mijn klimaatplan: 92% CO2 reductie


Vandaag beginnen ze opnieuw, de onderhandelingen over een wereldwijd klimaatakkoord. Niemand verwacht dat er veel vooruitgang zal geboekt worden, want uiteindelijk is dit een voorbereiding op de top van 2015 in Parijs. Het lijkt wel dat hoe sneller de gevolgen van de klimaatverandering zichtbaar zijn, hoe trager de onderhandelingen gaan.

co2reductieNochtans is het niet zo moeilijk. Op klimaat.be staat nu een nieuwe tool waarmee iedereen gewoon zelf een klimaatplan kan ontwerpen. Ik heb zelf wat zitten spelen met de verschillende parameters en ben er erin geslaagd de CO2 uitstoot van ons met maar liefst 92% te laten zakken tegen 2050.

Dit gaat natuurlijk niet vanzelf, zo heb ik maximaal ingezet op isolatie van woningen en hernieuwbare energie. Ik heb het energieverbruik van hele industriële sectoren drastisch laten zakken, waarbij ook de productie in een aantal gevallen naar beneden moet. Het autogebruik gaat significant naar beneden (met 20%) en we nemen veel meer de fiets en het openbaar vervoer. De vleesconsumptie is met 43% gezakt en de uitstoot per dier gaat ook nog eens naar beneden.

energiebesparingAllemaal haalbare acties, zeker als ze uitgevoerd worden over een periode van de komende 36 jaar. De nodige technische kennis is voorhanden, en heel duur zijn deze maatregelen niet, vooral omdat ze op termijn heel veel geld opbrengen. Verder is de bereidheid bij het publiek om wat energiezuiniger te leven langzaam aan het groeien en gaan steeds meer mensen zelf aan de slag om hun CO2 uitstoot te verminderen.

Dus alles is aanwezig om de omslag te kunnen maken. Of verlies ik nu toch een klein detail uit het oog: politieke wil?

Advertenties

400 ppm


keeling400Voor wie het gemist zou hebben (want veel was er niet over te doen in de media), we hebben de kaap van de 400 ppm genomen.  Proficiat aan de mensheid, want zo’n concentratie hebben we de voorbije 3 miljoen jaren niet gehad op de planeet.

Dit wil zeggen dat de concentratie van CO2 nu 400 deeltjes per duizend bedraagt. Klinkt nogal abstract, maar toen ik geboren ben (in 1960) was dit cijfer nog 315 ppm. En om de klimaatchaos het hoofd te bieden zouden we moeten zakken naar 350. De curve kan je hier op de voet volgen.

Liefhebbers van grafieken krijgen een mooi overzicht van de klimaattrends op deze pagina van Mo*. Daarbij worden de cijfers voor ons land in duidelijke grafieken gezet en dan zie je dat zowel temperatuur, stijging van zeespiegel en aantal neerslagdagen allen duidelijke trends vertonen. Al is bij deze koude lente moeilijk om mensen duidelijk te maken dat er sprake is van opwarming.

Nu goed, ik ga het dus niet hebben over alle mogelijke vreselijke gevolgen van de verdere escalatie van de klimaatverandering. Omdat dit inderdaad weinig effect blijkt te hebben op het denken en het gedrag van de mensen. Maar weten wat er aan het gebeuren is kan ook geen kwaad natuurlijk.

tips voor Joke


Het is me nog niet vaak overkomen, maar deze morgen ben ik toch aangenaam verrast door Joke Schauvliege. Op de radio hoor ik ze aankondigen dat Vlaanderen resoluut kiest voor een CO2 reductie van 30% tegen 2020. Dit is opmerkelijk omdat de voorbije maanden het precies Vlaanderen was dat steeds dwars lag bij deze doelstelling. In Europa is al een tijdje de discussie bezig over 20% of 30%, waarbij ook het Waalse en het Brusselse gewest kiezen voor 30% (of zelfs meer) en Vlaanderen daar tot hiertoe niet van wou weten.

Waarom het nu ineens wel kan is me niet helemaal duidelijk. Al klinkt in het antwoord door dat er gerekend wordt op een concurrentieel voordeel en mogelijk een impuls voor de economie. Ook de economische crisis maakt het in elk geval makkelijker de doelstelling te halen (mag ik daar uit af leiden dat de Vlaamse regering er van uit gaat dat de crisis nog een hele tijd zal aanhouden?). Uit het interview op de radio en in de Standaard, is echter nog helemaal niet duidelijk hoe de 30% bereikt zal worden.

