papier hier


Bij wijze van tussendoortje, een kort filmpje (met dank aan Patrick) over de zegeningen van virtuele communicatie… of blijft het moeilijk zonder papier te leven?

Mijn collega Colin Beavan, de No Impact Man, heeft het in elk geval geprobeerd zonder toiletpapier, en ik herinner me dat hij in interviews zich soms beklaagde over die keuze. Niet omwille van praktische problemen (want miljoenen mensen doen het zonder toiletpapier), maar omdat hij van de pers steeds maar vragen kreeg over die specifieke actie waardoor er weinig aandacht was voor zijn project als geheel.

Wat papier betreft is mijn voetafdruk wel gestegen het voorbije jaar. Zo heb ik hier thuis ondertussen een stapel van bijna dertig kilogram papier gekregen als gemeenteraadslid. Het grootste deel ervan niet echt nuttig of zinvol. Aangezien er toch bespaard moet worden zal ik de kwestie misschien nog eens moeten aankaarten via een uitgebreide nota ūüôā

 

 

tussen de schermen


fietsstoraDeze week ben ik een kijkje gaan nemen bij Stora Enzo, de gigantische papierfabriek in de haven van Gent. Dit bezoek kaderde in een promotietoer van Indaver, gericht op nieuwe raadsleden en bestuurders van intercommunales. Het was een flink eindje fietsen, en veel gezelschap had mijn fiets niet op de parking.

Het was in elk geval een evenement in stijl. Shuttels met chauffeur om je van het onthaal naar de start te brengen, exquise hapjes en drankjes, een fotograaf die kiekjes maakt die dan meteen te zien zijn op de slotreceptie. Zoals jullie kunnen begrijpen, de biotoop waar ik me helemaal thuis voel.

Maar kijk, zonder het goed te beseffen stond ik plots aan een tafeltje te praten met niemand minder dan Chris De Hollander, de grote baas van Stora Enzo. Hij vertelde onder andere dat het gebruik van papier met ongeveer 5% per jaar vermindert, wat ik persoonlijk goed nieuws vind, maar voor het bedrijf is dat een probleem, want ze hebben jaarlijks 700 000 ton gesorteerd papier nodig om de persen te laten draaien. Aangezien er in Belgi√ę in totaal maar 600 000 ton voorhanden is, moeten ze dus elders papier vinden. Hij had het over de grote hoeveelheden warm water die ze over hebben – als ik idee√ęn had – graag. Natuurlijk ging het ook over duurzaamheid, en kwam ook de documentaire van Leo en An-Katrien ter sprake. Daar was mijnheer De Hollander niet zo blij mee, want zijn bedrijf wil enkel en alleen bomen met FSC of PEFC label. Het feit dat er wel eens iets mis loopt met de labels wou hij niet zo graag horen. Maar, eerlijk gezegd, dit was een interessante babbel met een vriendelijk man.

Toen mochten we met zijn allen in de hypermoderne aula voor een aantal lezingen. Er was wel iemand vergeten de mirco aan te zetten waardoor het allemaal niet zo duidelijk was, maar kijk, ook zonder die techniek ging het wel. Hoewel, na drie lezingen dacht ik even dat ik op een wedstrijd ‘de saaiste lezing van het jaar’ terecht was gekomen. Maar dat was buiten Chris De Hollander gerekend. Hij palmde het publiek in met een overtuigende speech, mooie beelden, indrukwekkende cijfers en de nodige humor. Stilaan kwam ook de aap uit de mouw.

Vanaf 2018 veranderd er namelijk iets in de afvalwetgeving waardoor bijvoorbeeld ook Chinese bedrijven hier het oud papier zouden mogen opkomen. De grote nachtmerrie van Stora Enzo, want dan kunnen ze de boeken sluiten. Zelfs nu is het zo dat sommige Vlaamse intercommunales hun papier naar Rotterdam brengen, terwijl er oud papier van Breda naar Gent komt. Niet te verwonderen dat de Antwerpse ring volstaat. Dus pleite meneer de Hollander gewoon tegen de vrije markt, en wou hij de aanwezige bestuurders overtuigen hun papier vooral bij hem af te leveren. Het argument van duurzaamheid kwam natuurlijk goed van pas,  als denk ik dat dit weer minder speelt als hij zijn afgewerkt papier kan verkopen in China.

storaenzoDaarna kwam het bedrijfsbezoek, en dat is natuurlijk indrukwekkend. De grootste krantenpapiermachine van de wereld, twee eigen energiecentrales, een sorteerbedrijf en nog veel meer.

