Hoe Donald Trump het klimaat heeft gered


Het lijkt misschien alsof  het gisteren was, maar ondertussen is het precies twintig jaar geleden dat de toenmalige president van de VS zijn befaamde klimaatspeech hield. Op zijn met Round Up onderhouden gazonnetje, het haar netjes geföhnd, voor een enthousiast fanclubje uit de fossiele industrie. Hij zou Amerika groot maken en dus mocht het hele verhaal van de klimaatverandering in de prullenmand. Twee decennia later kunnen we de historische betekenis hiervan pas echt inschatten.

De wereldleiders struikelden die eerste week van juni 2017 over elkaar om in meest strenge bewoordingen het beleid van Trump af te keuren.  Zelfs Joke Schauvliege – ondertussen net als Trump veroordeeld door het Klimaattribunaal in Venlo – noemde de beslissing van Trump een ‘historische vergissing’, wat niet bepaald veel indruk maakte. Nee, de ommekeer kwam niet door de grote woorden van politici. De ommekeer begon in stilte.

Overal ter wereld kwamen mensen tot dezelfde conclusie. Als Amerika de wereld laat stikken, dan laten wij Amerika stikken. Consumenten in de supermarkten bij ons, evengoed als chauffeurs in de baancafés in Brazilië of marktbezoekers in pakweg Timboektoe gingen nadenken over de herkomst van hun producten. De meest iconische Amerikaanse merken voelden het snelst de impact. Coca-cola, Exon-Mobile (Esso), Apple en Starbucks, allen kregen wereldwijd te maken met een gestage omzetvermindering van gemiddeld 2 procent. Per maand.

Amerikaanse films deden het per definitie slecht in de zalen. Amazon zag zijn omzet buiten de VS scherp dalen. Het toerisme naar de States ging zienderogen achteruit, American Airlines stond op de rand van het faillissement. Amerikaanse toeristen die elders in de wereld op bezoek gingen werden zo vaak bekritiseerd over het klimaatbeleid van hun land dat ze beweerden uit Canada te komen. Of gewoon thuis bleven. Alles wat met Amerika kon worden geassocieerd was plots slecht. Er circuleerden op sociale media lijsten met foute merken. In supermarkten plakten activisten stickertjes op producten van Amerikaanse multinationals. Wie met een Jeep of Ford rondreed moest zich de hele tijd verantwoorden. Tesla kon enkel overleven door de hele productie én de zetel van het bedrijf naar India te verhuizen. De mensheid had er blijkbaar even genoeg van.

De stars-en-stripes verpakkingen van Popcorn werden noodgedwongen vervangen. De resterende Amerikaanse stocks werden Chinese stocks. In een wanhopige poging om het tij te keren veranderde de Star Bucks in Gent zijn naam in ‘Walter de Bucks’. Maar het mocht niet baten. Amerikaanse bedrijven deden het steeds slechter op de beurs, de export vanuit de VS viel stil, het land verzeilde in een ongeziene economische recessie.

trumpToen Trump in de maanden na zijn fameuze toespraak op bezoek ging naar het buitenland werd hij niet langer opgewacht door eerste ministers en presidenten. In het beste geval mocht een figuur als Prins Laurent de Amerikaanse president begroeten en rondleiden in het dierenasiel.  Er circuleerden heel wat filmpjes waarin politici er in slaagden een handdruk van Donald te vermijden. De media vonden het niet langer nodig elke tweet van de zielige man uit te vergroten. Bijna ontketende hij nog een burgeroorlog toen California eigenhandig het verdrag van Parijs ondertekende. Zijn populariteit in eigen land zakte met 2 procent. Per week.

Niemand was dus verrast toen Trump de verkiezingen van 2020 glansrijk verloor. Zijn opvolger, de eerste Amerikaanse vrouwelijke presidente Jill Stein begon meteen aan de uitvoering van haar belangrijkste verkiezingsbelofte. Ze riep alle wereldleiders bij elkaar en onder druk van de publieke opinie en het bedrijfsleven tekenden 199 landen het klimaatakkoord van Washington. Het is uiteindelijk dankzij de massale reactie op de van stommiteit van Trump dat de internationale elite bereid was dit verdergaand voorstel te tekenen.

Vandaag weten we dat het akkoord van Parijs nooit voldoende zou zijn geweest om de klimaatchaos te vermijden. Het nieuwe, bindende verdrag van Washington maakt dat we nu maximum tussen de 2 en 2,5 graden opwarming zullen kennen tegen het einde van de eeuw. Dit zorgt nog voor wat lastige kwesties, maar maakt een wereld van verschil met de vorige scenario’s van 4 graden of meer.