En hier ben ik wel benieuwd hoe deze regering die een logistieke draaischijf wil zijn, die wil investeren in meer wegen en tegelijk de Lijn wil afbouwen daarin zal slagen. Hierbij alvast enkele vrijblijvende suggesties voor Joke.

– geef geen milieuvergunning voor het ‘Uplace’ project, dit zal alvast een positieve impact hebben op het verkeer op de ring

– ga zo snel mogelijk over op een algemene vorm van rekeningrijden

– voer een taks uit op vliegtuigtickets, mocht dit een federale bevoegdheid zijn, herdenk dan het beleid voor de regionale luchthavens in Oostende en Deurne. (sluiten is misschien de beste optie)

– ga aan tafel zitten met de landbouworganisaties en heroriënteer de subsidies voor de grootschalige veeteelt naar ondersteuning van (bij voorkeur biologische) groenten- en fruitteelt. Gebruik geen overheidsgeld meer voor campagnes ter promotie van de vleesconsumptie

– doe iets aan de huurwetgeving waardoor het onmogelijk wordt nog huizen te verhuren met een lage energieprestatie

– kies ervoor om vanaf nu alle gebouwen die door Vlaanderen worden gebouwd meteen volgens de passief- of laag energienormen op te zetten. Pas dit ook toe voor alle lokale besturen

– denk na over het herzien van de ruimtelijke ordening, zodat het nog onmogelijk wordt om te bouwen in watergevoelige gebieden of moeilijk bereikbare plaatsen, kies voor verdichting en renovatie in plaats van nieuwbouw.

– stop de afbouw van de Lijn, maar investeer in meer en beter openbaar vervoer (en laat de mensen er eventueel iets meer voor betalen)

– herbekijk de regels en procedures rond hernieuwbare energie projecten, zodat het plaatsen van windturbines (eventueel ook voor particulieren) sneller kan

– herzie het systeem van de groene stroom certificaten zodat het verbranden van afval of van houtpellets uit Canada niet langer gesubsidieerd wordt

– voer de engagementen rond bosuitbreiding (die al 16 jaar dode letter blijken te zijn) gewoon uit

En zo zou ik nog wel een tijdje kunnen door gaan denk ik. Dus Joke, als je van plan bent echt werk te maken van de harde maatregelen, dan kan je op mijn steun rekenen. (al ben ik benieuwd hoe ver je baas Kris Peeters wil gaan)

een klimaatstaking?


Het zou wel eens interessant kunnen zijn uit te zoeken wat de ecologische impact is van een staking. Er zijn in elk geval minder files dan normaal. Blijkbaar gaan mensen meer thuiswerken of carpoolen wat op zich goede keuzes zijn. Er zullen ook een pak minder vliegtuigen opstijgen en landen, al worden de meeste vluchten naar een andere luchthaven of dag doorgeschoven. Wat niet zo goed is voor de luchtkwaliteit zijn dan weer de houtvuurtjes die stakers soms aansteken om zich warm te houden (zeker autobanden verbranden is erg schadelijk). Anderzijds zal er hier en daar een fabriek op halve kracht draaien wat de uitstoot weer doet dalen.  Ik vermoed dat er vandaag ook wat minder bezoekers zijn in shoppingcentra en winkelstraten, tenzij sommige stakers nu een gelegenheid zien om nog iets van de solden mee te pikken. Maar ik maak me geen illusies, wat vandaag niet wordt gekocht zal morgen wel worden aangeschaft.

Terwijl ik dit hier zit in te tikken krijg ik een SMS van een zekere Karel van UNIZO: “namens de ondernemers dank aan wie vandaag wél werkt”. Zeer vreemd, want ik ben geen lid van die club, ik heb die Karel nooit ontmoet en vraag me af hoe deze mensen mijn gsm nummer hebben achterhaald. Ik hoop dat Siegfried Bracke nu ook voor mij zal opkomen nu mijn privacy is geschonden. In elk geval, het versturen van duizenden van deze zinloze berichtjes is een slechte zaak, dit vraagt energie en servercapaciteit.