Een gigantische kapitaalintensieve machine die echter stilvalt als we met zijn allen minder papier gebruiken of de markt verder wordt vrijgemaakt. Benieuwd hoe het daar de volgende 10 jaar zal gaan. Ik denk ondertussen op een plan om het warme water in te zetten (bijvoorbeeld voor Aquaphonics). Wie weet doe ik nog eens een projectje samen met de heer De Hollander.

493,5 ton CO2 in de bus


Sinds de start van de campagne heb ik alle verkiezingsdrukwerk dat in mijn bus is gevallen netjes bijgehouden. Hier de resultaten per partij:

  • Open VLD: 200 gram
  • Sp.a: 200 gram
  • NV-A: 60 gram
  • Kartel Sp.a-Groen: 50 gram
  • CD&V: 45 gram
  • Rood: 45 gram
  • Vlaams Belang: 40 gram
  • Groen: 25 gram
  • PVDA: 25 gram

Van Lijstlijst, Solida en de Belgische Unie, die ook meedoen, kreeg ik niks in de bus.  Wat het kartel betreft een woordje uitleg. Sp.a en Groen komen samen op voor de stad, maar apart voor de provincie. Er zijn twee gezamenlijke folders gebust van het kartel en daarnaast konden de beide partijen natuurlijk ook hun eigen ding doen. En dan zie je dat er wat dit betreft nog een verschil is tussen de kartelpartners.

Als ik alles optel is er in mijn bus 700 gram papier gevallen. Dit is natuurlijk geen representatieve steekproef, maar stel dat dit in alle (120 000) Gentse bussen is gestopt dan spreken we over 84 000 kilo of 84 ton papier. Ik schat dat ongeveer de helft ervan op recyclage papier is gedrukt – een flink deel ook op glossy papier. Ik heb er even een Ecolife calculator bijgehaald, en kom zo op een totaal van 493,5 ton CO2, of de jaarlijkse uitstoot van 41 gewone Gentenaren (of 130 low impact mannen of vrouwen).

En dit gaat enkel over het drukwerk in de bus. Dan zijn er nog duizenden affiches opgehangen (vaak op speciaal aangekochte borden), honderdduizenden flyers en kaartjes uitgedeeld. Waar telkens ook transport moet bijgeteld worden om de hele handel rond te brengen.

Vandaar wil ik hier meteen een voorstel doen, gebaseerd op het systeem in Frankrijk (bedankt voor de tip Peter). Daar krijgt ELKE kiezer een enveloppe thuisgestuurd. In die enveloppe zitten flinterdunne papieren. Elke partij krijgt √©√©n voor en achterkantje om zich zelf, programma en kandidaten voor te stellen. Het vertrekpunt is dat elke kiezer MOET ge√Įnformeerd worden. Voor de rest komt er geen extra papierwerk in de bus terecht. Dit voorbeeld zou kunnen gevolgd worden, eventueel in combinatie met een afspraak over het maximaal aantal affiches dat mag gedrukt worden.

Dus doe ik hier dan toch 1 verkiezingsbelofte. Als ik in het gemeentebestuur terecht kom ga ik er alles aan doen om een dergelijk systeem in te voeren tegen 2018.  Om mijn punt kracht bij te zetten ga ik deze voormiddag nog actie voeren. Wie mijn laatste digitale campagnenieuwsbrief nog eens wil lezen kan hier klikken.

En dan wens ik je morgen, na een goede nachtrust, misschien een kleine wandeling in de natuur of meditatie, een bewust moment in het kieshokje. Zodat we mensen aan het roer krijgen die de lokale politiek koppelen aan de zorg voor de kwetsbare mensen en de kwetsbare natuur waar we deel van uit maken.

de Gentse brievenbussen


Ik heb gisterenavond een ‘busronde’ gedaan. Misschien is het wat vreemd dat iemand die zelf geen affiches heeft dan toch deur aan deur folders in de bus gaan stoppen, maar het hoort er bij. Mensen moeten toch weten waar de partijen voor staan. Ik vind trouwens dat niet enkel de vele vrijwilligers dit soort minder leuke klusjes moeten opknappen maar je als kandidaat toch ook een handje kan toesteken.

Het is wel interessant om op die manier de Vlaamse brievenbus van naderbij te¬† bestuderen. Er is namelijk een zeer grote diversiteit. Ecologisch verantwoord zijn de ge√Įsoleerde bussen met borstels, al is het¬† vaak een heel gedoe om er een folder in te frommelen. Heel handig zijn gewoon de spleten in de muur waar je het drukwerk makkelijk in kan mikken. Al zijn deze bussen wel zeer slecht omdat ze de warmte laten ontsnappen. Regelmatig zie je ook de fantasierijke bussen in de vorm van kabouterhuisjes, karrenwielen, melkbussen en houtblokken die in de stad een illusie van landelijkheid willen cre√ęren.

