het resterende gasverbruik komt van water opwarmen en koken. Overschakelen op Raw Food is nog een optie, maar daar pas ik voor.

  

Leven met 20 liter drinkwater per dag is niet zo eenvoudig (voor ons). Het toilet is dan wel volledig overgeschakeld op regenwater, maar voor wassen, afwassen,  wasmachine, koken en poetsen is er ook water nodig. Mogelijke bijkomende acties zijn de wasmachine met regenwater laten draaien, maar met een emmer zal dit niet lukken. 

   

Samengevat ben ik toch geschrokken van de gerealiseerde besparingen. Ik dacht dat het moeilijker zou zijn om de doelen te halen. Leven met veel minder fossiel energie is makkelijker dan je denkt! (ik kijk al uit naar de winter)

1 maand LIM: de economische balans


Een van de bedoelingen van het LIM project is uitzoeken of het mogelijk is om goed te leven met minder geld. Om dit te vergelijken heb ik mijn gemiddelde kosten van de voorbije 8 maanden vergeleken met de maand mei. Daarbij heb ik een paar correcties gedaan. De kostprijs van energie en water is aangepast aan mijn reeële verbruik. De algemene kosten van de kinderen (school, tandarts, kleren,…) zitten hier niet in, want die worden betaald met het kindergeld. (ter info, het kindergeld is bij ons voldoende om alle specifieke kosten van de kinderen te betalen) Eten en verwarming van de kinderen zit wel in de algemene kosten opgenomen.

  

Mijn totale uitgaven voor mei komen op 1200 euro, zo’n 200 euro minder dan het gemiddelde van de voorbije 8 maanden. Wat zijn de opvallendste verschuivingen.

  • nieuw: Lim-investeringen, de energieaudit, gordijnen, compostvat en wat kringwinkel spullen. Deze investeringen moeten op termijn ook geld opleveren natuurlijk. 
  • afgenomen: huishouden: behalve toiletpapier niks nieuw gekocht.
  • afgenomen: kleren, niks gekocht.
  • afgenomen: kosten voor gezondheid (in mijn geval, dokter, loopspullen, tandarts…)
  • afgenomen: kinderen (zakgeld blijft stabiel, rest is verminderd)
  • veel afgenomen: krant en boeken (blijft enkel lenen van DVD in de bib)
  • afgenomen: kadootjes komen nu ook uit de kringwinkel of hebben een niet-materiële vorm
  • afgenomen: vervoer, enkel de trein, geen autokosten
  • afgenomen: uitgaan
  • afgenomen: voeding 13% goedkoper door geen vlees en kiezen voor lokale produkten (ik schat ongeveer 50% van totaal is biologisch)
  • toegenomen GSM en internet: te veel gebeld, ik moet op zoek gaan naar goedkopere manieren!
  • veel afgenomen: energie en water, een reeële kost van 12 euro in mei (zie later, ecologische balans)

Een voorzichtig positieve balans dus. De totale kost is wel wat gezakt, maar dit moet nog beter kunnen. Aandachtspunten zijn vooral communicatie en voeding.