Het is dus moeilijk om een balans op te maken. Misschien moeten we eens denken over een andere vorm van staking, bijvoorbeeld een klimaatstaking. Waarbij alle activiteiten die veel CO2 uitstoten worden stilgelegd. Stel je voor, enkel treinen en bussen, geen vrachtwagens en auto’s. Geen vlees in de winkelrekken, maar lokale groenten. Vierentwintig uur geen vliegtuigen (eindelijk een volledige nachtrust voor bewoners rond vlieghavens). De verwarming in kantoren en fabrieken 5 graden minder, en de grote energieverslindende winkels zijn dicht, enkel de kleinere buurtwinkels zijn open. De steenkoolcentrales mogen dicht zodat we wel zuinig moeten omspringen met elektriciteit (de kerncentrales mogen ook dicht, maar dat is wat moeilijk voor 1 dag). Tenslotte worden op die dag geen reclame spots uitgezonden op radio en televisie, geen advertenties in kranten en alle elektronische reclamepanelen (zoals in de stations) gaan uit. Zou zo’n staking ook geen behoorlijk effect hebben, minder ergernis opwekken én goed zijn voor de planeet?

Dus, als de vakbonden op zoek zijn naar nieuwe actiemodellen: hier is het voorstel de nationale klimaatstaking!

..

wereldwijde inspiratie


Vandaag ben ik de hele dag in de weer om de stand van het Ministerie op te bouwen in Kortrijk. Gisteren de nieuwe show eens uitgetest met een klein maar fijn publiek. Het berichtje dat je nu zal lezen heb ik een paar dagen geleden gemaakt.

De voorbije dagen heb ik weer een paar boeiende sites doorgespeeld gekregen. Twee ervan hebben alles te maken met CO2.

De eerste site toont op een duidelijke manier hoeveel CO2 er verbonden is aan het gebruik van een bepaald product of dienst. Door te gaan klikken op een icoontje krijg je meteen een reeks andere zaken te zien. Best wel instructief. (er wel even bij vertellen dat dit een site is van ‘General Electric’ een van de grootste Amerikaanse bedrijven, die natuurlijk wel heel wat weten van CO2 uitstoot) Het gaat ook om gemiddelde cijfers, dus in de praktijk zijn de zaken vaak iets meer genuanceerd, maar je krijgt in elk geval een idee van de verhoudingen…

Een andere site komt van de organisatie Wattzon, die een interessante CO2 calculator hebben ontwikkeld. Via een een gebruiksvriendelijke vragenlijst kom je te weten hoeveel Watt je levensstijl in beslag neemt. Als ik even mijn gegevens invoer dan krijg ik volgend resultaat, een vergelijking met de andere gebruikers – en ik vermoed vooral Amerikanen.

Op de site kan je ook een presentatie zien van Raffi Krikorian, een van de Wattzon guys die wel bijzonder gedetailleerd in gaat op zijn energieverbruik. De moeite als je even tijd hebt om dit te bekijken.

Als je deze hoeveelheid informatie ziet dan is het zullen we later toch niet kunnen zeggen: ‘we wisten van niks’…

het betere rekenwerk…


November is achter de rug, dus tijd om eens de cijfers te bekijken. Wat zon betreft was het een zwakke maand, slechts 24 uur zon, in plaats van de gemiddelde 63 uur in een ‘normale’ novembermaand.

Dit is duidelijk te merken aan de opbrengst van mijn zonnepaneel. Slechts 9,4 kWh opbrengst, waar het in oktober nog meer dan 16 kWh was. Het elektriciteitsverbruik lag met 19 kWh een stuk hoger dan de maand oktober (15,6 kWh) en de maand november van vorig jaar ( 12  kWh). Dit meerverbruik is hoogstwaarschijnlijk aan de pelletkachel te wijten.

Wat temperatuur betreft was november een normale maand met een gemiddelde van 6,1 graden. Vorig jaar was het een heel stuk warmer met een gemiddelde van 9,7 graden. In 2009 had ik dan 645  kWh gas nodig voor verwarming en warm water. Dit jaar was het ondanks de lagere temperatuur slechts 319 kWh gas. Dit komt  natuurlijk door het gebruik van de pelletkachel.

Voor die kachel heb ik in november 90 kilogram pellets gebruikt. Dit komt neer op 441 kWh warmte en een uitstoot van net geen 30 kilogram CO2. Dus in november dit jaar heb ik in totaal 760 kWh nodig gehad. Dat is zo’n 18% meer dan vorig jaar. Redelijk logisch want het was 37% kouder.  Wellicht  is dit een effect van het ‘wintervertrek’ waardoor ik minder ruimte moest opwarmen.