Zeer vervelend zijn de kniekruipbussen, die zo laag in de deur zitten dat op je knie√ęn moet gaan zitten. Dit is dubbel lastig als het ook nog eens over recalcitrante kleppen gaat. Die moet je eerst met twee handen en veel moeite open wringen om er dan een briefje in te duwen. Een recalcitrante kniekruipbus m√©t borstels is dan ook de nachtmerrie van elke busser. Zeer fijn zijn dan weer de seriebussen. Zes of acht bussen netjes op dezelfde hoogte en met hetzelfde systeem om ze te openen. Bij slechts weer zijn residenties en appartementen een verademing, daar kan je op korte tijd een hele reeks folders kwijt in de binnenshuisbussen.

De dubbelklepbussen zijn dan weer tricky, omdat er een risico bestaat dat je vingers blijven steken tussen de twee kleppen. Tenslotte zijn er nog de camouflagebussen. Dan moet je echt gaan zoeken om de bus te vinden die heel netjes en onopvallend is verwerkt in de deur of muur. Er zijn ook nog dichtgeplakte bussen en andere die zo volgepropt zijn met ander verkiezingsdrukwerk dat er niks meer bij kan.

De bussen lijken wel een afspiegeling van de diversiteit van onze steden. Wat je tijdens zo’n ronde in elk geval leert, is respect voor de postbode.

Het valt trouwens op dat er in Gent heel veel bussen zijn met de bekende GMF anti-drukwerk sticker. Sommige mensen vinden het wel eens lastig dat daar wél verkiezingsdrukwerk in komt. Zeker voor een partij als Groen is dit lastig. Je wil enerzijds ook zuinig zijn op papier, maar je wil tegelijk dat mogelijke kiezers op de hoogte zijn van je programma.

Deze mensen hebben het slim aangepakt. Ze weten wellicht al op wie ze gaan stemmen en communiceren dit op die manier.

Een goed idee vind ik persoonlijk. Bij de volgende verkiezingen kan het GMF misschien¬† een nieuwe sticker verspreiden met¬† ‘geen verkiezingsdrukwerk, ik heb mijn keuze al gemaakt‘. Lijkt me een goede manier om papier te sparen en de bussers zullen het zeker niet erg vinden.

papierloze verkiezingen?


Je ziet ze in Gent (en op vele andere plaatsen) al hangen, de grote affiches met de koppen van kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen. Vooral CD&V en Open-Vld pronken hier volop met hun kopstukken.  Een reportage op Volt toont dat het maar zeer de vraag is of zoiets wel zin heeft   (hier nog te bekijken) en bij dit alles vraag ik me af hoe het zit met de ecologische gevolgen van de komende verkiezingen. Want er zijn niet enkel de ontelbare affiches, maar ook folders, brochures, advertenties, gadgets en zoveel meer materiaal dat de volgende maanden zal ingezet worden.

Ik ben ook kandidaat en vraag me af hoe het mogelijk is het anders te doen. Zo heb ik aangegeven dat er geen ‘kop’affiches van mij mogen gedrukt worden, maar ik kreeg wel al 200 visitekaartjes (samen 310 gram 100% gerecycleerd papier) en wellicht komen er ook persoonlijke kaartjes om campagne te voeren. Maar er is nog meer natuurlijk. Zo zijn we nu bezig met het bussen van 130 000 kranten in alle bussen van Gent. Dit is een totaal gewicht van 2730 kilogram.¬† Het gaat om recyclage papier bedrukt in de waterloze drukkerij EPC in Lokeren, maar toch nog goed voor 13042 kilogram CO2.¬† (ongeveer zoveel als 1 gemiddelde Belg per jaar).¬† Je kan nog zeggen dat ik daar 1/16de van moet voor mijn rekening nemen aangezien ik √©√©n van de zestien kandidaten van Groen ben.¬† Dus 815 kilogram CO2 voor deze krant alleen al, wat ongeveer gelijk staat met een vliegtuigtrip naar Valencia H/T…

En er komen de volgende maanden nog flink wat drukwerken. Ik heb de partij nog niet kunnen overtuigen om voor een papierloze campagne te gaan, en dat is te begrijpen. Er zijn ook een pak mensen die je niet kan bereiken via internet. Maar zelf ga ik niet in een dubbeldekker van Wevelgem naar Deurne vliegen om verlieslatende luchthavens te promoten, ik ga geen aanstekers of petjes uitdelen met mijn naam op, en ik ga in elk geval voor de kleinste verkiezingsaffiche van het land. Eentje van 20 vierkante centimeter.