Het is ironisch te kunnen besluiten dat de man die de hele klimaatverandering maar een hoax vond en Amerika groot wou maken er eigenhandig is in geslaagd om de opwarming te stoppen én Amerika te doen verschrompelen. En daarom zit deze honderdjarige man nu nukkig te kijken door het raam van zijn bejaardentehuis terwijl wereldwijd 1 juni gevierd wordt als de ‘dag van de klimaatkentering’.

 

Steven Vromman, 3 juni 2037

 

oorlog aan de onverschilligheid


Het is toch onvoorstelbaar. Nu is ook de geplande klimaatmars in Oostende verboden, omdat men ‘ de veiligheid niet kan garanderen’. Terwijl dezelfde dag op vele plaatsen tienduizenden voetbalsupporters, zondagswinkelaars, veldritliefhebbers en anderen probleemloos kunnen samen komen is een vreedzame optocht van bezorgde burgers niet mogelijk in ons land.

Tja, waarom zouden we eigenlijk op straat komen, onze regering heeft als één van de enige landen in de wereld nog GEEN klimaatplan klaar. Op deze manier ziet het er naar uit dat we allemaal zelf met uitsterven bedreigd worden. En omdat digitaal protest (voorlopig) nog is toegestaan meteen een oproep om massaal deel te nemen aan de campagne ‘Met uitsterven bedreigd’.

TippingPoint_affiche_webOok aan de universiteit van Gent hebben ze begrepen dat klimaatverandering een urgent probleem is. Samen met een hele reeks organisaties en artiesten organiseren ze ‘Tipping Point’, een klimaatparcours door de stad. De moeite om eens langs te gaan en deel te nemen aan één van de open lessen. Of de artistieke uitingen van bezorgdheid gaan bekijken.

Zelf ga ik de volgende dagen ook nog zoveel mogelijk mensen warm maken tegen de opwarming van de aarde.  Vandaag in Hasselt op de LIMnet contactdag, vanavond in CC de Muze in Meise, morgen vrijdag in Oudenaarde en zaterdag ga ik de Gentse bib uitgebreid vertellen over een aantal boeken die mij bijzonder geïnspireerd hebben. Om 14 en om 16 uur kom ik aan bod.

Als we dan toch zo nodig oorlogje moeten spelen, dan liefst een oorlog tegen onverschilligheid!

tijd voor het klimaat


oostendeclimateDeze dagen wil ik zoveel mogelijk aandacht geven aan de komende klimaattop, want dit is een belangrijke kans om politieke druk op te voeren. Zo ben ik alvast blij dat er een alternatief is gevonden voor de afgelaste klimaatmars in Parijs. We gaan gewoon met zijn allen naar Oostende met de Climate-Express.  Als de tienduizend mensen die zich hadden ingeschreven elk nog 1 iemand meebrengen dan zijn we met twintigduizend. Op 29 november, de vooravond van de top, zullen er trouwens heel veel marsen zijn overal ter wereld. Laat ons heel duidelijk zijn, we willen een ambitieus en rechtvaardig klimaatakkoord.

In Gent hebben we alvast niet gewacht op de resultaten van deze top. Op de gemeenteraad is de ondertekening van het nieuwe Burgemeestersconvenant unaniem goedgekeurd. Daarmee neemt de stad het engagement om tegen 2030 een reductie van 40% van broeikasgassen te realiseren. (tegen 2020 gaan we voor 20%). Een belangrijke stap die hopelijk door heel veel steden en gemeentes zal gevolgd worden. De steden zullen in Parijs in elk geval tegenwoordig zijn en aandringen op een stevig akkoord.

Daarnaast zijn er ontelbare initiatieven van bezorgde burgers. Ik had het hier al eerder over het klimaatpeleton, en de stappers van Groen Plus. Patrick en Fanny zijn twee andere geëngageerde burgers uit Mechelen die vertrokken zijn naar Parijs.

Wie zelf nog argumenten nodig heeft kan deze Tegenlicht reportage nog eens bekijken, waarin Jeffry Sachs zijn licht laat schijnen op de kwestie.

 

 

leve het klimaatpeleton


biciparis-600x375Voorbije woensdag een fijne middag gehad met de jongeren van het klimaatpeleton. Het gaat om Miguel, Aïsha, Marieke, Damian, Sevki, Elisia, Leila, Ilyas, Mamadiarra, Eyüphan, Haleika en Kemal. Ze bereiden zich voor om binnenkort naar Parijs te gaan… met de fiets.

Niet evident omdat het niet allemaal getrainde fietsers zijn en voor hen het hele thema van klimaat en ecologie niet zo vanzelfsprekend is. Tijdens wekelijke sessie’s doen ze voorbereidende tochten en doen ze kennis op. Op die manier worden ze in hun eigen gezin en vriendenkring klimaatambassadeurs.