Om de berekening totaal te maken moet ik ook het extra elektriciteitsverbruik meetellen. Het gaat dan wel om groene stroom maar die 7 kWh extra zorgen ook voor een uitstoot O,13 kg CO2. Niet echt een grote bijdrage.

Conclusies, de eerste maand met de pelletkachel ziet er als volgt uit in vergelijking met vorig jaar:

NOVEMBER 2009:    147 kg uitstoot door 645 kWh warmte via gas

NOVEMBER 2010:   72 kg (via gas) en  30 kg (via pellets) = 102 kg uitstoot voor 760 kWh warmte (en een veel koudere maand)

Meer warmte dus met minder uitstoot (of om het in mijn termen te zeggen: meer geluk met minder voetafdruk). Het belangrijkste is misschien wel dat ik door de combinatie van de pelletkachel met het afgebakende winterverblijf het nu ook een stuk warmer heb dan vorig jaar.

Nu maar hopen dat er geen rekenfouten inzitten, maar daar zullen kritische bloglezers me wel snel op wijzen 🙂

klimaatbudget van start


Vandaag gaat de werving van start voor ‘het Klimaatbudget’. Een nieuw project van Ecolife waar ik ook aan meewerk. ‘Het Klimaatbudget’ is een pilootproject waarbij we ervaring willen opdoen met een koolstofbudget voor particulieren. De mosterd halen we bij het theoretisch model van Klimaatdukaten (David Flemming, 2009).

Iedereen stoot een hoeveelheid CO2 uit door zijn manier van leven. Direct energieverbruik (elektriciteit en verwarming), mobiliteit en voeding vormen daar belangrijke onderdelen van. Milieuwinst op een bepaald onderdeel (vb. verlagen van de energiefactuur) heeft soms als ‘rebound-effect’ dat de milieu-impact op een ander onderdeel (vb. extra vliegtuigreis met het bespaarde geld) terug vergroot.

Het klimaatbudget brengt het ‘totaal’ in beeld. Stel dat iedereen een bepaald koolstofbudget krijgt dat overeenkomt met een bepaalde hoeveelheid CO2-uitstoot. Hoe gaan mensen daarmee om? Doen ze inspanningen om met dit budget rond te komen? Hoe gaan ze ermee aan de slag? Laten ze bijvoorbeeld die vliegtuigreis toch doorgaan en eten ze in ruil vegetarisch om binnen het budget te blijven?

Tijdens het pilootproject zal de CO2- uitstoot ook gekoppeld worden aan een virtuele rekening.  Daarmee kan je zien hoeveel je virtueel moet betalen voor de emissie waarvoor je verantwoordelijk bent. Dit kan dan uiteindelijk leiden tot een handel van emissierechten tussen burgers.

Met dit project willen we nagaan wat de praktische en psychologische voor-en nadelen zijn van het model.  En gaan we na of het model een effectieve vermindering van de uitstoot als gevolg heeft.

Gent

In het kader van het pilootproject gaan we aan de slag met een groep van 50 tot 100 Gentenaars die minimum 6 maanden, maximum 1 jaar vrijwillig werken met een koolstofbudget. Ecolife kiest voor stad Gent omwille van de uitdaging die de stad wil aangaan om tegen 2050 klimaatneutraal te worden. Daarvoor hebben ze een Klimaatverbond opgericht die alle betrokken sectoren wil samenbrengen. Een pilootproject rond een koolfstofbudget voor Gentse inwoners versterkt deze doelstelling.

Deelname

Gentenaars die willen meedoen, melden zich in de loop van februari aan via het aanmeldingsformulier .

Eind februari vullen de deelnemers eerst een gedragsnulmeting in, daarna een CO2 startmeting. Op basis daarvan berekent Ecolife het koolstofbudget. Vanaf 1 maart houden deelnemers een aantal gegevens bij en registreren deze maandelijks op de website. Op die manier krijgen de deelnemers maandelijks zicht op hun resultaat en de verhouding tot hun beschikbaar koolstofbudget.  Na 6 maanden, in september 2010, volgt een eerste grote evaluatie van het project. Alle deelnemers worden dan uitgenodigd op een feestelijke bijeenkomst. Deelnemers die nog verder willen deelnemen, kunnen dit tot eind februari 2011. In de loop van het project ontvangen deelnemers informatie en nieuws via een maandelijkse mail en worden tussentijds uitgenodigd op een bijeenkomst.

Deze eerste keer is het project dus voorbehouden aan Gentenaars.. maar ik zal hier wel regelmatig een stand van zaken brengen.