(binnenkort maak ik trouwens mijn strategie bekend voor een ‘onzichtbare’ campagne, je hoort er nog van)

duurzaam op papier


Gisteren was ik dus op de voorstelling van de film ‘duurzaam op papier’. De zaal zat afgeladen vol, wat in elk geval een opsteker was voor de makers, Leo en AnKatrien. De film gaat vooral over de praktijken van het papierbedrijf Veracel, die in Brazili√ę gigantische eucalyptus plantages aanleggen voor papierproductie. Dat dit niet altijd gunstige gevolgen heeft voor de lokale bevolking is een herkenbaar verhaal. Dat het papier uit die plantages echter het FSC label krijgt is behoorlijk verrassend. Blijkbaar gebeurt de controle van de criteria door een extern bedrijf niet zo grondig als wel zou moeten.

Uit het debat achteraf bleken verschillende zaken. Er is onenigheid over de te volgen strategie en over de vraag of plantages sowieso wel een FSC certificaat zouden mogen krijgen. Anderzijds zeggen de voorstanders is het wel een middel om de plantages die er toch zijn een stukje in de goede richting te duwen. Tijdens het debat was de verrassing groot toen plots bleek dat de PR dame van Verasel in de zaal zat. Deze dame komt ook in de film en beweert bij hoog en bij laag dat het bedrijf voldoet aan alle criteria, waarbij ze de woorden duurzaamheid en stakeholder overleg om de twee zinnen gebruikt.

Achteraf heb ik nog even met de mevrouw gepraat, ze bleek dus speciaal overgevlogen van Brazili√ę voor de filmvoorstelling in de Skoop in Gent. Naast de voetafdruk van zo’n retourtje zegt dit ook wel iets over de schrik van het bedrijf voor hun imago. Ze vond het belangrijk de aanklachten uit de film te ontkrachten. Ze zij daarbij steeds: ‘het is hun woord, of het mijne, geloof zelf wat je wil’.

Het deed me denken aan de vele verhalen die we al kennen, van de tabakslobby die de gezondheidsvoordelen van roken bepleiten, van de oliebedrijven die de gevolgen van hun exploitatie minimaliseren, van de MC Donaldsen die dure marketingsbureaus inschakelen om duidelijk te maken dat fast food deel kan zijn van gezonde voeding.

Bij zo’n gesprekken heb ik toch eerder de neiging om de lokale boeren of de kleine NGO’s te geloven dan de goed betaalde PR-mensen.

E√©n thema kwam onvoldoende uit de verf. De oorzaak van de groei van deze productiebossen. De steeds groeiende vraag naar papier, vooral in de Westerse landen. Belgi√ę staat op de tweede plaats wat wereldwijde papierconsumptie betreft. 350 kilogram per persoon per JAAR (danku Lies). Dat is dus bijna elk dag 1 kilogram papier per persoon. Als dit niet drastisch naar beneden gaat zullen bedrijven als Veracel hun onduurzame praktijken verder zetten…

Stop de gele invasie


In Sint-Amandsberg is het weer zo ver. De jaarlijkse invasie van de gele plastiek zakken. In de zakken zitten de¬†witte en de gele gidsen. Totaal¬†van¬†een¬†zakje met twee grote en een klein gidsje;¬†2,5 kilogram. Volgens Truvo (want zo heet Promedia tegenwoordig) worden er jaarlijks 4,5 miljoen gidsen verspreid… Even tellen dus: 4,5 miljoen x 2,5 kilogram = 11 250 000 kilogram (gerecycleerd) papier. De ecologische voetafdruk van het bedrukt papier alleen al is goed voor 12 691 hectaren voetafdruk (of de totale voetafdruk van 2 266 Belgen). En dan is nog niet meegerekend:

  • de impact van het vervoer van de 11 250 ton papier
  • de impact van de productie van zo’n gidsen (kantoren, faxen, brieven, vertegenwoordigers…)
  • de impact van de 4,5 miljoen plastick zakjes (productie en afvalverwerking)
  • de impact van het vervoer bij de ophaling van het oud papier
  • de impact van de verwerking van het papier
  • het gevloek van iedereen die weer zo’n nutteloos gids op de stoep aantreft

Kortom, toch een redelijk absurde toestand. Een telefoonboek kan zeker een nuttig instrument zijn, maar in een land waar 60% van de bevolking internet heeft dit bij elke telefoonabbonnee afleveren hoeft echt niet. Gelukkig heb ik er dit jaar geen ontvangen omdat ik mezelf heb laten uitschrijven op 1207.be. Anders was in één klap mijn maandquorum voor oud papier ingevuld. Dus, nu meteen naar deze site om je gidsen af te zeggen. Nederlandse lezers kunnen deze link gebruiken.

En mochten de medewerkers van Truvo schrik hebben voor hun job, er is nog massaal werk te vinden voor bioboeren, isolatiewerkers, fietsherstellers en groene kappers. Om maar iets te zeggen.