11-150x150Dit project van Victoria De Luxe zal leiden tot een documentaire. Je kan hier al wat filmpjes zien van de voorbije activiteiten. Ik geloof dat dit soort langdurige projecten meer impact hebben dan de eenmalige sessies die soms in scholen worden gegeven (en waar ik vaak wordt voor uitgenodigd). Als we echt willen jongeren (en ook niet-jongeren) op een goede manier informeren dan zal er geïnvesteerd moeten worden.

Respect voor deze bonte bende, ik hoop ze in Parijs allen te zien. (er zijn al meer dan 7600 landgenoten ingeschreven voor de climate-express, je kan er nog bij!)

het einde van de politiek


Een maand voor de klimaattop valt er op het politiek front weinig goed nieuws te rakelen. Zo heeft de Europese commissie net beslist om de autolobby ter wille te zijn en de normen voor dieselwagens te verzwakken en verder uit te stellen. De auto-industrie wint het van het algemeen belang en onze gezondheid.

De Belgische klucht over de verdeling van de klimaatinspanningen is nog zo iets. Zag u ook hoe minister tegen leefmilieu Schauvlieghe op het nieuws kwam vertellen dat er goed nieuws was; namelijke dat Vlaanderen MINDER inspanningen zal moeten doen rond hernieuwbare energie. Terwijl er net meer inspanningen nodig zijn natuurlijk. Het korte termijn denken (de begroting!) wint het op de lange termijn bedreiging.

Beide voorbeelden tonen dat de klassieke politiek zichzelf meer en meer buiten spel zet. Gelukkig maar groeit tegelijk de tegenbeweging, en deze komt uit heel veel diverse hoeken. Zo zijn er steeds meer acties naar aanleiding van de klimaattop die er aan komt. 12 mensen van Groen-plus gaan gewoon te voet naar Parijs,  de stappers van GroenPlus vertrekken op woensdag 11 november 2015 om 10.00 u aan het Europees Parlement op het Luxemburgplein in Brussel.

deinzeklimaatIn Deinze wil men ook de thuisblijvers betrekken door de week voor de onderhandelingen de was uit te hangen. En tja, je hoeft natuurlijk niet in Deinze te wonen om hieraan mee te doen.

Nog iets helemaal anders, op 1 november wordt er wereldwijd ook gemediteerd ter voorbereiding van de top. Het is makkelijk om daar wat lacherig over te doen, maar ook dit soort acties verhogen het bewustzijn en de verbondenheid.

Want om korte termijn denken te overwinnen kunnen we alle krachten gebruiken.

 

Parijs komt dichterbij, boek nu je ticket


Ondertussen hebben al 5 000 Belgen zich ingeschreven om mee te gaan naar Parijs met de Climate Express  om er op 29 november op straat te komen voor een bindend en eerlijk klimaatakkoord. Zelfs al is het twijfelachtig dat er een bindend, globaal en rechtvaardig akkoord uit de bus komt dat ook nog eens wordt uitgevoerd, het lijkt me heel belangrijk dat we laten zien dat we zelf met heel velen zijn die niet zullen wachten op de politiek om alle mogelijke acties te ondernemen.

Mocht je nog twijfelen om mee te gaan naar Parijs, dan kan dit filmpje je misschien overtuigen. Het gaat ten slotte over veel meer dan het vermijden van catastrofale klimaatverandering.

Wie om praktische redenen er niet bij kan zijn op 29 november, er is een tweede massabijéénkomst op het einde van de top.

op naar Parijs


Nog een kleine 100 dagen en dan start de volgende klimaatconferentie in Parijs. Je zou kunnen denken dat na de vele mislukte conferenties het allemaal niet zoveel meer uitmaakt. Maar toch is dit een belangrijk moment, al is het maar om massaal duidelijk te maken dat we er alle belang bij hebben om omvattend, ambitieus en bindend klimaatakkoord af te sluiten. Als we daar niet in slagen dan zijn we zo goed als onherroepelijk op weg naar een onveilige wereld vol conflicten en miserie.

Wie zich nog eens goed wil informeren over de ernst van de zaak kan al eens grasduinen op de speciale pagina’s van de Standaard. Je kan er meer lezen over de ‘opa’s voor het klimaat’  en zien hoe het zit met onze olieconsumptie.

Ter voorbereiding van Parijs wordt ook al heel wat gemobiliseerd, zo zijn op dit eigenste moment reeds een groep mensen aan het fietsen voor Climaxi. In het najaar zullen nog heel wat initiatieven opstarten om aandacht te vragen voor deze immense uitdaging.

Orgelpunt moet dan de grote klimaatmars worden op 29 november in Parijs. Climate-express is druk aan het mobiliseren met als ambitieus doel minstens 10 000 Belgen naar Parijs krijgen. Aarzel niet om je plaats te reserveren!